Καρυότυπος άντρα XY όπου είναι εμφανείς οι ζώνες χρωματισμένες με χρωστική Γκίμσα.
Ηζώνωση G (λέγεται και ζώνωση Γκίμσα) είναι μια τεχνική που χρησιμοποιείται στηνκυτταρογενετικήγιατην παραγωγή ενός ορατού καρυότυπου μέσω της χρώσης των συμπυκνωμένων χρωμοσωμάτων. Η τεχνική αυτή είναι χρήσιμη γιατον εντοπισμό γενετικών διαταραχών μέσω της φωτογραφικής αναπαράστασης ολόκληρου του συνόλου των χρωμοσωμάτων.[1]
Τα χρωμοσώματα στη φάση της μετάφασης υποβάλλονται σε επεξεργασία μεθρυψίνη (πρωτεολυτικό ένζυμο) και χρωματίζονται με χρωστική Γκίμσα. Οι περιοχές μεετεροχρωματίνη, οι οποίες είναι πλούσιες σεαδενίνηκαιθυμίνηκαι σχετικά φτωχές σε γονίδια, χρωματίζονται μεπιο σκοτεινό χρώμα στη ζώνωση G. Αντίθετα, λιγότερο συμπυκνωμένες περιοχές μεευχρωματίνη, οι οποίες είναι πλούσιες σεγουανίνηκαικυτοσίνηκαι μεταγραφικά ενεργές, απορροφούν λιγότερη χρωστική Γκίμσα και εμφανίζονται πιο φωτεινές. Οι ζώνες αριθμούνται σε κάθε βραχίονα του χρωμοσώματος από τοκεντρομερίδιο έως τοτελομερές. Αυτό το σύστημα αρίθμησης επιτρέπει σε κάθε ζώνη του χρωμοσώματος να αναγνωριστεί καινα περιγραφεί με ακρίβεια. Το αντίστροφο της ζώνωσης G ονομάζεται ζώνωση R. Η ζώνωση μπορεί να χρησιμοποιηθεί γιατον εντοπισμό χρωμοσωμικών ανωμαλιών, όπως οι μετατοπίσεις, επειδή υπάρχει ένα μοναδικό μοτίβο φωτεινών και σκοτεινών ζωνών για κάθε χρωμόσωμα.[1]
Είναι δύσκολο να αναγνωριστούν καινα ομαδοποιηθούν τα χρωμοσώματα με βάση την απλή χρώση, επειδή το ομοιόμορφο χρώμα των δομών καθιστά δύσκολη τη διάκριση μεταξύ των διαφορετικών χρωμοσωμάτων. Επομένως, ήταν απαραίτητες οι τεχνικές όπως η ζώνωση G γιανα δημιουργηθούν ζώνες στα χρωμοσώματα. Αυτές οι ζώνες είναι ίδιες στα ομόλογα χρωμοσώματα, κάτι το οποίο δίνει την δυνατότητα ευκολότερης και ακριβέστερης σύγκρισης μεταξύ τους. Όσο λιγότερο συμπυκνωμένα είναι τα χρωμοσώματα, τόσο περισσότερες ζώνες εμφανίζονται. Αυτό σημαίνει ότι τα διαφορετικά χρωμοσώματα είναι πιο διακριτά στην προφάση από ό,τιστη μεταφάση.[2]
Άλλες τεχνικές κυτταρογενετικής ζώνωσης αναφέρονται παρακάτω[3]:
Τύπος
Τεχνική χρώσης
Περιγραφή
Ζώνωση C
Συστατική ετεροχρωματίνη
Χρωματισμός των περιοχών που περιέχουν τη συστατική ετεροχρωματίνη. Υπάρχει άφθονη στις περιοχές κοντά στο κεντρομερίδιο, στα τελομερή καιστην περιοχή οργανωτή του πυρηνίσκου. Χρωμοσώματα που περιέχουν περισσότερη συστατική ετεροχρωματίνη είναι τα 1, 9, 16, 19 και Y.
Ζώνωση G
Χρωστική Γκίμσα
Η τεχνική ζώνωσης G δίνει περισσότερες λεπτομέρειες από τη ζώνωση C. Μαζί με τις ζωνώσεις R και Q είναι ιδανικές για κυτταρογενετικές αναλύσεις, γιατί κάθε χρωμόσωμα μπορεί να αναγνωριστεί. Είναι επίσης δυνατόν να ανιχνευτεί η παραλληλικότητα σε χρωμοσωματική δομή από ένα συγκεκριμένο τύπο.
Ζώνωση Q
Κινακρίνη
Είναι ηπιο παλιά τεχνική ζώνωσης. Στην τεχνική αυτή η κινακρίνη αντιδρά κυρίως μετην αδενίνη και θυμίνη αυξάνοντας το φθορισμό της.
Ζώνωση R
Aντίστροφη ζώνωση
Χρησιμοποιείται φωσφορικό ρυθμιστικό διάλυμα στο οποίο τοποθετούνται τα χρωμοσώματα καιστη συνέχεια χρησιμοποιείται η χρωστική Γκίμσα. Οι περιοχές που αντιστοιχούν στη ζώνωση G μένουν άβαφες, ενώ οι υπόλοιπες βάφονται. Η τεχνική αυτή είναι χρήσιμη γιατον εντοπισμό αλλαγών ή μικροελλείψεων στα χρωμοσωμικά άκρα.
Ζώνωση Τ
Τελομερές
Μια τροποποιημένη τεχνική αντίστροφης χρωμοσωμικής ζώνης όπου τα τελομερή χρωματίζονται έντονα με τις εξασθενημένες ζώνες R να εξακολουθούν να εμφανίζονται στο υπόλοιπο του χρωμοσώματος.