Romaya kevnare
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Roman_Empire_%28orthographic_projection%29.svg/220px-Roman_Empire_%28orthographic_projection%29.svg.png)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1c/Sculpture_of_Tiber_river_%28Louvre%29.jpg/220px-Sculpture_of_Tiber_river_%28Louvre%29.jpg)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/ba/Roman_Republic_Empire_map_fast.gif/220px-Roman_Republic_Empire_map_fast.gif)
Romaya kevnare bajarwarî anko şaristaniyetek bû ko li derdora sedsala 9ê berî zayînê wekî civakeka cotkar li Nîvgirava Îtalyayê hat damezirandin û li dawiyê bû împeratorîyek ko tevaya herêmên Deryaya Navîn vegirtin. Di sedsala 12ê di jiyana xwe da, Rom ji keyaniyekê bû komareka ko bingehê wê li ser hîmê olîgarşiyê û demokrasiyê hatibû danan û paştir jî bû împeratoriyeka otokratîk anko yeksalarane. Wê hemî Ewropaya Rojava û piraniya deverên derdora Deryaya Navîn bi dagîrkirin û navxwehelandinê anko asîmîlasiyonê vegirtin.
Di sedsala 5ê împeratorî ber bi herifyanê çû. Aliyên rojavayî yên împeratoriyê, bi herêmên mîna Hispania, Galya û Îtalyayê jê cida bûn û li sedsala 5ê keyatiyên xweser pêkanîn. Navê aliyê rojhilatî yê împeratoriyê ko navenda wê Konstantînopolîs bû ji sala 476ê û şûnda bû Împeratoriya Bîzansê. Ev sal, sala kevneşopî ya herifyana Împeratoriya Romê û destpêka Serê Çaxên Navîn e ko bi Çaxên Tarî dihêt niyasîn.
Bajarwariya Roma Kevin bi awayekê edetî digel Yewnanistana kevnare bi hevra wekî Kevnariya Klasîk dihên niyasîn. Yewnana Kevin hêvênê hebûna ferhengî ya Roma Kevin bû. Roma Kevin di dîroka Ewropaya Rojava da dewrekê gelek mezin lîstiye û bingehê huner, şer, qanûn, wêje, teknolojî û nijargerî anko arşîtektê li wêderê hat danîn. Dîroka wê împeratoriyê hêşta jî bandora xw li ser cîhanê heye.
Serdema Arxaik û Serdema Klasîk
[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]Etrûskî
[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]Gotara bingehîn: Etrûsk
Keyaniya Romê: 753–509
[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]Gotara bingehîn: Keyaniya Romê
Serdema helenîstî
[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]Agahiyên bêhtir: Serdema helenîstî
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d6/Roman_Empire_in_44_BC.png/220px-Roman_Empire_in_44_BC.png)
Komara Romê: 509–27
[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]Gotara bingehîn: Komara Romê
Serdema Romê Keyserane
[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f1/Street_in_Herculaneum.jpg/220px-Street_in_Herculaneum.jpg)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/42/Pont_du_Gard_BLS.jpg/220px-Pont_du_Gard_BLS.jpg)
Gotara bingehîn: Serdema Romê Keyserane
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/81/Roman_Empire_in_150_AD.png/220px-Roman_Empire_in_150_AD.png)
Împeratoriya Romê: 27–286
[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]Gotara bingehîn: Împeratoriya Romê
Serdema Antîk Dereng
[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]Agahiyên bêhtir: Antîk Dereng
Împeratoriya Romê: 286–641
[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]Gotara bingehîn: Împeratoriya Romê ya Rojhilat
Împeratoriya Romê ya Rojava: 286–476
[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]Gotara bingehîn: Împeratoriya Romê ya Rojava
Serdema navîn
[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]Gotara bingehîn: Împeratoriya Bîzansê
Agahiyên bêhtir: Serdema navîn
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a7/Map_Byzantine_Empire_1025-en.svg/220px-Map_Byzantine_Empire_1025-en.svg.png)
Serdema Bîzansê Navîn: 641–1204
[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]Agahiyên bêhtir: Serdema Bîzansê Navîn
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5e/Byzantine_Empire_1435_AD.png/220px-Byzantine_Empire_1435_AD.png)
Serdema Bîzansê Dereng: 1204–1453
[biguhêre | çavkaniyê biguhêre]Agahiyên bêhtir: Serdema Bîzansê Dereng
Ev gotara kurt şitlekê ye. Heke tu bixwazî berfireh bikî pê li biguhêre bike. (Çawa?) |