Орос хэл
Орос хэл | |
---|---|
русский язык | |
Өөрийн нэр | [ˈruskʲɪi̯ jɪˈzɨk] |
Тархалт | Орос, Орос хэлний ертөнцийн бусад бүс нутаг |
Төрөлх хэлтэн | Төрөлх: 150 сая (2020 тооллого)[1] Хоёрдогч: 110 сая (2020 тооллого)[1] |
Эрт хэлбэр | |
Кирилл (Орос цагаан толгой) Орос брайл үсэг | |
Албан ёсны хэрэглээ | |
Улс | Үндэстэн хоорондын хэл ч албан ёсны статусгүй, эсвэл нутгийн түвшинд албан ёсны статустай
|
Орон нутаг | |
Тохируулагч байгууллага | Оросын Шинжлэх ухааны Академийн харьяа Орос хэлний хүрээлэн[21] |
Томьёолбор | |
ISO 639-1 | ru |
ISO 639-2 | rus |
ISO 639-3 | rus |
Глоттолог | russ1263 |
Linguasphere | 53-AAA-ea < 53-AAA-e |
Орос хэл олонхын хэл Орос хэл цөөнхийн хэл |
Орос хэл (орос. Русский язык) бол Энэтхэг-Европын хэлний язгуурын слав хэлний дорнод дэд бүлэгт багтдаг. Оросын Холбооны Улсын албан ёсны хэл бөгөөд хуучин Зөвлөлт Холбоот Улсын бүрэлдэхүүнд багтаж байсан орнуудад өргөн хэрэглэгдэж ирсэн. Эдүгээ орос хэлийг төрөлх хэлээ гэж үздэг 160 сая орчим хүн байна. Бичиг үсгийн хамгийн эртний дурсгал нь манай эриний 10-р зуунд хамаарагддаг байна.
Орос хэл бол НҮБ-ын албан ёсны 6 хэлний нэг юм. «Language Monthly» (№ 3, 1997) сэтгүүлийн мэдэгдэж буйгаар дэлхий дээр 300 сая орчим хүн орос хэл мэддэг бөгөөд тэдний 160 сая нь төрөлх хэлээ гэж үздэг бол 110 сая орчим хүн хоёр дахь хэлээ гэж үздэг байна.
Өнөөгийн байдлаар орос хэл нь Беларусь улсын төрийн хоёр хэлний нэг бөгөөд Казахстан болон Киргиз улсад албан ёсны хоёр хэлний нэг гэж тодорхойлдог байна.
Гэллапын судалгааны хүрээлэнгийн (Gallup, Inc), хуучин ЗХУ-д багтаж байсан Бүгд Найрамдах Улсуудад орос хэлний талаарх санал асуулгаар Беларусийн хүн амын -92 %, Украины -83 % , Казахстаны - 68 %, Киргизийн- 38 % орос хэлийг сонгосон байна.
Орос цагаан толгой
[засварлах | кодоор засварлах]А а | Б б | В в | Г г | Д д | Е е | Ё ё |
Ж ж | З з | И и | Й й | К к | Л л | М м |
Н н | О о | П п | Р р | С с | Т т | У у |
Ф ф | Х х | Ц ц | Ч ч | Ш ш | Щ щ | Ъ ъ |
Ы ы | Ь ь | Э э | Ю ю | Я я |
Үзэх: Монголд орос хэл
[засварлах | кодоор засварлах]Тэмдэглэл
[засварлах | кодоор засварлах]- ↑ Бүгд Найрамдах Узбекистан Улсын хууль тогтоомжийн дагуу орос хэл нь албан ёсны хэлний хувьд ямар ч статусгүй. Уг заалтад зөвхөн "Иргэдийн хүсэлтээр төрийн нотариатч, нотариатчийн үүрэг гүйцэтгэгчээс бүрдүүлсэн баримт бичгийн эх бичвэрийг орос хэл дээр, боломжтой бол хүлээн зөвшөөрөгдсөн бусад хэлээр олгоно" гэж заасан байдаг. "Uzbekistan: Law "On Official Language"". Archived from the original on 8 May 2019. Retrieved 13 November 2021.
- ↑ 2.0 2.1 Абхаз, Өмнөд Осети нь зөвхөн хэсэгчлэн хүлээн зөвшөөрөгдсөн улс юм.
Лавлах холбоос
[засварлах | кодоор засварлах]- ↑ 1.0 1.1 Орос хэл at Ethnologue (26th ed., 2023) Загвар:Closed access
- ↑ "68 дугаар зүйл. ОХУ-ын Үндсэн хууль". Constitution.ru. Archived from the original on 6 June 2013. Retrieved 18 June 2013.
- ↑ "17 дугаар зүйл. Бүгд Найрамдах Беларусь Улсын Үндсэн хууль". President.gov.by. 11 May 1998. Archived from the original on 2 May 2007. Retrieved 18 June 2013.
