Judit Polgár
Judit Polgár (lindi më 23 korrik 1976) është një mjeshtre e madhe shahu hungareze, e konsideruar gjerësisht si shahistja më e fortë femër e të gjitha kohërave.[1] Në vitin 1991, Polgár fitoi titullin Mjeshtër i Madh në moshën 15 vjeç e 4 muaj, në atë kohë më i riu që e kishte bërë këtë, duke thyer rekordin e mbajtur më parë nga ish-kampioni botëror Bobby Fischer. Ajo ishte lojtarja më e re ndonjëherë që hyri në listën e vlerësimit të 100 lojtarëve më të mirë të FIDE-s, duke u renditur në vendin e 55-të në listën e vlerësimit të janarit 1989, në moshën 12-vjeçare.[2]
Judit Polgár | |
---|---|
![]() Polgár më 2008 | |
Shteti | ![]() |
Lindi më | Budapest, Hungari | 23 korrik 1976
Titulli | Mjeshtër i madh (1991) |
Vlerësimi FIDE | (joaktive që nga shtatori 2015) |
Vlerësimi më i lartë | 2735 (korrik 2005) |
Renditja më e lartë | Nr. 8 (korrik 2004) Nr. 1 grua (janar 1989) |
Polgár është e vetmja grua që ka qenë një kandidate serioze për Kampionatin Botëror të Shahut, në të cilin mori pjesë në vitin 2005; ajo kishte marrë pjesë më parë në turne të mëdhenj, me 100 lojtarë plus nokaut për kampionatin botëror. Ajo është gjithashtu gruaja e vetme që ka tejkaluar 2700 Elo, duke arritur një kulm të renditjes botërore prej Nr. 8 në vitin 2004 dhe vlerësimin maksimal prej 2735 në vitin 2005.[3][4] Ajo është e vetmja grua që renditet në dhjetëshen e parë të të gjithë shahisteve, duke arritur për herë të parë atë renditje në 1996. Ajo ishte gruaja nr. 1 e vlerësuar në botë nga janari 1989 deri në pensionimin e saj më 13 gusht 2014.[a]
Ajo ka fituar ose ka marrë pjesë e para në turnetë e shahut të Hastings 1993, Madrid 1994, León 1996, U.S. Open 1998, Hoogeveen 1999, Sigeman & Co 2000, Japfa 2000, dhe Najdorf Memorial 2000.[5] Polgár është e vetmja grua që ka fituar një ndeshje kundër një lojtari në fuqi në botë, numër një dhe ka mposhtur njëmbëdhjetë kampionë aktualë ose ish-kampionë të botës në shah të shpejtë ose klasik: Magnus Carlsen, Anatoly Karpov, Garry Kasparov, Vladimir Kramnik, Boris Spassky, Vasily Smyslov, Veselin Topalov, Viswanathan Anand, Ruslan Ponomariov, Alexander Khalifman, dhe Rustam Kasimdzhanov.[6]
Më 13 gusht 2014, ajo njoftoi tërheqjen e saj nga shahu konkurrues.[7][8][9] Në qershor 2015, Polgár u zgjodh si kapitene dhe trajnere e re e ekipit kombëtar hungarez të meshkujve.[10] Më 20 gusht 2015, ajo mori dekoratën më të lartë të Hungarisë, Kryqin e Madh të Urdhrit të Shën Stefanit të Hungarisë.[11] Në vitin 2021, Polgár u fut në World Chess Hall of Fame.[12]
Literatura
Redakto- Forbes, Cathy (1992), The Polgar Sisters: Training or Genius?, Henry Holt & Co., ISBN 0-8050-2426-3
- Hurst, Sarah (2002), Curse of Kirsan: Adventures in the Chess Underworld, Russell Enterprises, ISBN 1-888690-15-1
- Karolyi, Tibor (2004), Judit Polgár, the Princess of Chess, Batsford, ISBN 0-7134-8890-5
- Polgar, Susan; Truong, Paul (2005), Breaking Through : How the Polgar Sisters Changed the Game of Chess, Everyman Chess, ISBN 1-85744-381-0
- Shahade, Jennifer, Chess Bitch: Women In The Ultimate Intellectual Sport, Siles Press, ISBN 1-890085-09-X
- Polgár, Judit; Kepes, András (2008). Matt a férfiaknak (Checkmate to Men) English translation due 2009.
- Polgar, Judit (2010), Chess Playground, Caissa Hungary, ISBN 978-963-06-9620-3
Shënime
Redakto- ^ Më pas, duke qenë se nuk mund të hiqej nga lista për 12 muajt e ardhshëm, në listën e vlerësimit të marsit 2015, ajo u kalua “zyrtarisht” nga lojtarja kineze Hou Yifan; ajo ishte sërish nr. 1 në listën e vlerësimit të femrave në gusht 2015, në paraqitjen e saj të fundit në renditjen botërore të FIDE-s.
Referime
Redakto- ^ "Women Grandmasters in Chess" (në anglisht). MichaelBluejay. Arkivuar nga origjinali më 17 shtator 2017. Marrë më 13 prill 2010.
- ^ FIDE Rating List :: January 1989 Arkivuar 4 janar 2017 tek Wayback Machine OlimpBase
- ^ Smerdon, David (13 dhjetor 2020). "What's behind the gender imbalance in top-level chess?". The Conversation (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 29 tetor 2021. Marrë më 15 qershor 2021.
- ^ "Judit Polgar | Top Chess Players". Chess.com (në anglishte amerikane). Arkivuar nga origjinali më 20 nëntor 2021. Marrë më 15 qershor 2021.
- ^ Avrukh, Boris (25 qershor 2009). "Super-Tournament – Participants" (në anglisht). Boris Avrukh. Arkivuar nga origjinali më 18 korrik 2011. Marrë më 22 prill 2010.
- ^ "Judit Polgár" (në anglisht). Judit Polgár. Arkivuar nga origjinali më 25 mars 2013. Marrë më 10 shkurt 2014.
- ^ Moody, Oliver (13 gusht 2014). "Queen who exposed the arrogance of kings". The Times (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 3 tetor 2015. Marrë më 5 shtator 2015.
- ^ Friedel, Frederic (13 gusht 2014). "Judit Polgar to retire from competitive chess" (në anglisht). ChessBase. Arkivuar nga origjinali më 16 tetor 2015. Marrë më 16 gusht 2014.
- ^ "Her official statement on her retirement" (në anglisht). Arkivuar nga origjinali më 18 mars 2015.
- ^ "Judit Polgar new captain of the Hungarian National Men's Chess Team" (në anglisht). Chessdom. 12 qershor 2015. Arkivuar nga origjinali më 1 janar 2016. Marrë më 5 shtator 2015.
- ^ "ORDER OF SAINT STEPHEN: PRESIDENT ÁDER HANDS OVER HUNGARY'S HIGHEST STATE DECORATION" (në anglisht). Hungary Today. 24 gusht 2015. Arkivuar nga origjinali më 24 dhjetor 2015. Marrë më 5 shtator 2015.
- ^ "Judit Polgar". World Chess Hall of Fame (në anglisht). 11 maj 2021. Arkivuar nga origjinali më 25 dhjetor 2021. Marrë më 30 korrik 2022.
Lidhje të jashtme
Redakto- Faqja zyrtare
- Judit Polgar karta e vlerësimit në FIDE
- Judit Polgar profili dhe lojërat në Chessgames.com
- Judit Polgar lojërat e shahut në 365Chess.com
- Judit Polgar profili i lojtarit në Chess.com