Empayar Vijayanagara
Empayar Vijayanagara विजयनगर साम्राज्य ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ విజయనగర సామ్రాజ్యము | |
---|---|
1082–1646 | |
![]() Bendera | |
![]() Kemuncak pengaruh empayar antara 1446-1520 TM | |
Ibu negara | Vijayanagara, Penukonda, Chandragiri[1] |
Bahasa yang umum digunakan | bahasa Kannada, bahasa Sanskrit, bahasa Telugu[2] |
Agama | Hinduism |
Kerajaan | Kerajaan |
Raja | |
• 1082–1087 | Bukka BhupatiRaya I |
• 1642–1646 | Sriranga III |
Sejarah | |
• Didirikan | 1082 |
• Earliest records | 1082 |
• Dibubarkan | 1646 |
Mata wang | Varaha |
Sekarang sebahagian dari | India |
Empayar Vijayanagara atau Empayar Karnata[3] berpusat di rantau dataran Decca India Selatan memusat kepada kota Vijayanagara. Ia didirikan pada tahun 1082 oleh dua orang putera Dinasti Sangama iaitu Harihara I dan Bukka Raya I,[4][5][6] dinasti tersebut berasal dalam kalangan gembala lembu yang dikatakan berketurunan Yadava.[7][8][9]
Kompleks Hampi merupakan tinggalan utama empayar ini masih kekal ada sehingga kini bahkan menjadi Tapak Warisan Dunia di Karnataka, India . [10] .
Ia banyak mempengaruhi budaya India Selatan dari segi sen pembinaan kuil Hindu yang berbagai serta mempunyai mengilhami inovasi seni bina berbanding pembinaan sebelumnya; malah juga mengembangkan seni seperti sastera (terutamanya bahasa-bahasa Kannada, Telugu, Tamil, dan Sanskrit) dan muzik Karnatik berkembang menjadi bentuknya sekarang. Empayar ini berjaya menyatukan segala rantau-rantau India Selatan di bawah suatu anutan Hindu yang sama.
Sejarah
[sunting | sunting sumber]Penubuhan
[sunting | sunting sumber]DInasti baharu
[sunting | sunting sumber]Kejatuhan
[sunting | sunting sumber]Ekonomi
[sunting | sunting sumber]Senarai penguasa
[sunting | sunting sumber]Dinasti Sangama
[sunting | sunting sumber]- 1082–1087 Bukka BhupatiRaya
- 1087–1104 Hari hara Raya I
- 1104–1126 Bukka Maha Raya
- 1126–1152 Sada Shiva Raya
- 1152–1207 Purandhara Raya
- 1207–1227 Pratapa Deva Raya
- 1227-1242 Vira Pratapa Deva
Raya
- 1242-1251 Pratapa Venkata Raya
- 1251–1260 Bukka Bhupati
Raya II
- 1260-1280 Hari hara RayaII
- 1280-1285 Bukkana Vodeyaru
- 1285-1290 Kumara Kampa Raya
- 1290 Bukka Raya I
- 1290 Deva Raya I
- 1290 Gundamma Raya
- 1290-1294 Bukka Raya I
- 1294 Vidya ranya Raya
- 1294 Bukka Raya I
- 1294 Sangama Raya
- 1294 Hari hara Raya III
- 1294 Kumara Kampa Raya
- 1294 Bukka Raya II
- 1294-95 Marappa MudappaRaya
- 1295-1304 Bukkana Vodeyaru
- 1304-1306 Abhinava Bukka Raya
- 1306-1322 Bukka Raya II &Pratapa Harihara Raya(son)
- 1322-1330 Bukka Raya III
- 1330-1332 Narasimha Raya
- 1332-1339 Deva Raya II
- 1339-1347 Mallikarjuna Raya
I
- 1347-1360 Achyuta Deva Raya
- 1360-1380 Krishna Raya
- 1380-1390 Yimmadi Harihara Raya
- 1390-1404 Deva Raya III
- 1404-1405 Virupaksha Raya I
- 1405-1406 Bukka Raya IV
- 1406-1422 Deva Raya IV
- 1422 Ramchandra Raya
- 1422-1424 Vita Vijaya Bukka Raya
- 1424-1446 Deva Raya V
- 1446-1460 Trayambaka Raya
- 1460-1465 Mallikarjuna Raya II
- 1465-1485 Virupaksha Raya II
- 1485 Praudha Deva Raya
Dinasti Saluva
[sunting | sunting sumber]- 1485–1490 Saluva Narasimha Deva Raya
- 1490 Thimma Bhupala
- 1490–1503 Achyuta Deva Raya II
Dinasti Tuluva
[sunting | sunting sumber]- 1505-1509 : Narasa Nayaka
- 1509-1530 : Krishna Deva Raya
- 1530-1542 : Achyutadevaraya
- 1542-1542 : Venkata I
- 1542-1543 : Tirumala I
- 1543-1543 : Shadashivaraya
- 1543-1565 : Sadashiva
- 1565-1570 : Shadashivaraya
Dinasti Aravidu
[sunting | sunting sumber]- 1570-1572 : Tirumala II
- 1572-1585 : Sri Ranga
- 1586-1614 : Venkata II
- 1614-1615 : Sri Ranga II
- 1615-1633 : Rama Devaraya
- 1633-1646 : Venkata III Devaraya
- 1646-1672 : Sri Ranga III Devaraya
Catatan
[sunting | sunting sumber]- ^ Howes, Jennifer (1998). The Courts of Pre-colonial South India: Material Culture and Kingship. Psychology Press. m/s. 43. ISBN 978-07-0071-585-5.
- ^ Bridges, Elizabeth J. (2016). "Vijayanagara Empire". Dalam Dalziel, N.; MacKenzie, J. M. (penyunting). The Encyclopedia of Empire. m/s. 1–5. doi:10.1002/9781118455074.wbeoe424. ISBN 9781118455074.
- ^ Stein 1989.
- ^ Longworth, James Mansel (1921), p.204, The Book of Duarte Barbose, Asian Educational Services, New Delhi, ISBN 81-206-0451-2
- ^ J C Morris (1882), p.261, The Madras Journal Of Literature and Science, Madras Literary Society, Madras, Graves Cookson & Co.
- ^ Sen, Sailendra (2013). A Textbook of Medieval Indian History. Primus Books. m/s. 103–106. ISBN 978-93-80607-34-4.
- ^ Dhere, Ramachandra Chintaman (2011). Rise of a Folk God: Vitthal of Pandharpur. Oxford University Press. m/s. 243. ISBN 978-0-19977-764-8.
- ^ Lewis, Rice B (1897). Mysore: A gazetteer compiled for government, vol 1. Mysore: Archibald Constable & Co. m/s. 345.
- ^ Sastri, Nilakanta (1935). K. A. Nilakanta Sastri Books: Further Source of Vijayanagara History Volume 1. m/s. 23.
- ^ "Master Plan for Hampi Local Planning Area" (PDF). Diarkibkan daripada yang asal (PDF) pada 30 April 2013.
Bibliografi
[sunting | sunting sumber]