çile
Bilêvkirin
[biguhêre]Navdêr 1
[biguhêre]Zayenda mê ya binavkirî | ||
---|---|---|
Rewş | Yekjimar | Pirjimar |
Navkî | çile | çile |
Îzafe | çileya çila |
çileyên çilên |
Çemandî | çileyê çilê |
çileyan çilan |
Nîşandera çemandî | wê çileyê wê çilê |
wan çileyan wan çilan |
Bangkirin | çileyê çilê |
çileyino çilino |
Zayenda mê ya nebinavkirî | ||
Rewş | Yekjimar | Pirjimar |
Navkî | çileyek çilek |
çileyin çilin |
Îzafe | çileyeke çileke |
çileyine çiline |
Çemandî | çileyekê çilekê |
çileyinan çilinan |
çile mê
- Meha yekem ya salê.
- Hevmane: çileya paşîn, kanûna paşîn, kanûna mezin, kanûna duyem, kanûnkiş, rêbendan
- çileyê zivistanê yan çileyê havînê
- (Nimûneyekê bide) (biguhêre)
- çil rojên şîn û taziya kesekî navdar
- (Nimûneyekê bide) (biguhêre)
Herwiha
[biguhêre]Bide ber
[biguhêre](Meh bi kurmancî):
- Guharto 1: 1 rêbendan · 2 reşemeh · 3 adar · 4 avrêl · 5 gulan · 6 pûşber · 7 tîrmeh · 8 gilavêj · 9 rezber · 10 kewçêr · 11 sarmawaz · 12 berfanbar
- Guharto 2: 1 çile · 2 sibat · 3 adar · 4 nîsan · 5 gulan · 6 hezîran · 7 tîrmeh · 8 tebax · 9 îlon · 10 cotmeh · 11 mijdar · 12 kanûn
- Guharto 3: 1 rêbendan · 2 reşemî · 3 adar · 4 avrêl · 5 gulan · 6 pûşber · 7 tîrmeh · 8 gelavêj · 9 rezber · 10 cotmeh · 11 mijdar · 12 berfanbar
- Guharto 4: 1 kanûna paşîn · 2 sibat · 3 adar · 4 nîsan · 5 gulan · 6 hezîran · 7 tîrmeh · 8 tebax · 9 îlon · 10 çiriya pêşîn · 11 çiriya paşîn · 12 kanûna pêşîn
Etîmolojî
[biguhêre]Hevreha farisî چله (çillê) ji zimanên îranî, ji çil (40) + -e. Binêrin herwiha çilik.
Werger
[biguhêre]meha yekem ya salê
- Abazayî: гъынчыльа (
γ ənč̍əlā) - Abxazî: ажьырныҳәа (āž̍ərnəh°̍ā)
- Adîgeyî: щылэ маз (š̍əlă māz)
- Afrîkansî: Januarie → af
- Akanî: Ɔpɛpɔn
- Alabamayî: lokbahaháhpa
- Albanî: Janari → sq, janar, kallnor → sq, djegqerrës → sq
- Almaniya Pennsylvania: Yanuaar, Yenar, Yenner
- Almanî: Januar → de n, Jänner → de n, Hartung → de n
- Alutîqî: Cuqllirpaaq Iraluq
- Amazîxiya fasî: ⵉⵏⵏⴰⵢⵔ (innayr)
- Amharî: ጃንዩዌሪ (ǧanyuweri)
- Apaçî:
- Apaçiya rojava: Dził Bilátahgai, Shashké', Binii' Idichíhé
- Aragonî: chinero → an n
- Aramiya nû ya asûrî: ܟܵܢܘܿܢ ܐ݇ܚܵܪܵܝܵܐ (kanon ḳaraya)
- Aromanî: yinar, gulugeu
- Astûrî: xineru → ast n
- Atîkamekwî: Kenositc pisimw
- Aymarayî: chichu phaxsi → ay
- Aynuyî: ルチュㇷ゚ (ruchup)
- Azerî: yanvar → az
- Banjarî: Januari
- Baskî: urtarril → eu
- Başkîrî: ғинуар (ğinuar)
- Belarusî: сту́дзень → be n (stúdzjenʹ)
- Bengalî: জানুয়ারি → bn (januẏari)
- Bîkoliya naverast: Enero
- Bîslamayî: januware
- Bretonî: Genver → br, miz genver
- Bugî: januari
- Bulgarî: януа́ри → bg n (januári)
- Burmayî: ဇန်နဝါရီ → my (janna.wari), တစ်လ (tacla.)
