Аляксандр Іванавіч Якімовіч
Алесь Якімовіч | |
---|---|
Аляксандр Іванавіч Якімовіч | |
![]() | |
Асабістыя звесткі | |
Псеўданімы | А. Ч., Алесь Павадыр, А. Разак, А. Чурылавец; Крыптанімы: А. Я., А. Я-віч |
Дата нараджэння | 17 студзеня 1904 |
Месца нараджэння | |
Дата смерці | 15 студзеня 1979 (74 гады) |
Месца смерці | |
Пахаванне | |
Грамадзянства | |
Альма-матар | |
Месца працы | |
Прафесійная дзейнасць | |
Род дзейнасці | пісьменнік, перакладчык, паэт, дзіцячы пісьменнік |
Жанр | дзіцячая літаратура |
Мова твораў | беларуская |
Дэбют | 1923 |
Грамадская дзейнасць | |
Партыя | |
Член у | |
Прэміі | |
Узнагароды | |
![]() |
Алесь Якімовіч, Аляксандр Іванавіч Якімовіч (17 студзеня 1904, в. Чурылава, Уздзенскі раён, Мінская вобласць — 15 студзеня 1979; Псеўданімы: А. Ч., Алесь Павадыр, А. Разак, А. Чурылавец; Крыптанімы: А. Я., А. Я-віч) — беларускі дзіцячы празаік і паэт, перакладчык[1].
Біяграфія
[правіць | правіць зыходнік]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/29/%D0%A1%D1%8F%D0%B1%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D1%91%D0%B2%D0%B0%D0%B3%D0%B0_%D0%BB%D1%96%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D0%B0_%D0%B0%D0%B1%E2%80%99%D1%8F%D0%B4%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8F_%C2%AB%D0%9C%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%BD%D1%8F%D0%BA%C2%BB_%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BC_%D1%81%D0%B0_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8D%D0%B9%D1%88%D1%8B%D0%BC_%D0%BF%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%83%D1%81%D0%BA%D1%96%D1%85_%D0%BB%D1%96%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%9E_%28%D0%90%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%8C_%D0%AF%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D1%96%D1%87%29.jpg)
Нарадзіўся 17 студзеня 1904 года ў сялянскай сям’і. Скончыў Беларускі педагагічны тэхнікум (1926), літаратурна-лінгвістычнае аддзяленне педагагічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта (1930). З 1924 года працаваў у рэдакцыях часопісаў «Беларускі піянер», «Іскры Ільіча». Быў сябрам літаратурнага аб’яднання «Маладняк». У пачатку Вялікай Айчыннай вайны выкладаў у сярэдняй школе г. Чыстапаля (Татарстан), затым працаваў адказным сакратаром раённай газеты ў Казахстане. З кастрычніка 1942 года — у Чырвонай Арміі, камандзір стралковага ўзвода, затым роты, пад Харкавам быў цяжка паранены (1943). Па раненні жыў у Маскве, займаўся рэдактарскай працай (1943—1944). Працаваў старшым рэдактарам Дзяржаўнага выдавецтва БССР (1944—1945, 1948—1954), адказным рэдактарам часопіса «Бярозка» (1945—1948), літкансультантам СП БССР (1955—1960).
Творчасць
[правіць | правіць зыходнік]Дэбютаваў у друку ў 1923 г. (часопіс «Маладняк»)[1]. Першая кніжка «Вершы» (1925). Пісаў пераважна для дзяцей. Аўтар кніг апавяданняў, аповесцей «Гул бубна» (1925), «Перамога» (1932), «Незвычайны мядзведзь» (1934), «Выпадак на чыгунцы» (1938), «Помета» (1946), «Сябры» (1948), «Аповесці і апавяданні» (1949), «Гаворыць Масква» (1951), «Арляняты» (апавяданні, аповесці, казкі, 1952), «Я — юны піянёр» (1952), «Базылёў курган» (1954), «Новы год» (1958), «Смелыя людзі» (1960), «Адкуль ліха на свеце» (1963), «Прыгоды хлопчыка Іларыка» (1965), «Канец сервітуту» (1968), «Светлы дзень» (апавяданні і казкі, 1969), «Кастусь Каліноўскі» (1971), «Цяжкі год» (1976), нарысы «Коска» (1935), «У нашай сталіцы» (1954), літаратурныя казкі ў вершах і прозе «Каваль Вярнідуб» (1936), «Казка пра смелага вожыка» (1937), «Браты Лазоўскія» (1965), зборнік паэзіі «Улетку» (1947). У 1967 г. выйшлі Выбраныя творы ў 2-х, у 1978—1980 гг. — у 3 тамах[1].
