یوسف بیگ امامی
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f4/Barmil_Cemetery_-Qabrestan-e_Barmil_Between_Darvaleh-ye_Bala_and_Darvaleh-ye_Pain-_%28IMG_20160312%29.jpg/380px-Barmil_Cemetery_-Qabrestan-e_Barmil_Between_Darvaleh-ye_Bala_and_Darvaleh-ye_Pain-_%28IMG_20160312%29.jpg)
یوسف بیگ امامی شاعری کرد از طایفهٔ امامی از ایل جاف که در دوران حکمرانی «محمد پاشای فرزند کیخسرو بیگ» در منطقهٔ دروله از توابع شهرستان جوانرود زیستهاست و به گویش کردی هورامی شعر سرودهاست.[۱][۲]
زندگی
[ویرایش]دربارهٔ زندگی این شاعر، برای اولینبار علاءالدین سجادی، نویسنده و شاعر کرد، در کتاب «تاریخ ادبی کردی» از وی نام بردهاست و او را در زمرهٔ شاعران گمنام ذکر کردهاست.[۳] برای دومینبار نیز پیرمرد، شاعر و روزنامهنگار کرد، شعری از او را در روزنامه ژین به چاپ میرساند و از وی نام میبرد.[۴][۵] دیوان اشعار وی توسط حکیم ملا صالح گردآوری شد و در سال ۲۰۰۹ در کردستان عراق چاپ و منتشر شد. موضوع دیوان او، بیشتر به مسائلی چون خداشناسی، عرفانی، دینی و آیینی میپردازد.[۶]
حال نیز قبر او در منطقه «بَرمیل» در درولهٔ سفلی از مناطق گرمسیری طایفه امامی از توابع شهرستان جوانرود میباشد.[۷][۸]
نمونهای اشعار
[ویرایش]در مورد این شعر، روزی برادر یوسف بیگ در کوه توسط پلنگی کشته میشود و بههمین خاطر یوسف بیگ به کوه میرود و در آنجا پلنگ میکشد و به همین مناسب این شعر را میسراید.[۹] این شعر پس تبدیل آن از گویش هورامی به گویش کردی مرکزی لهجهٔ سلیمانیهای توسط پیرمرد شاعر در سال ۱۹۵۵ در شماره ۱۳۰۲ روزنامه «ژین» به چاپ میرسد.[۱۰][۱۱]
کهفتهن ئارایش، کهفتهن ئارایش | نازداری جافان، کهفتهن ئارایش | |
دمای ئارایش، کهردش فهرمایش | تهڵمیت بهندانهن پهرێ «دزیایش» | |
وێش پێچان وه بهرگ سهفهرنماوه | به لاره و لهنجه دڵبهر ئاساوه | |
شهده و سرکهای کێشان وهدهورا | رۆ شیرین تهربی نه هاڵهٔ ههورا | |
دهسماڵی کهتان عهنکهبووتیڕهنگ | دهستکردی خاسهٔ کارخانهٔ فهرههنگ | |
به جامهٔ ڕهنگین شۆخی شیرین تهرز | دڵش شێردڵان ماوهرهد ئهو لهرز | |
ئاهووی «شیروانه» چهم وه نیگاوه | گاه گاه وه ڕووی ناز هۆرمگێلاوه | |
قهد و قامهتت ههمچو «قد قامت» | که خێزا خێزا شۆڕی قیامهت | |
بهو گریشمه و ناز خهرامانهوه | کهفتهڕا نهڕای «دووئاوان» هوه | |
پا نیا وه ڕیکاب سوار بی وههۆش | حۆریی سهماوات یاوزنگی گردت بۆش | |
وێش خۆرشیدێ بیبوڕاق شیرش بی | بوڕاقی میعراج ئهو ئهسیرش بی | |
شیر و خۆرشیدی نیشانی ئێران | جهو تهرز و تهرحه ئامان وه مهیدان | |
کهلی «شاکهل» ش پڕ کهردهن جه نوور | سهرای گهرمهسێر بێ وادهای توور |
جستارهای وابسته
[ویرایش]پانویس
[ویرایش]- ↑ آشنا، پیرهمێرد و پێداچوونهوهیهکی نوێی ژیان و بهرههمهکانی (پیرمرد و بازنگری جدیدی بر زندگی و آثارش)، جلد دوم، صفحهٔ ۲۳۵–۲۳۷.
- ↑ هدایتیزاده، مختصری دربارهٔ «یوسف بیگ امامی».
- ↑ ملاصالح، دیوان یوسف بیگ امامی، ۳–۱۰.
- ↑ آشنا، پیرهمێرد و پێداچوونهوهیهکی نوێی ژیان و بهرههمهکانی (پیرمرد و بازنگری جدیدی بر زندگی و آثارش)، جلد دوم، صفحهٔ ۲۳۵–۲۳۷.
- ↑ ملاصالح، دیوان یوسف بیگ امامی، ۳–۱۰.
- ↑ هدایتیزاده، مختصری دربارهٔ «یوسف بیگ امامی».
- ↑ هدایتیزاده، مختصری دربارهٔ «یوسف بیگ امامی».
- ↑ ملاصالح، دیوان یوسف بیگ امامی، ۳–۱۰.
- ↑ آشنا، پیرهمێرد و پێداچوونهوهیهکی نوێی ژیان و بهرههمهکانی (پیرمرد و بازنگری جدیدی بر زندگی و آثارش)، جلد دوم، صفحهٔ ۲۳۵–۲۳۷.
- ↑ آشنا، پیرهمێرد و پێداچوونهوهیهکی نوێی ژیان و بهرههمهکانی (پیرمرد و بازنگری جدیدی بر زندگی و آثارش)، جلد دوم، صفحهٔ ۲۳۵–۲۳۷.
- ↑ ملاصالح، دیوان یوسف بیگ امامی، ۳–۱۰.
منابع
[ویرایش]- ملاصالح, حکیم (2009). دیوان یوسف بیگ امامی (به کردی مرکزی). ادارهٔ چاپ و نشر پیف (چاپهمهنی و ئۆفسێتی پهیڤ). p. ۱۴۱.
{{cite book}}
:|access-date=
requires|url=
(help) - آشنا, امید (2001). پیرهمێرد و پێداچوونهوهیهکی نوێی ژیان و بهرههمهکانی (پیرمرد و بازنگری جدیدی بر زندگی و آثارش) (به کردی مرکزی). ههولێر (اربیل): دهزگای چاپ و بڵاوکردنهوهٔ ئاراس. p. ٤٤٨.
{{cite book}}
:|access-date=
requires|url=
(help) - هدایتیزاده، فرزانه (۷ خرداد ۱۳۹۴). «مختصری دربارهٔ «یوسف بیگ امامی»». دهنگی بانهوره، پایگاه اطلاعرسانی شهر بانهوره. بایگانیشده از اصلی در ۴ اوت ۲۰۱۵. دریافتشده در ۶ اوت ۲۰۱۵.