Kragujevac
Крагујевац (sr) ![]() | |||||
Localización | |||||
---|---|---|---|---|---|
| |||||
Estado | Serbia | ||||
Distritos da Sérvia (pt) ![]() | Distrito de Sumadija (pt) ![]() | ||||
Município da Sérvia (pt) ![]() | Opština Kragujevac (en) ![]() ![]() | ||||
Capital de | Pincipado de Serbia Aerodrom (pt) ![]() Pivara (pt) ![]() Stanovo (pt) ![]() Q96482591 ![]() Opština Kragujevac (en) ![]() Q96482148 ![]() Distrito de Sumadija (pt) ![]() Stari grad (pt) ![]() ![]() | ||||
Poboación | |||||
Poboación | 150.623 (2018) ![]() | ||||
Xeografía | |||||
Superficie | 865 km² ![]() | ||||
Altitude | 180 m ![]() | ||||
Creación | 1476 (Gregoriano) ![]() | ||||
Identificador descritivo | |||||
Código postal | 34000 ![]() | ||||
Fuso horario | |||||
Prefixo telefónico | 34 ![]() | ||||
Outro | |||||
Irmandado con | Suresnes Verona Bielsko-Biała Carrara Springfield (pt) ![]() Mostar Nápoles Bat Yam (pt) ![]() Pitești (pt) ![]() Xericó Trenčín (pt) ![]() Karlovac (pt) ![]() Bydgoszcz (1971–) Ohrid (1977–) Ingolstadt (2003–) Reggio Emilia (2004–) Mahilioŭ (2006–) Milwaukee (2024–) ![]() | ||||
Páxina web | kragujevac.rs ![]() |
Kragujevac (en serbio: Крагујевац, escoitar (axuda · info)) é a cuarta cidade máis grande de Serbia despois de Belgrado, Novi Sad e Ninš, e o centro administrativo do Distrito de Šumadija. Está situada a beiras do río Lepenica. A cidade era coñecida como "Kraguyevca" ou "Karacofça" durante o dominio otomán.
A pesar da súa fundación relativamente tardía (1476), Kragujevac foi pioneira en moitos aspectos. Foi a primeira capital da Serbia moderna (1818-1839), e a primeira constitución dos Balcáns proclamouse nesta cidade en 1835. Máis adiante, a primeira universidade de Dereito da recentemente independizada Serbia foi fundada en 1838, precedida pola primeira escola de gramática (Gimnazija), en 1833, así como o Teatro Nacional (1835) e a Academia Militar (1837).
Belgrado tomou a dianteira ao converterse na sede do trono en 1841. A Universidade de Kragujevac non se restableceu até 1976. A Kragujevac contemporánea é coñecida polas súas fábricas de armas, munición, e sobre todo a factoría de automóbiles Zastava, que produciu o popular "Jugo", e que alcanzou un acordo de adquisición por parte do Grupo Fiat en 2008.[1]
Nome
[editar | editar a fonte]O nome da cidade deriva da palabra serbia "kraguj", que vén describir un tipo de "falcón", así que o seu nome pode interpretarse como "lugar de falcóns". Algúns mapas antigos mostran o nome como Krakow.
Historia
[editar | editar a fonte]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d7/Kragujevac_architecture.jpg/220px-Kragujevac_architecture.jpg)
Máis de 200 sitios arqueolóxicos na rexión de Šumadija confirman que os primeiros asentamentos humanos da rexión producíronse hai uns 40.000 anos, durante o Paleolítico. Kragujevac foi mencionada por primeira vez no período medieval, en relación cunha praza pública construída no asentamento, mentres que a primeira mención escrita da cidade foi nun documento turco de 1476. Esta mención referíase ao asentamento como "aldea de Kragujevdza".
A cidade comezou a prosperar despois da liberación de Serbia da dominación turca, en 1818, cando o príncipe Miloš Obrenović proclamouna capital do novo Principado de Serbia.[2] A primeira constitución serbia proclamouse aquí en 1835. A primeira lei sobre a imprenta foi aprobada tamén en Kragujevac en 1870, cando a prosperidade da cidade achegoulle a outras capitais europeas da época.
O punto de inflexión no seu desenvolvemento xeral foi en 1851, cando comezou a fundición para a produción de canóns, comezando unha nova era no desenvolvemento económico da cidade. A principal industria nos séculos XIX e XX foi a militar. Kragujevac converteuse nun dos maiores exportadores de Serbia en 1886, cando o eixo ferroviario Belgrado - Nis conectou a través de Kragujevac.
Durante a primeira guerra mundial, Kragujevac volveu ser a capital de Serbia entre 1914 e 1915, e a sede de moitas institucións estatais, incluso o mando supremo do exército serbio foi situado no edificio do Palacio de Xustiza. Durante a guerra, Kragujevac perdeu o 15% da súa poboación.
Masacre de Kragujevac
[editar | editar a fonte]Durante a segunda guerra mundial, os nazis cometeron o masacre de Kragujevac, o asasinato sistemático de entre 6.000 e 8.000 persoas entre o 19 e o 21 de outubro de 1941, en represalia por un ataque partisano sobre soldados alemáns.[3] Entre os mortos houbo unha xeración enteira de nenos, sacados directamente da escola.[3] O monumento aos alumnos executados é un símbolo da cidade. Esta atrocidade inspirou un poema titulado "Krvava bajka" (conto de fadas sanguento), composto por Desanka Maksimović, un poeta serbio moi coñecido na ex Iugoslavia.