- Buryatî: нэгэдэхи һара (negedexi hara), нэгэдүгээр һара (negedügeer hara)
- Conxayî: སྤྱི་ཟླ་དང་པ། (spyi zla dang pa)
- Çavacanoyî: enero
- Çeçenî: Дечкен-бутт (Dečken-butt)
- Çekî: leden → cs n
- Çerokî: ᎤᏃᎸᏔᏂ (unolvtani)
- Çîçewayî: Januwale
- Çîkasawî: Hashi' Ammo'na'
- Çînî:
- Çukçî: ынпылювлен (ynpyljuvlen), чьачаӈԓьоргын (čʹačaṇḷʹorgyn)
- Çuvaşî: кӑрлач (kărlač)
- Dakotayî: Witeȟi
- Danmarkî: januar → da g
- Divehî: ޖެނުއަރީ (jenuarī)
- Dusuniya navendî: Milatok
- Endonezyayî: Januari → id
- Erebî: يَنَايِر → ar n (yanāyir), كَانُون اَلثَّانِي n (kānūn aṯ-ṯānī)
- Ermenî: հունվար → hy (hunvar)
- Ermeniya kevn: յունուար (yunuar)
- Erzayî: якшамков (jakšamkov)
- Esperantoyî: januaro → eo, Januaro → eo
- Estonî: jaanuar → et
- Etrûskî: 𐌀𐌍𐌉𐌀𐌗 (aniax)
- Eweyî: Dzove, Yanuar
- Extremaduranî: eneru
- Farisî: ژانویه → fa (žânviye), یانور (yânur), جنوری (januwarî)
- Ferî: januar n
- Fiji hindiyî: january
- Fîjî: Janueri
- Fînî: tammikuu → fi
- Frankoprovansî: janviér
- Fransî: janvier → fr n
- Friyolî: Zenâr n, Genâr
- Frîsiya bakur:
- Frîsiya saterlandî: Januoar
- Frîsî: jannewaris → fy g, foarmoanne → fy
- Gaelîka skotî: am Faoilleach
- Gagawzî: Büük ay
- Galîsî: xaneiro → gl n
- Gujaratî: જાન્યુઆરી → gu (jānyuārī)
- Gurcî: იანვარი → ka (ianvari)
- Guwaranî: jasyteĩ
- Haîtî: janvye
- Hawayî: Ianuali
- Hawsayî: Janairu → ha
- Hindî: जनवरी → hi m (janvarī)
- Hîlîgaynonî: ulalong
- Holendî: januari → nl n
- Hunsrikî: Januar n
- Îbranî: יָנוּאָר → he n (yánuar)
- Îdoyî: januaro → io
- Îgboyî: january
- Îlokanoyî: enero
- Îngilîziya kevn: æfterra ġēola n, Ianuarius n
- Îngilîzî: January → en
- Înterlîngua: januario → ia
- Înuîtî: ᔭᓐᓄᐊᓕ → iu
- Înupîakî: Aullaqtuġvik
- Îrlendî: Eanáir → ga m, Mí Eanáir
- Îtalî: gennaio → it n
- Îzlendî: janúar → is n, janúarmánuður n
- Japonî:
一 月 → ja (いちがつ, ichigatsu),睦月 → ja (むつき, mutsuki) - Javayî: januar, januari
- Kabîlî: yennayer
- Kalalîsûtî: januaari, qaammaliaq
- Kalmîkî: туула сар (tuula sar)
- Kamberayî: wulang hau
- Kannadayî: ಜನವರಿ (janavari)
- Kapampanganî: Kaumpisang búlan, Enéru,
- Kapverdî: janeru
- Kaşûbî: stëcznik → csb
- Katalanî: gener → ca n
- Keçwayî: qhulla puquy killa
