درگاه:شیمی
درگاههای ویکیپدیا: فرهنگ · جغرافیا · بهداشت و درمان · تاریخ · ریاضیات · علوم طبیعی · مردم · فلسفه · دین · اجتماعی · فناوری
درگاه شیمی![]() شیمی مطالعهٔ ساختار، خواص، ترکیبات، و تغییر شکل مواددرمقیاس میکروسکوپی است.عنصرهای شیمیایی و ترکیبهای شیمیایی که شامل اتمها، مولکولها و برهمکنش میان آنهاست وابسته به این دانش هستند.نظریه اتمی پایه و اساس علم شیمی است. این تئوری بیان میدارد که تمام مواد از واحدهای بسیار کوچکی به نام اتم تشکیل شدهاند. یکی از اصول و قوانینی که در مطرح شدن شیمی به عنوان یک علم تأثیر بهسزایی داشته، اصل بقای جرم است. این قانون بیان میکند که در طول انجام یک واکنش شیمیایی معمولی، مقدار ماده تغییر نمیکند. تاریخ شیمی به سلسله اتفاقاتی اطلاق میشود که از زمان باستان تاکنون برای دانش شیمی اتفاق افتادهاست. تا ۱۰۰۰ سال پیش از میلاد، تمدنهای باستان از ابزارهایی استفاده میکردند که سرانجام اساس تنوع شاخههای شیمی شدند. برای نمونه استخراج فلزها از سنگ معدن، سفالگری با استفاده از لعاب تخمیر آبجو و شراب، تهیهٔ رنگدانه برای لوازم آرایشی و نقاشی،استخراج مواد شیمیایی از گیاهان برای دارو و عطر،تهیهٔ پنیر، ریسندگی، دباغی کردن چرم، تهیهٔ صابون از چربی، ساخت شیشه و ساخت آلیاژهایی مانند برنج.تاریخ شیمی از آغاز تاکنون با صنعت رابطهای مستقیم داشتهاست. در ابتدای دوران مدرن در اروپا، شیمی از ترکیب دانستههای باستان با فعالیتهای دانشمندان مسلمان در قرون وسطی توسعه یافت.سپس شیمی در کنار فیزیک توانست ماهیت درونی مواد را شرح دهد.امروزه شیمی دانشی بسیار پیچیدهاست که بخشهای زیادی با اهداف متنوع در زمینههای مختلف فناوری دارد. نوشتار برگزیده![]() جدول تناوبی عنصرهای شیمیایی، نمایش جدولی عنصرهای شیمیایی بر پایهٔ عدد اتمی، آرایش الکترونی و ویژگیهای شیمیایی آنها است. ترتیب جایگیری عنصرها در این جدول از عدد اتمی (شمار پروتونهای) کمتر به سوی عدد اتمی بالاتر است. شکل استاندارد این جدول ۱۸ × ۷ است؛ عنصرهای اصلی در بالا و دو ردیف کوچکتر از عنصرها در پایین جای دارد. میتوان این جدول را به چهار مستطیل شکست، این چهار بلوک مستطیلی عبارتند از: بلوک اس در سمت چپ، بلوک پی در راست، بلوک دی (فلزات واسطه) در وسط و بلوک اف (فلزات واسطهٔ داخلی) در پایین. ردیفهای این جدول، دوره و ستونهای آن، گروههای جدول تناوبی نام دارند. همچنین گاهی برخی از این گروهها نامهای ویژهای دارند. برای نمونه گروه هالوژنها و گازهای نجیب از آن جملهاند. هدف از ساخت جدول تناوبی، چه به شکل مستطیلی و چه به شکلهای دیگر، بررسی بهتر ویژگیهای شیمیایی عنصرها بوده است. این جدول، کاربرد زیادی در دانش شیمی و پردازش رفتار عنصرها دارد. جدول تناوبی با نام دیمیتری مندلیف شناخته شده است، با اینکه پیشروان دیگری پیش از او وجود داشتهاند. او این جدول را در سال ۱۸۶۹ منتشر کرد. این، نخستین جدولی بود که به این گستردگی مرتب شده بود. مندلیف این جدول را تهیه کرد تا ویژگیهای دورهای آنچه که بعدها «عنصر» نام گرفت را بهتر نشان دهد. وی توانسته بود برخی ویژگیهای عنصرهایی که هنوز کشف نشده بود را پیشبینی کند و جای آنها را خالی گذاشته بود. کمکم با پیشرفت دانش، عنصرهای تازهای شناسایی شد و جای خالی عنصرها در جدول پُر شد. با شناسایی عنصرهای نو و گسترش شبیهسازیهای نظری دربارهٔ رفتار شیمیایی مواد، جدول آن روز مندلیف بسیار گستردهتر شده است. همهٔ عنصرهای شیمیایی از عدد اتمی ۱ (هیدروژن) تا ۱۱۸ (آناناکتیوم) شناسایی یا ساخته شدهاند. دانشمندان هنوز به دنبال ساخت عنصرهای پس از آناناکتیوم هستند و البته این پرسش را پیش رو دارند که عنصرهای تازهتر چگونه جدول را اصلاح خواهند کرد. همچنین ایزوتوپهای پرتوزای بسیاری هم در آزمایشگاه ساخته شده است. زندگینامهٔ برگزیده![]() ژوزف لویی گیلوساک شیمیدان مشهور فرانسوی است که برخی از قوانین مربوط به گازها از جمله قانون گیلوساک را کشف نمود.