No período posterior á guerra, Kragujevac tivo un importante desenvolvemento industrial. As súas principais exportacións eran turismos, camións e vehículos industriais, armas de caza, cadeas industriais, coiro e téxtiles. A maior industria da cidade foi Zastava, que deu emprego a decenas de miles de iugoslavos. Esta factoría sufriu debido ás sancións económicas durante a era Milošević, e foi case destruída polos bombardeos da OTAN de 1999.[4] A pesar do acordo co fabricante italiano de automóbiles Fiat,[1] e a probable renovación da fábrica, a cidade sofre actualmente unha alta taxa de desemprego. Dende 1976, Kragujevac creceu como centro universitario. A Universidade de Kragujevac inclúe as facultades de Medicina, Enxeñaría, Dereito, Economía, Filoloxía, Arte, Ciencias naturais e Matemáticas.[5]
Municipios
[editar | editar a fonte]Kragujevac está dividida en cinco municipios, que son os seguintes:
Demografía
[editar | editar a fonte]Segundo o censo de 2002, a composición étnica dos habitantes da área urbana era a seguinte:
Grupos étnicos da área municipal (censo de 2002) | |||||||||||||
Grupo étnico | Poboación | ||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Serbios | 170.147 | ||||||||||||
Romaneses | 1.154 | ||||||||||||
Iugoslavos | 401 | ||||||||||||
Macedonios | 326 | ||||||||||||
Croatas | 204 | ||||||||||||
Musulmáns de nacionalidade | 151 | ||||||||||||
Outros | 3.197 | ||||||||||||
TOTAL | 180.252 |
Edificios e monumentos
[editar | editar a fonte]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f4/Zastava_main_gate.jpg/220px-Zastava_main_gate.jpg)
- A Antiga igrexa da Vinda do Espírito Santo, construída en 1818, como parte da corte do Príncipe Miloš. O seu interior foi decorado entre 1818 e 1822. O campanario construíuse en 1907.
- O Antigo Parlamento, construído no patio da igrexa na que se celebrou a reunión parlamentaria de 1859. Moitos eventos de grande importancia histórica, como a verificación da decisión do Congreso de Berlín sobre a independencia de Serbia, tiveron lugar alí. Despois de someterse á reconstrución en 1992, o edificio foi convertido en museo.
- O Konak Amidža, mandado construír polo Príncipe Milo? en 1820 como casa residencial. É un dos mellores exemplos de arquitectura rexional de Serbia. Na actualidade alberga unha exposición do Museo Nacional.
- O Konak Príncipe Miguel foi construído en 1860. A súa arquitectura baséase na tradición local con conceptos europeos. O edificio é agora o Museo Nacional.
- O Gimnazija (Instituto) foi construído entre 1885 e 1887 segundo os planos do Ministerio de Enxeñaría Civil. É un dos edificios máis antigos da cidade deseñado nun estilo europeo, na tradición da Gimnazija máis antiga de Serbia desde 1833. Algúns famosos científicos de Serbia, artistas e políticos foron educados nesta escola.
- O Parque memorial Šumarice, situado en Šumarice, conmemora os tráxicos acontecementos do 21 de outubro de 1941.
- O Museo de Zastava, que se atopa dentro da fundición de armas antigas e exhibe a historia do desenvolvemento industrial da cidade.
Cidades irmandadas
[editar | editar a fonte]As cidades irmandadas con Kragujevac, e as súas datas de emparellamento son as seguintes:[6]
Suresnes (Francia)- 1967
Piteşti (Romanía)- 1971
Bydgoszcz (Polonia)- 1971
Ohrid (Macedonia do Norte)- 2001
Bielsko-Biała (Polonia)- 2002
Springfield (Estados Unidos)- 2002
Reggio Emilia (Italia)- 2004
Mogilev (Belarús)- 2006
Nativos soados
[editar | editar a fonte]- Miguel III Obrenović, príncipe de Serbia, en dúas ocasións xefe de goberno.
- Bogoljub Jevtić, primeiro ministro de Iugoslavia entre 1934 e 1935.
- Nikola Lončar, ex xogador profesional e comentarista de baloncesto.
- Marija Šerifović, cantante. Gañadora do Festival de Eurovisión 2007.
- Danko Lazović, futbolista do PSV Eindhoven e da selección de Serbia.
- Jelena Tomašević, cantante.
Notas
[editar | editar a fonte]- ↑ 1,0 1,1 "Fiat Group Automobiles SPA acquires Kragujevac Zastava (pending)". Arquivado dende o orixinal o 07 de febreiro de 2009. Consultado o 01 de maio de 2010.
- ↑ "Historia de Kragujevac. Páxina oficial da Cidade de Kragujevac". Arquivado dende o orixinal o 14 de decembro de 2009. Consultado o 01 de maio de 2010.
- ↑ 3,0 3,1 "The Kragujevac massacre". Arquivado dende o orixinal o 14 de decembro de 2009. Consultado o 01 de maio de 2010.
- ↑ Fiat leads race for acquiring Serbian Zastava
- ↑ "Faculties". Arquivado dende o orixinal o 02 de setembro de 2009. Consultado o 01 de maio de 2010.
- ↑ "Kragujevac Twin Citys". Arquivado dende o orixinal o 10 de marzo de 2010. Consultado o 01 de maio de 2010.
Véxase tamén
[editar | editar a fonte]Ligazóns externas
[editar | editar a fonte]![]() |
Commons ten máis contidos multimedia sobre: Kragujevac |