- Kirgizî: январь → ky (yanvarʹ)
- Kîkongoyî: yanwadi
- Kîkûyûyî: Mũgaa
- Kîngalî: ජනවාරි → si (janawāri)
- Kîrîbatî: Tianuari
- Komî-zîriyî: январ (janvar), тӧв шӧр (töv šör)
- Koreyî: 일월 → ko (irwol), 1월 → ko (1wol), 정월 → ko (jeong-wol)
- Kornî: Genver, Mys Genver, mis Genver
- Korsîkayî: ghjennaghju → co n
- Ladînî: jené
- Ladînoyî: jenero
- Lakotayî: Wiótheȟika wí
- Latînî: iānuārius → la n
- Latviyayî: janvāris → lv n
- Lawsî: ມັງກອນ → lo (mang kǭn)
- Lezgînî: гьер (her)
- Lingalayî: sánzá ya yambo → ln, yanwáli → ln
- Lîgûrî: zenâ n
- Lîmbûrgî: Jannewarie
- Lîtwanî: sausis → lt n
- Lîvonî: janvār, ūdāigast kū
- Lombardî: zenèr
- Luksembûrgî: Januar → lb n, Haartmount → lb n, Jannewarie
- Mòçenoyî: genner n
- Makedonî: јануа́ри → mk n (januári)
- Malagasî: janoary → mg
- Malayalamî: ജനുവരി → ml (januvari)
- Malezî: Januari → ms
- Maltayî: Jannar → mt n
- Mançûyî: ᠠᠨᡳᠶᠠ
ᠪᡳᠶᠠ (aniya biya) - Manksî: Jerrey Geuree
- Maorî: Kohi-tātea, Hānuere
- Maratî: जानेवारी (jānevārī), जानेवारी महिना (jānevārī mahinā)
- Mecarî: január → hu
- Megrelî: ღურთუთა (ɣurtuta)
- Mîrandî: Janeiro n
- Mokşayî: январьгов (janvarʹgov)
- Mongolî:
- Kirîlî: нэгдүгээр сар (negdügeer sar)
- Montagnaîsî: tshishe-pishimᵘ
- Nahwatlî: tlacēnti → nah
- Napolîtanî: jennaro, iennaro, gennàio
- Navajoyî: Yas Niłtʼees
- Nedersaksî:
- Saksoniya jêrîn ya holendî: jannewaori
- Almaniya jêrîn a almanî: Januar n
- Almaniya jêrîn a navîn: Januarius, Jenner
- Normandî: janvyi, Janvyi n
- Norwecî:
- Ojibweyî: gichi-manidoo-giizis
- Oksîtanî: genièr → oc n
- Oriyayî: ଜାନୁଆରୀ → or (januarī)
- Oromoyî: Amajjii → om
- Oygurî: يانۋار (yanwar), بىرىنچى ئاي (birinchi ay)
- Ozbekî: yanvar → uz
- Peştûyî: جنوري → ps m (ǰanwarí)
- Piedmontîsî: gené
- Pîtkarnî-norfolkî: jaenyuweri
- Plodîşî: Jaunewoa n
- Polonî: styczeń → pl m inan
- Portugalî: janeiro → pt n
- Prusiya kevn: Janwārs, Rags
- Puncabî: ਜਨਵਰੀ n (janvarī)
- Qazaxî: қаңтар → kk (qañtar)
- Qiptî: ⲓⲁⲛⲟⲩⲁⲣⲓⲟⲥ (ianouarios)
- Romancî: schaner n, schner n
- Romanyayî: ianuarie → ro n, gerar → ro, cărindar → ro
- Rusî: янва́рь → ru n (janvárʹ)
- Samî:
- Samiya înarî: uđđâivemáánu
- Samiya lule: ådåjakmánno, ådåjakmákmanno