وی، در سال ۱۸۰۲ میلادی به طور مستقل کشف شیمیدان دیگری به نام ژاکوس شارل را تکرار کرد. شارل قبلاً نشان داده بود که به ازای هر درجه افزایش دمای یک گاز، حجم آن بالا میرود (انبساط مداوم گاز ). گیلوساک بعدها نشان داد که وقتی تیتیننبنز عناصر گازی با هم ترکیب میشوند، نسبتهای حجمی آنها به صورت اعداد صحیح ساده است. برای مثال، دو قسمت حجمی از هیدروژن با یک قسمت حجمی اکسیژن ترکیب میشوندتا آب به وجود آید. تاریخ شیمی![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]()
تکنیکهای شیمی![]() نوشتارهای برگزیده![]() نوشتارهای برگزیده: رادرفوردیم • فرانسیم • رنگرزی • رآکتور شیمیایی • اکسیژن • هلیم • ترکیب یونی • کربن نوشتارهای خوب: زکریای رازی • تاریخ شیمی • چرخه کربن • جدول تناوبی • لایه ازون • هیدروژن • جزیره پایداری • نظریه اسید–باز برونستد–لوری • سنتز کتون واینرب نگارهٔ برگزیده![]() آهن با نماد شیمیایی Fe، نام یک عنصر شیمیایی با عدد اتمی ۲۶ و چگالی ۷٫۸۷g/cm۳ است که در نخستین دورهٔ فلزهای واسطه جای دارد. آهن از نظر جرمی، بزرگترین عنصر سازندهٔ زمین است. این عنصر مهم ترین سازندهٔ هستهٔ بیرونی و درونی زمین و چهارمین عنصر مهم در پوسته است. فراوانی آهن در سیارههای زمینسان مانند کرهٔ زمین، به دلیل همجوشی هستهای در ستارههای بزرگ است. عنصرهای شیمیایی![]() جیوه یکی از عنصرهای شیمیایی و از فلزات است. عدد اتمی آن ۸۰ و نشانه اختصاری آن Hg است. جیوه تنها فلز مایع در دمای اتاق است سمی است و در ساخت آینهها به کار میرود. شیمی در جامعه![]() شیمی و صنعت![]() انواع صنایع شیمیایی: صنعت شیمیایی • شیمی آلی فلزی • روغنهای پایه طبیعی • رنگ نقاشی • صنایع پتروشیمی • داروسازی • بسپار
ابزارهای آزمایشگاه![]() آسپیراتور • بشر • لوله جوش • قیف بوخنر • چراغ بونزن • بورت • کالریمتر • رنگ سنج • گیلاس مدرج • تشدید مغناطیسی هسته • طیفسنجی جرمی • کروماتوگرافی • کروماتوگرافی گازی • بوته چینی • فلاسک آزمایشگاه (بوشنر، ارلن، فلورانس، قرع، بالن ته گرد، بالن حجمی)، انبیق • هود (تهویه) • سرنگ گاز • استوانه مدرج- پیپت • واکنشگر ناب • قیف جدا کننده • طیفسنجی نوری • بالن اشلنک • دستگاه استخراج سوکسله • همزن استاتیک • لوله آزمایش • لوله تیل • ویسکومتر آیا میدانید![]() آیا میدانید...
جدول تناوبی
درگاههای وابستهدر دیگر پروژههای ویکیمدیا |