Ernst Thälmann
Reizh pe jener | paotr ![]() |
---|---|
Bro ar geodedouriezh | Impalaeriezh alaman, Republik Weimar, Trede Reich, Reich alaman ![]() |
Anv e yezh-vamm an den | Ernst Thälmann ![]() |
Anv-bihan | Ernst ![]() |
Anv-familh | Thälmann ![]() |
Moranv | Teddy ![]() |
Deiziad ganedigezh | 16 Ebr 1886 ![]() |
Lec'h ganedigezh | Hamburg ![]() |
Deiziad ar marv | 18 Eos 1944 ![]() |
Lec'h ar marv | Buchenwald ![]() |
Doare mervel | extra-judicial killing, muntr ![]() |
Abeg ar marv | gloaz dre arm-tan, lazhidigezh ![]() |
Lec'h douaridigezh | Zentralfriedhof Friedrichsfelde ![]() |
Pried | Rosa Thälmann ![]() |
Bugel | Irma Thälmann ![]() |
Yezh vamm | alamaneg ![]() |
Yezhoù komzet pe skrivet | alamaneg ![]() |
Yezh implijet dre skrid | alamaneg ![]() |
Place of detention | Moabit Prison, Buchenwald ![]() |
Micher | politiker, reveulzier, sindikalour ![]() |
Karg | member of the Reichstag of the Weimar Republic, member of the Hamburg Parliament ![]() |
Lec'h annez | Hamburg-Altstadt ![]() |
Lec'h labour | Berlin, Hamburg ![]() |
Strollad politikel | Sozialdemokratische Partei Deutschlands, Independent Social Democratic Party of Germany, Strollad Komunour Alamagn ![]() |
Relijion | dizoueegezh ![]() |
Brezel | Brezel-bed kentañ ![]() |
Korf an arme | Imperial German Army ![]() |
Prizioù resevet | Iron Cross ![]() |
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/87/Bundesarchiv_Bild_102-12940%2C_Ernst_Th%C3%A4lmann.jpg/220px-Bundesarchiv_Bild_102-12940%2C_Ernst_Th%C3%A4lmann.jpg)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/db/Ernst-Thaelmann.jpg/220px-Ernst-Thaelmann.jpg)
Ernst Thälmann (16 a viz Ebrel 1886 e Hamburg – drouklazhet d'an 18 a viz Eost 1944 e Buchenwald) a oa ur politikour komunour alaman.
E vuhez
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]Ernst Thälmann a emezelas e Strollad sokialour Alamagn e 1903. E 1917 ec'h emezelas e Strollad sokial-demokrat dizalc'h Alamagn, met ne zeas ket gant ar spartakisted pa groujont Strollad komunour Alamagn e 1918. E dibenn 1920 e reas evel lod brasañ izili USPD hag ec'h emezelas e KPD. E 1924 e voe lakaet e penn aozadur rannvroel ar strollad en Hamburg ha dilennet er Reichstag [1]. E miz C'hwevrer 1925 e voe lakaet e penn Rotfrontkämpferbund hag e miz Here e voe lakaet e penn KPD. En hevelep bloavezh e voe lakaet da gadoriad Komite Seveniñ ar C'homintern[1]. Mont a reas war ar renk da vezañ dilennet prezidant ar republik e 1925 (1,8 milion a vouezhioù er c'hentañ tro, 1,9 milion en eil tro) hag e miz Meurzh 1932 (tro gentañ: 13,2%, 4,9 milion a vouezhioù, eil tro : 10,2%, 3,7 milion a vouezhioù)[2]. D'an 3 a viz Meurzh 1933 e voe harzet gant izili ar Gestapo ha bac'het. Er bed a-bezh e voe aozet ur stourmadeg gant al luskad enepfaskour evit ma vefe dieubet. Dont a reas Thälmann da vezañ un arouez eus ar stourm alaman enepnazi, hag ivez eus ar stourm komunour. E-pad Brezel Spagn e oa ur batailhon Alamaned eus ar Brigadennoù Etrebroadel anvet Batailhon Thälmann. Ar ganaouenn Die Thalmann Kolonne, bet skrivet gant Karl Ernst, a veze kanet e-pad Brezel Spagn gante[3]; kanet e voe gant Pete Seeger ivez[4]. Goude bezañ chomet 11 vloaz e toull-bac'h stad Bautzen e voe kaset da Gonzentrazionslager Buchenwald d'ar 17 a viz Eost 1944. Diwar urzh Hitler e voe fuzuilhet en deiz war-lerc'h[1], hag e gorf marv a voe roet da chas ar c'hamp. Ar propaganda nazi a glaskas lakaat da grediñ e oa bet lazhet abalamour da vombezadeg ar c'hamp d'ar 24 a viz Eost.
Goude e varv
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]Goude ar Brezel e voe roet e anv da monumantoù, straedoù ha skolioù en DDR. Hiziv an deiz e c'haller gwelout c'hoazh lec'hioù evel-se e Berlin, Hamburg hag e Frankfurt an der Oder. E 1966 e voe embannet un timbr a-zivout ar ganaouenn Die Thalmann Kolonne, bet kanet e-pad Brezel Spagn gant Alamaned ar Brigadennoù Etrebroadel.
-
An timbr.
Ar sonaozour breizhveuriat Cornelius Cardew a savas Thälmann Variations (sonerezh piano), da enoriñ Ernst Thälmann.
E 1955 e voe savet ur film diwar e benn gant Kurt Maetzig. Div lodenn a ya d'ober ar film : Sohn Seiner Klasse ha Führer Seiner Klasse. Gouarnamant DDR eo en doa goulennet gant Maetzig en ober.
E 1972 e Kuba e teuas an enezenn Cayo Blanco del Sur da vezañ Cayo Ernesto Thaelmann da lavaret eo enezenn Ernst Thälmann, ha profet e voe da DDR en eskemm da wirioù war varc'had ar sukr en Europa[5].
Levrlennadur
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]- Jean-Paul Brunet ha Michel Launay, D'une guerre à l'autre, Dastumadenn Hachette Université, Classiques hachette, Embannadurioù Hachette, Pariz, Bro-C'hall, 1974.
- Bernhard H. Bayerlein, Mikhaïl Narinski, Brigitte Studer, Serge Wolikow, Moscou-Paris-Berlin - Télégrammes chiffrés du Komintern (1939-1941), Embannadurioù Tallandier, Pariz, Bro-C'hall, 2003.
Notennoù ha daveennoù
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]- ↑ 1,0 1,1 ha1,2 Bernhard H. Bayerlein, Mikhaïl Narinski, Brigitte Studer, Serge Wolikow, Moscou-Paris-Berlin - Télégrammes chiffrés du Komintern (1939-1941), Embannadurioù Tallandier, Pariz, Bro-C'hall, 2003, pajenn 567
- ↑ Jean-Paul Brunet ha Michel Launay, D'une guerre à l'autre, Dastumadenn Hachette Université, Classiques hachette, Embannadurioù Hachette, Pariz, Bro-C'hall, 1974, pajennoù 89 ha 167
- ↑ Pozioù
- ↑ Pete Seeger
- ↑ secretoscuba. 2008