Marsaa bishaanii
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/de/Water_cycle_oromo.jpg/337px-Water_cycle_oromo.jpg)
Sochiin bishaan dachee fi atimoosfarii gidduutti godhu marsaa bishaanii jedhama. Marsaan bishaanii anniisaa ifaatiin gaggeeffama. Anniisaan ifa aduu bishaan qaama lubbu qabeeyyii, biyyee, lageen, haroo, galaanaa fi k.k.f. keessaatti argamu gara hurkaatti akka geeddaramu godha. Hurki kun atimoosfarii keessatti erga qabbanaa'ee booda bifa cabbii fi roobaatiin gara dacheetti deebi'a. Bishaan lubbuu dha jedhama. Sababni isaas ammo orgaanizimiin kamiyyuu bishaan malee jiraachuu hin danda’u. Qabiyyee qaama orgaanizimootaa keessaa bishaan parsantii 75 hamma 95 ta’a. Kutaan dachees harka afur keessaa harki sadii bishaaniin haguugamee jira. Bishaan qaama biqilootaa fi bineeldotaa keessaa karaa adda addaa hurkuudhaan qilleensa naannootti makama. Hurki bishaanii kun gobbina qilleensaan gad ta’e waan qabuuf qilleensa naannoo keessa bakka tempireecharii xiqqaa qabutti ol baha. Hurki bishaanii kun wayita lafa irraa ol fagaachaa deemu, qilleensa diilallaa’aa wajjin wal qunnamaa dhufa. Yeroo kana diilalli hurka bishaanii gara duumessaatti jijjiiruun duumessa uuma. Bishaan duumessaa gara coba gurguddaatti jijjiirama. Cobni bishaanii kun yeroo walitti kuufamaa dhufu ulfaatina argata, sana booda humna harkisa lafaatiin gara lafaatti harkifamuun bokkaa ta’ee rooba. Bokkaan kun ammoo ammas haroo, garba,galaana,laga yaa’u uuma. Akkasumas bokkaan robe lafa seenuun kuufamuu ni danda’a. Biqiloonnii fi bineeldonni bishaan bokkaa kanatti ni gargaaramu. Bishaan kun booda irra qaama biqilootaa fi bineeldotaa keessaa karaa adda addaa gara qilleensa naannootti makama. Amma illee ho’a aduun bishaanichi gara hurkaatti jijjiiramuun bokkaa ta’a. Haalli kun marsaa bishaanii jedhama.