Skálholt
64°07′N 20°32′V / 64.117°N 20.533°V
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b8/2017-08-17_Iceland%2C_Golden_Circle%2C_Sk%C3%A1lholtskirkju%2C_Interior_%2801%29_%28freddy2001%29.jpg/220px-2017-08-17_Iceland%2C_Golden_Circle%2C_Sk%C3%A1lholtskirkju%2C_Interior_%2801%29_%28freddy2001%29.jpg)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/42/Sk%C3%A1lholt..jpg/220px-Sk%C3%A1lholt..jpg)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1d/Sk%C3%A1lholt_Church._Entrance._%284558881170%29.jpg/220px-Sk%C3%A1lholt_Church._Entrance._%284558881170%29.jpg)
Skálholt er bær og kirkjustaður í Biskupstungum í Árnessýslu. Þar var biskupssetur frá upphafi 1056 og fram á 19. öld og má segja höfuðstaður Íslands í margar aldir. Þar var löngum rekinn skóli. Í Skálholti var stærsta kirkja sem reist hefur verið á Íslandi, kirkja Klængs Þorsteinssonar biskups, og var hún miklu stærri en núverandi kirkja þar, sem reist var 1963.
Fornleifarannsóknir
[breyta | breyta frumkóða]- aðalgrein: Fornleifarannsóknir að Skálholti
Skálholt er einn merkasti sögustaður landsins, samtvinnaður sögu kristni á Íslandi. Kirkja var reist í Skálholti stuttu eftir kristnitöku og sat þar fyrsti biskup Íslands. Skálholt var höfuðstaður landsins í um 750 ár, miðstöð kirkjustjórnar og mikið fræðasetur. Vitað er að í kringum 1200 bjuggu um 120 manns í Skálholti. Þar hefur því staðið þorp húsa af ýmsum stærðum og gerðum sem mynduðu fyrsta þéttbýlið á Íslandi.
Óvíða er mögulegt að rannsaka með uppgreftri húsakynni af jafnfjölbreyttu tagi og frá jafnmörgum tímabilum, enda er í Skálholti að finna minjar frá öllum öldum Íslandssögunnar. Hér gefst því einstakt tækifæri til að afla upplýsinga um þau tímabil sem lítið er fjallað um í rituðum heimildum.[1]
Þar sem biskupssetrið í Skálholti hefur staðið um aldir fer ekki hjá því að vænta megi mikilla fornleifa í jörðu. Lengi hefur verið vitað að merkilegar minjar væru undir sverði á þessum forna höfuðstað landsins.
Þó að raunverulegar fornleifarannsóknir hæfust ekki í Skálholti fyrr en eftir miðja 20. öld komu þar ýmsir fornfræðingar á 19. öld sem skráðu upplýsingar um fornleifar í Skálholti.[2]
Tilvísanir
[breyta | breyta frumkóða]- ↑ Fornleifastofnun Íslands ses. „Skálholt“. Saga staðarins. Sótt 22. febrúar 2003.
- ↑ Mjöll Snæsdóttir, Gavin Lucas og Orri Vésteinsson (2006). Saga Biskupsstólanna. Fornleifar og rannsóknir í Skálholti. Reykjavík: Bókaútgáfan Hólar. bls. 675.
Tengt efni
[breyta | breyta frumkóða]Tenglar
[breyta | breyta frumkóða]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/30px-Commons-logo.svg.png)