अफ्रीका के क्षेत्र
![]() | इस लेख में सन्दर्भ या स्रोत नहीं दिया गया है। कृपया विश्वसनीय सन्दर्भ या स्रोत जोड़कर इस लेख में सुधार करें। स्रोतहीन सामग्री ज्ञानकोश के उपयुक्त नहीं है। इसे हटाया जा सकता है। (अक्टूबर 2011) स्रोत खोजें: "अफ्रीका के क्षेत्र" – समाचार · अखबार पुरालेख · किताबें · विद्वान · जेस्टोर (JSTOR) |
अफ़्रीका महाद्वीप को पाँच मुख्य भागों में बांटा गया है -
इनके विस्तृत ब्यौरे इस प्रकार से हैं -
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
क्षेत्र का नाम [1] एवं ध्वज सहित राज्यक्षेत्र का नाम |
क्षेत्रफल (कि.मी²) |
जनसंख्या (२००९ अनु०) सिवाय जहां नोट किया |
घनत्व (प्रति कि.मी²) |
राजधानी | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
पूर्वी अफ्रीका: | ६,३८४,९०४ | ३१६,०५३,६५१ | ४९.५ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
२७,८३० | ८,९८८,०९१[2] | ३२२.९ | बुजुम्बुरा | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
२,१७० | ७५२,४३८[2] | ३४६.७ | मोरोनी | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
२३,००० | ५१६,०५५[2] | २२.४ | जिबूती | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
१२१,३२० | ५,६४७,१६८[2] | ४६.५ | अस्मारा | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
१,१२७,१२७ | ८५,२३७,३३८[2] | ७५.६ | अदिस अबाबा | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
५८२,६५० | ३९,००२,७७२[2] | ६६.० | नैरोबी | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
५८७,०४० | २०,६५३,५५६[2] | ३५.१ | एंटानानारिवो | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
११८,४८० | १४,२६८,७११[2] | १२०.४ | लिलोंगवेल | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
२,०४० | १,२८४,२६४[2] | ६२९.५ | पोर्ट लुइस | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
३७४ | २२३,७६५[2] | ४८९.७ | मामोद्ज़ोउ | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
८०१,५९० | २१,६६९,२७८[2] | २७.० | मापुटो | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
२,५१२ | ७४३,९८१(२००२) | २९६.२ | सेंट-डेनिस | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
२६,३३८ | १०,४७३,२८२[2] | ३९७.६ | किगाली | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
४५५ | ८७,४७६[2] | १९२.२ | विक्टोरिया | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
६३७,६५७ | ९,८३२,०१७[2] | १५.४ | मोगादिशु | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
९४५,०८७ | ४१,०४८,५३२[2] | ४३.३ | डोडोमा | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
२३६,०४० | ३२,३६९,५५८[2] | १३७.१ | कम्पाला | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
७५२,६१४ | ११,८६२,७४०[2] | १५.७ | लुसाका | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
३९०,५८० | ११,३९२,६२९[2] | २९.१ | हरारे | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
मध्य अफ्रीका: | ६,६१३,२५३ | १२१,५८५,७५४ | १८.४ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
१,२४६,७०० | १२,७९९,२९३[2] | १०.३ | लुआंडा | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
४७५,४४० | १८,८७९,३०१[2] | ३९.७ | याओऊंडे | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
६२२,९८४ | ४,५११,४८८[2] | ७.२ | बांगुई | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
१,२८४,००० | १०,३२९,२०८[2] | ८.० | एन जमेना | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
३४२,००० | ४,०१२,८०९[2] | ११.७ | ब्राज़िविले | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
२,३४५,४१० | ६८,६९२,५४२[2] | २९.२ | किनशसा | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
२८,०५१ | ६३३,४४१[2] | २२.६ | मालाबो | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
२६७,६६७ | १,५१४,९९३[2] | ५.६ | लिब्रेविले | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
१,००१ | २१२,६७९[2] | २१२.४ | साओ टोमे | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
उत्तरी अफ्रीका: | ८,५३३,०२१ | २११,०८७,६२२ | २४.७ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
२,३८१,७४० | ३४,१७८,१८८[2] | १४.३ | अल्जीयर्स | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
१,००१,४५० | ८३,०८२,८६९[2] कुल, एशिया १.४ मी | ८२.९ | काहिरा | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
१,७५९,५४० | ६,३१०,४३४[2] | ३.६ | त्रिपोली | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
४४६,५५० | ३४,८५९,३६४[2] | ७८.० | रबात | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
२,५०५,८१० | ४१,०८७,८२५[2] | १६.४ | खार्तूम | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
१६३,६१० | १०,४८६,३३९[2] | ६४.१ | ट्यूनिस | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
२६६,००० | ४०५,२१०[2] | १.५ | एल आइउन | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
उत्तरी अफ्रीका के स्पेनिश एवं पुर्तगाली क्षेत्र: | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
७,४९२ | १,६९४,४७७(२००१) | २२६.२ | लास पाल्मास दे ग्रैन कैनेरिया, सांता क्रूज़ दे तेनेराइफे | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