У апрацоўцы А. Якімовіча выйшла шмат беларускіх казак як асобнымі выданнямі, так і зборнікамі «Каток — залаты лабок» (1955), «Бацькаў дар» (1957), «З рога ўсяго многа» (1959), «Андрэй за ўсіх мудрэй» (1983). Таксама А. Якімовіч сааўтар «Чытанкі» для 2-га класа (з Е. Тародкінай, 1933), аўтар падручніка для 2-га класа «Роднае слова» (1932), кніг для чытання «Слухай — запамінай: Азбука ў вершах і малюнках» (1948), «Звяры нашых лясоў» (1951)[1].
Пераклаў на беларускую мову асобныя творы А. Пушкіна, М. Някрасава, П. Яршова, І. Крылова, І. Тургенева, Д. Маміна-Сібірака, Л. Талстога, А. Чэхава, У. Маякоўскага, М. Горкага, К. Чукоўскага, С. Маршака, С. Міхалкова, А. Гайдара, М. Носава, І. Франка, М. Рыльскага, П. Тычыны, Н. Забілы , Х. К. Андэрсена, Дж. Лондана, Г. Мапасана і інш[1].
Прызнанне
[правіць | правіць зыходнік]Заслужаны дзеяч культуры Беларускай ССР (1968). Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР (1974) за аповесці «Адкуль ліха на свеце», «Канец сервітуту» і «Кастусь Каліноўскі».
Імем Якімовіча названа Зенькавіцкая сярэдняя школа ва Уздзенскім раёне[1].
Зноскі
Літаратура
[правіць | правіць зыходнік]- Беларуская ССР: карот. энцыкл. Т.5. — Мн., 1987. — С. 692.
- Беларускія пісьменнікі: біябібліягр. слоўн. Т. 6. — Мн., 1995. — С. 473.
- Беларусь: энцыкл. давед. — Мн., 1995. — С. 787.
- БЭ. Т. 18. Кн.1. — Мн., 2004. — С. 254.
- Энцыклапедыя літаратуры і мастацтва Беларусі. Т. 5. — Мн., 1987. — С. 681.
- Якімовіч Алесь // Беларускія пісьменнікі (1917—1990): Даведнік / Склад. А. К. Гардзіцкі. Нав. рэд. А. Л. Верабей. — Мн.: Мастацкая літаратура, 1994. — 653 с.: іл. — 22 000 экз. — ISBN 5-340-00709-X.
- Нарадзіліся 17 студзеня
- Нарадзіліся ў 1904 годзе
- Нарадзіліся ў Ігуменскім павеце
- Памерлі 15 студзеня
- Памерлі ў 1979 годзе
- Памерлі ў Мінску
- Пахаваныя на Усходніх могілках Мінска
- Выпускнікі педагагічнага факультэта БДУ
- Супрацоўнікі часопіса «Бярозка»
- Супрацоўнікі выдавецтва «Беларусь»
- Члены КПСС
- Члены Саюза пісьменнікаў СССР
- Сябры літаратурнага аб’яднання «Маладняк»
- Лаўрэаты Дзяржаўнай прэміі БССР
- Кавалеры ордэна Працоўнага Чырвонага Сцяга
- Узнагароджаныя медалём «За перамогу над Германіяй у Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.»
- Заслужаныя дзеячы культуры Рэспублікі Беларусь
- Асобы
- Пісьменнікі паводле алфавіта
- Нарадзіліся ва Уздзенскім раёне
- Пісьменнікі Беларусі
- Пісьменнікі СССР
- Паэты паводле алфавіта
- Паэты Беларусі
- Паэты СССР
- Перакладчыкі паводле алфавіта
- Перакладчыкі Беларусі
- Перакладчыкі СССР
- Перакладчыкі з рускай мовы
- Перакладчыкі на беларускую мову
- Дзіцячыя пісьменнікі Беларусі
- Дзіцячыя пісьменнікі паводле алфавіта
- Беларускамоўныя пісьменнікі
- Беларускамоўныя паэты
- Удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны
- Заслужаныя дзеячы культуры Беларускай ССР
- Публіцысты Беларусі