Ljip
ljip | ||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
![]() | ||||||||||||
taksonomy | ||||||||||||
| ||||||||||||
soarte | ||||||||||||
Vanellus vanellus | ||||||||||||
Linnaeus, 1758 | ||||||||||||
IUCN-status: gefoelich
| ||||||||||||
ferspriedingsgebiet | ||||||||||||
![]() simmerfûgel wintergast |
De ljip (Vanellus vanellus) is in fûgelsoarte besibbe oan de Wilsters. Yn Fryslân stiet de ljip bekend as greidefûgel. De ljip komt foar yn hiel Euraazje. Njonken de yn Fryslân bekende ljip binne der noch sa'n 24 oare soarten ljippen, dêr't guon fan tige seldsum binne. [1].
Oare nammen
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]De ljip wurdt yn it Frysk ek wol oantsjutten mei: Leep, Lip, Liip, Lyp of Kivyt.
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3d/Vanellus_vanellus_-Rotterdam_Zoo%2C_Netherlands_-chick-8a.jpg/220px-Vanellus_vanellus_-Rotterdam_Zoo%2C_Netherlands_-chick-8a.jpg)
Biotoop
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]De ljip hat in foarkar foar sompige grûn. De djipûntwettering hat der foar soarge dat de ljip yn Fryslân in grut part fan syn biotoop ferlern hat. De ljip giet de winter út de wei. Fan septimber ôf oant ein novimber, begjin desimber lûke de ljippen, dy't hjir bret hawwe, fuort nei Ingelân, Ierlân, Frankryk, Portugal en sels nei Afrika. De ljippen dy't hjir mei sêft winterwaar foarkomme, briede meast yn Skandinavyske kontreien.
Aaien en aaisykjen
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7b/Kievitsnest_%28Vanellus_vanellus%29.jpg/220px-Kievitsnest_%28Vanellus_vanellus%29.jpg)
De 2 oant 4 aaien wurde yn in kûltsje yn de grûn lein.
Yn Fryslân is der in tradysje om it earst fûne ljipaai oan te bieden oan de Kommissaris fan de Kening en earder oan de Kening of Keninginne sels. Yn 2005 is foar it earst ferbean om aaien te sykjen en mei te nimmen. Sûnt 2006 is it wer tastien. Alle aaisikers moatte by it finen fan in aai earst fia sms tastimming freegje foar it opkrijen derfan. De meinommen aaien wurde registrearre. As it maksimum tastiene tal aaien meinommen is, wurdt in sms ferstjoerd dat it opkrijen net mear mei. Dat systeem kin der neffens de rjochtbank op troch. Wa't it earste aai fan Fryslân fynt, kriget de Sulveren Ljip.
It finen fan in aai is it symboalyske begjin fan de maitiid.
Earste ljipaai
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]Yn 2010 is it earste ljipaai fûn troch Hidde Dijkstra fan Britsum. It aai is fûn flakby de Fleanbasis Ljouwert.
Yn 2011 is it earste ljipaai fan Nederlân fûn by Maaslân, yn Súd-Hollân, op 6 maart. Yn Fryslân waard it earste ljipaai fûn op 16 maart, dat waard fûn troch Geert Kleinhuis út Earnewâld. Hy fûn it aai by Hurdegaryp.
Ferwizings
[bewurkje seksje | boarne bewurkje]- It lûd fan de ljip (wav-triem).
- Mear lûd- en byldtriemen.
Boarnen, noaten en/as referinsjes: |
Noat
|
- Fûgelsoarte
- Wilstereftige
- Wilsterfûgel
- Greidefûgel
- Lânseigen fauna yn Abgaazje
- Lânseigen fauna yn Andorra
- Lânseigen fauna yn Armeenje
- Lânseigen fauna yn Azerbeidzjan
- Lânseigen fauna yn Belgje
- Lânseigen fauna yn Bosnje
- Lânseigen fauna yn Bulgarije
- Lânseigen fauna yn Denemark
- Lânseigen fauna yn Dútslân
- Lânseigen fauna yn Estlân
- Lânseigen fauna yn Finlân
- Lânseigen fauna yn Frankryk
- Lânseigen fauna yn Fryslân
- Lânseigen fauna yn Georgje
- Lânseigen fauna yn Gibraltar
- Lânseigen fauna yn Grikelân
- Lânseigen fauna yn Guernsey
- Lânseigen fauna yn Hongarije
- Lânseigen fauna yn Ierlân
- Lânseigen fauna yn Ingelân
- Lânseigen fauna yn Itaalje
- Lânseigen fauna yn Jeropeesk Ruslân
- Lânseigen fauna yn Jersey
- Lânseigen fauna yn Kazachstan
- Lânseigen fauna yn Kosovo
- Lânseigen fauna yn Kroaasje
- Lânseigen fauna yn Letlân
- Lânseigen fauna yn Litouwen
- Lânseigen fauna yn Lúksemboarch (lân)
- Lânseigen fauna yn Malta
- Lânseigen fauna yn Man
- Lânseigen fauna yn Noard-Masedoanje
- Lânseigen fauna yn Moldaavje
- Lânseigen fauna yn Monako
- Lânseigen fauna yn Nederlân
- Lânseigen fauna yn Noard-Ierlân
- Lânseigen fauna yn Noarwegen
- Lânseigen fauna yn de Oekraïne
- Lânseigen fauna yn Poalen
- Lânseigen fauna yn Portegal
- Lânseigen fauna yn Roemeenje
- Lânseigen fauna yn San Marino
- Lânseigen fauna yn Servje
- Lânseigen fauna yn Sibearje
- Lânseigen fauna yn Skotlân
- Lânseigen fauna yn Sloveenje
- Lânseigen fauna yn Spanje
- Lânseigen fauna yn Súd-Osseesje
- Lânseigen fauna yn Sweden
- Lânseigen fauna yn Syprus
- Lânseigen fauna yn Tsjechje
- Lânseigen fauna yn Turkije
- Lânseigen fauna yn Wales
- Lânseigen fauna yn Wyt-Ruslân
- Lânseigen fauna yn Afganistan
- Lânseigen fauna yn Birma
- Lânseigen fauna yn Fjetnam
- Lânseigen fauna yn Yndia
- Lânseigen fauna yn Irak
- Lânseigen fauna yn Iran
- Lânseigen fauna yn Israel
- Lânseigen fauna yn Japan
- Lânseigen fauna yn Jordaanje
- Lânseigen fauna yn Koeweit
- Lânseigen fauna yn Laos
- Lânseigen fauna yn Libanon
- Lânseigen fauna yn Mongoalje
- Lânseigen fauna yn Pakistan
- Lânseigen fauna yn Palestina
- Lânseigen fauna yn Saûdy-Araabje
- Lânseigen fauna yn Sina
- Lânseigen fauna yn Syrje
- Lânseigen fauna yn Tailân
- Lânseigen fauna yn Taiwan
- Lânseigen fauna yn Turkmenistan
- Lânseigen fauna yn Algerije
- Lânseigen fauna yn Egypte
- Lânseigen fauna yn Lybje
- Lânseigen fauna yn Marokko
- Lânseigen fauna yn Tuneezje