२० | ७१,५०५(२००१) | ३,५७५.२ | — | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
७९७ | २४५,०००(२००१) | ३०७.४ | फुंचाल | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
१२ | ६६,४११(२००१) | ५,५३४.२ | — | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
दक्षिणी अफ्रीका: | २,६९३,४१८ | ५६,४०६,७६२ | २०.९ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
६००,३७० | १,९९०,८७६[2] | ३.३ | गैबोरोन | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
३०,३५५ | २,१३०,८१९[2] | ७०.२ | मसेरू | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
८२५,४१८ | २,१०८,६६५[2] | २.६ | विंडहोएक | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
१,२१९,९१२ | ४९,०५२,४८९[2] | ४०.२ | ब्लोयम्फोन्टेन, केप टाउन, प्रिटोरिया[9] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
१७,३६३ | १,१२३,९१३[2] | ६४.७ | मबैब्ने | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
पश्चिमी अफ्रीका: | ६,१४४,०१३ | २९६,१८६,४९२ | ४८.२ | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
११२,६२० | ८,७९१,८३२[2] | ७८.० | पोर्टो-नोवो | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
२७४,२०० | १५,७४६,२३२[2] | ५७.४ | ऊगादोगो | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
४,०३३ | ४२९,४७४[2] | १०७.३ | प्रेइया | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
कोत दिव्वार (Côte d'Ivoire), जिसका पुराना नाम आईवरी कोस्ट था, पश्चिम अफ्रीका में स्थित एक देश है। यहाँ की सरकार देश के अंग्रेज़ी नाम आईवरी कोस्ट के प्रयोग को आधिकारिक रूप से हतोत्साहित कर फ़्रान्सीसी शब्द कोत दिव्वार के प्रयोग को महत्व देती है। 1985 में देश की सरकार ने देश का नाम आधिकारिक रूप से कोत दिव्वार कर दिया और अंतरराष्ट्रीय समुदाय से अपील की कि भविष्य मे देश को सभी भाषाओं में इसी नाम से जाना जाए। इसकी सीमाएं पश्चिम में लाईबेरिया एवं गिनी से, उत्तर में माली एवं बुर्किना फासो से, पूर्व में घाना से एवं दक्षिण में गिनी की खाडी़ से मिलती है। देश में लोकतंत्र है, लेकिन राष्ट्रपति के हाथों में अत्यधिक कार्यपालन शक्तियां निहित हैं। देश की राजधानी यामोसुकरो है और आधिकारिक भाषा फ्रांसीसी है। देश 19 क्षेत्रों और 58 विभागों में विभक्त है। कोत दिव्वार की अर्थव्यवस्था बाजारवाद पर आधारित है और कृषि पर अत्यधिक निर्भर है। इतिहास[संपादित करें]कोत दिव्वार यूरोपियन युग के पहले के पांच महत्वपूर्ण राज्यों का घर रहा है। स्वतंत्रता[संपादित करें]क्षेत्र एवं विभाग[संपादित करें]![]() कोत दिव्वार 19 क्षेत्रों और 58 विभागों में विभक्त है। The regions are further divided into 58 departments. मुख्य शहरों में आबादी[संपादित करें]
राजनीति[संपादित करें]भूगोल[संपादित करें]![]() ![]() Côte d'Ivoire is a country of western sub-Saharan Africa. It borders Liberia and Guinea in the west, Mali and Burkina Faso in the north, घाना in the east, and the Gulf of Guinea (Atlantic Ocean) in the south. आर्थ व्यवस्था[संपादित करें]संस्कृति[संपादित करें]
नाम[संपादित करें]The country was originally known in English as Ivory Coast. In October 1985 the government requested that the country be known in every language as Côte d'Ivoire, without a hyphen between the two words (thereby contravening the standard rule in French that geographical names with several words must be written with hyphens). Miscellaneous topics[संपादित करें]
References[संपादित करें]
External links[संपादित करें]
|
३२२,४६० | २०,६१७,०६८[1] | ६३.९ | अबीदजन,[2] यामूसोकुरो | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
११,३०० | १,७८२,८९३[1] | १५७.७ | बान्जुल | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
२३९,४६० | २३,८३२,४९५[1] | ९९.५ | अक्रा | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
२४५,८५७ | १०,०५७,९७५[1] | ४०.९ | कोनैक्री | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
३६,१२० | १,५३३,९६४[1] | ४२.५ | बिसाउ | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
१११,३७० | ३,४४१,७९०[1] | ३०.९ | मोनरोविया | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
१,२४०,००० | १२,६६६,९८७[1] | १०.२ | बमाको | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
१,०३०,७०० | ३,१२९,४८६[1] | ३.० | नौआक्चोट्ट | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
१,२६७,००० | १५,३०६,२५२[1] | १२.१ | नियामे | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
९२३,७६८ | १४९,२२९,०९०[1] | १६१.५ | अबुजा | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
४१० | ७,६३७[1] | १४.४ | जेम्सटाउन | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
१९६,१९० | १३,७११,५९७[1] | ६९.९ | डकार | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
७१,७४० | ६,४४०,०५३[1] | ८९.९ | फ्रीटाउन | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
५६,७८५ | ६,०१९,८७७[1] | १०६.० | लोमे | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
अफ्रीका कुल | ३०,३६८,६०९ | १,००१,३२०,२८१ | ३३.० |
सन्दर्भ
[संपादित करें]