- Samiya bakurî: ođđajagimánnu
- Samiya skoltî: ođđeeʹjjmään
- Samiya başûr: tsïengele
- Samoayî: ianuari
- Samogîtî: sausis
- Sardînî: gennaxu, ghennàrgiu
- Sebwanoyî: enero
- Sekanî: Tlįį duchę̀’ ’ehdasde
- Sicîlî: jinnaru → scn n
- Silesî: styczyń n
- Sirboxirwatî:
- Skotî: Januar
- Slaviya kevn:
- Kirîlî: просиньць n (prosinĭcĭ), еноуар҄ь n (enuarʹĭ), еньвар҄ь n (enĭvarʹĭ), г҄еноуар҄ь n (gʹenuarʹĭ), г҄еньвар҄ь n (gʹenĭvarʹĭ)
- Slovakî: január → sk n
- Slovenî: jánuar → sl n
- Somalî: janaayo → so
- Sorbiya jêrîn: januar n, wezymski n
- Sorbiya jorîn: januar n, wulki róžk
- Sotoyiya bakur: Pherekgong
- Sotoyiya başûr: Pherekgong → st
- Spanî: enero → es n
- Sundanî: Januari
- Svanî: ქვა̈ხ (kväx)
- Swahîlî: Januari
- Swazî: Bhimbídvwane
- Swêdî: januari → sv g
- Şonayî: Kurume
- Tacikî: январ → tg (yanvar)
- Tagalogî: enero
- Tahîtî: tēnuare
- Tamîlî: ஜனவரி → ta (jaṉavari)
- Taosî: sə̀onp’óna
- Tarantinoyî: scennare
- Taşelhitî: ⵉⵏⵏⴰⵢⵔ (innayr)
- Tayî: มกราคม → th
- Telûgûyî: జనవరి → te (janavari)
- Teteriya krîmî: yanvar
- Teterî: гыйнвар → tt (ğıynwar)
- Tetûmî: janeiru
- Tirkî: ocak → tr, kânunusani → tr, büyük ay
- Tirkmenî: ýanwar
- Tîbetî: ཟླ་དང་པོ (zla dang po)
- Tokpisinî: janueri
- Tongî: Sānuali
- Udmurtî: толшор (tolšor)
- Urdûyî: جنوری → ur m (janvarī)
- Ûkraynî: сі́чень → uk n (síčenʹ)
- Venîsî: xenaro → vec, genaro n
- Vepsî: viluku
- Viyetnamî: tháng giêng → vi, tháng một → vi
- Volapûkî: yanul → vo
- Voroyî: vahtsõaastakuu, kaarnakuu
- Walonî: djanvî → wa
- Warayî: enero
- Weylsî: Ionawr → cy m
- Wînnebagoyî: Hųųc wiconįra wiira
- Wolofî: Semwiyee
- Ximêrî: មករា → km (mŭəkriə)
- Xosayî: eyoMqungu, uJanuwari 1a an 2a
- Yakutî: Тохсунньу (Toxsunńu)
- Yidîşî: יאַנואַר → yi n (yanuar)
- Yorubayî: january
- Yupîkiya navendî: Kanruyauciq
- Yûnanî: Ιανουάριος → el n (Ianouários)
- Kevn: Ἰανουάριος (Ianouários)
- Zuluyî: uMasingana → zu 1a an 2a, uJanuwari → zu 1a an 2a
- Zuniyî: Dayamcho Yachunne
- Ev qismê Wergerê ji agahiyên naveroka vê guhertoya gotara wekhev a li ser Wîkîferhenga îngilîzî pêk tê.
çileyê havînê — binêre çileyê havînê
bibîranîn — binêre bibîranîn
Navdêr
[biguhêre]çile