Jellingeko harriak
Appearance
Jellingeko tumulu, harri errunikoak eta eliza1![]() | |
![]() | |
Mota | Kulturala |
Irizpideak | iii |
Erreferentzia | 697 |
Kokalekua | ![]() |
Eskualdea2 | Europa eta Ipar Amerika |
Koordenatuak | 55°45′21″N 9°25′10″E / 55.75583°N 9.41944°E |
Izen ematea | 1994 (XVIII. bilkura) |
1 UNESCOk jarritako izen ofiziala (euskaratua) 2 UNESCOren sailkapena |
Jellingeko harriak Danimarkako Jelling herrian dauden X. mendeko harri erruniko erraldoiak dira. Harririk zaharrena Gorm Zaharra erregeak eraiki zuen Thyra bere emaztearen omenez. Handiena, berriz, hauen semea zen Harald Bluetoothek eraiki zuen bere gurasoak, Danimarka eta Norvegiako konkista eta daniarren kristautasunera aldatzea gogoratzeko.
1994an UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zituen.
Harrien inskripzioak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Harald Bluetoothena
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- (A aldea)
- ᚼᛅᚱᛅᛚᛏᚱ ᛬ ᚴᚢᚾᚢᚴᛦ ᛬ ᛒᛅᚦ ᛬ ᚴᛅᚢᚱᚢᛅ
- ᚴᚢᛒᛚ ᛬ ᚦᛅᚢᛋᛁ ᛬ ᛅᚠᛏ ᛬ ᚴᚢᚱᛘ ᚠᛅᚦᚢᚱ ᛋᛁᚾ
- ᛅᚢᚴ ᛅᚠᛏ ᛬ ᚦᚭᚢᚱᚢᛁ ᛬ ᛘᚢᚦᚢᚱ ᛬ ᛋᛁᚾᛅ ᛬ ᛋᛅ
- ᚼᛅᚱᛅᛚᛏᚱ (᛬) ᛁᛅᛋ ᛬ ᛋᚭᛦ ᛫ ᚢᛅᚾ ᛫ ᛏᛅᚾᛘᛅᚢᚱᚴ
- (B aldea)
- ᛅᛚᛅ ᛫ ᛅᚢᚴ ᛫ ᚾᚢᚱᚢᛁᛅᚴ
- (C aldea)
- ᛫ ᛅᚢᚴ ᛫ ᛏ(ᛅ)ᚾᛁ (᛫ ᚴᛅᚱᚦᛁ ᛫) ᚴᚱᛁᛋᛏᚾᚭ
Transliterazioa:
- (A aldea)
- haraltr : kunukR : baþ : kaurua
- kubl : þausi : aft : kurm faþur sin
- auk aft : þąurui : muþur : sina : sa
- haraltr (:) ias : sąR * uan * tanmaurk
- (B aldea)
- ala * auk * nuruiak
- (C aldea)
- * auk * t(a)ni (* karþi *) kristną
- (Jacobsen & Moltke, 1941-42, DR 42)
Transkripzio fonetikoa:
- (A aldea)
- [ˈharaldr ˈkʰɔnʊŋɡɽ ˈbɑð ˈɡœrwa]
- [ˈkʰʊmbl
θ øːsi aft ˈɡɔrm ˈfaðʊr siːn] - [ʌk aft ˈ
θ œrwɪ moːður siːna saː] - [ˈharaldr ɛs sæːɽ wanː ˈdanmɒrkʰ]
- (B aldea)
- [ˈalːa ɒkʰ ˈnɔrwɛɣ]
- (C aldea)
- [ɒkʰ ˈdanɪ ˈɡarðɪ ˈkʰrɪstna]
Euskaraz:
« | Harald erregeak Gorm bere aitaren ohorez eta Thyra bere amaren ohorez hauek eraikitzea agindu zuen; Danimarka osoa eta Norvegia bararentzat konkistatu zuen eta daniarrak kristau bihurtu zituen Harald | » |
Gormena
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- (A aldea) ᛬ ᚴᚢᚱᛘᛦ ᛬ ᚴᚢᚾᚢᚴᛦ ᛬
- ᛬ ᚴ(ᛅᚱ)ᚦᛁ ᛬ ᚴᚢᛒᛚ ᛬ ᚦᚢᛋᛁ ᛬
- ᛬ ᛅ(ᚠᛏ) ᛬ ᚦᚢᚱᚢᛁ ᛬ ᚴᚢᚾᚢ
- (B aldea) ᛬ ᛋᛁᚾᛅ ᛬ ᛏᛅᚾᛘᛅᚱᚴᛅᛦ ᛬ ᛒᚢᛏ ᛬
Transliterazioa:
- (A aldea) : kurmR : kunukR :
- : k(ar)þi : kubl : þusi :
- : a(ft) : þurui : kunu
- (B aldea) | sina | tanmarkaR | but |
- (Jacobsen & Moltke, 1941-42, DR 41)
Euskaraz:
« | Gorm erregeak Thyra bere emaztearen ohorez hau (Danimarkaren gorazarre) eraikitzea agindu zuen | » |