- ↑ Nazarbaev, N. (4 December 2005). "Article 7. Constitution of the Republic of Kazakhstan". Constcouncil.kz. Archived from the original on 20 October 2007. Retrieved 18 June 2013.
- ↑ "Официальный сайт Правительства КР". Gov.kg. Archived from the original on 22 December 2012. Retrieved 16 February 2020.
- ↑ "КОНСТИТУЦИЯ РЕСПУБЛИКИ ТАДЖИКИСТАН". prokuratura.tj. Parliament of Tajikistan. Archived from the original on 24 February 2021. Retrieved 9 January 2020.
- ↑ Юрий Подпоренко (2001). "Бесправен, но востребован. Русский язык в Узбекистане". Дружба Народов. Archived from the original on 13 May 2016. Retrieved 27 May 2016.
- ↑ Шухрат Хуррамов (11 September 2015). "Почему русский язык нужен узбекам?". 365info.kz. Archived from the original on 1 July 2016. Retrieved 27 May 2016.
- ↑ Евгений Абдуллаев (2009). "Русский язык: жизнь после смерти. Язык, политика и общество в современном Узбекистане". Неприкосновенный запас. Archived from the original on 23 June 2016. Retrieved 27 May 2016.
- ↑ "16 дугаар зүйл. Гагаузийн хууль эрх зүйн код". Gagauzia.md. 5 August 2008. Archived from the original on 13 May 2013. Retrieved 18 June 2013.
- ↑ "Конституция Республики Абхазия". 18 January 2009. Archived from the original on 18 January 2009. Retrieved 16 February 2020.
- ↑ "КОНСТИТУЦИЯ РЕСПУБЛИКИ ЮЖНАЯ ОСЕТИЯ" [Constitution of the Republic of South Ossetia]. 11 August 2009. Archived from the original on 11 August 2009. Retrieved 5 April 2021.
- ↑ "Law of the Moldavian Soviet Socialist Republic on the Functioning of Languages on the Territory of the Moldavian SSR". U.S. English Foundation Research. 2016. Archived from the original on 21 September 2016.
- ↑ "Romania : Languages of Romania". Ethnologue.com. 19 February 1999. Archived from the original on 31 January 2013. Retrieved 28 January 2016.
- ↑ 15.0 15.1 "List of declarations made with respect to treaty No. 148 (Status as of: 21/9/2011)". Council of Europe. Archived from the original on 22 May 2012. Retrieved 22 May 2012.
- ↑ "National Minorities Policy of the Government of the Czech Republic". Vlada.cz. Archived from the original on 7 June 2012. Retrieved 22 May 2012.
- ↑ "Președintele CCM: Constituția nu conferă limbii ruse un statut deosebit de cel al altor limbi minoritare". Deschide.md. Archived from the original on 29 January 2021. Retrieved 22 January 2021.
- ↑ Article 10 Архивлагдсан 21 Тавдугаар сар 2011 at the Wayback Machine of the Constitution says: "The state language of Ukraine is the Ukrainian language. The State ensures the comprehensive development and functioning of the Ukrainian language in all spheres of social life throughout the entire territory of Ukraine. In Ukraine, the free development, use and protection of Russian, and other languages of national minorities of Ukraine, is guaranteed."
- ↑ Ethnic Groups and Religious department, Fujian Provincial Government (13 September 2022). "
少数 民族 的 语言文字 有 哪些?". fujian.gov.cn (in хятад). Archived from the original on 28 October 2022. Retrieved 28 October 2022.我国 已 正式 使用 和 经国家 批准 推行的 少数 民族 文字 有 19种,它们是 ...俄 罗斯文 ... - ↑ Ministry of Education of the People's Republic of China (27 August 2021). "
中国 语言文字 概 况(2021年版 )". moe.gov.cn (in хятад). Archived from the original on 4 January 2024. Retrieved 18 December 2023....
属 于印欧 语系的 是 属 斯拉夫 语族的 俄 语... - ↑ "Russian Language Institute". Ruslang.ru. Archived from the original on 19 July 2010. Retrieved 16 May 2010.
Гадаад холбоос
[засварлах | кодоор засварлах]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/12px-Commons-logo.svg.png)
![]() |
Википедиа: Орос хэлээр |
- Справочно-информационный портал «Русский язык». Возможна проверка слов по различным онлайн-словарям (орос.)
- Самая крупная русскоязычная электронная библиотека
- Cайт о древнерусской литературе
- Русскiй поискъ — Поисковая система, поддерживающая дореволюционное правописание[permanent dead link]
- «Основные правила грамматики русского языка»
- Федеральный закон «О государственном языке Российской Федерации»
- «Инструкции: русский под Windows и в Интернете» — русские шрифты, фонетическая, транслитерационная русская клавиатура, виртуальная русская клавиатура, настройка e-mail…