Tiensjan
Tiensjan in Xinjiang | ||
---|---|---|
Werelderfgoed natuur | ||
Land | ![]() | |
UNESCO-regio | Azië en de Grote Oceaan | |
Criteria | vii, ix | |
Inschrijvingsverloop | ||
UNESCO-volgnr. | 1414 | |
Inschrijving | 2013 (37e sessie) | |
UNESCO-werelderfgoedlijst |
Westelijke Tiensjan | ||
---|---|---|
Werelderfgoed natuur | ||
Land | ![]() ![]() ![]() | |
UNESCO-regio | Azië en de Grote Oceaan | |
Criteria | x | |
Inschrijvingsverloop | ||
UNESCO-volgnr. | 1490 | |
Inschrijving | 2016 (40e sessie) | |
UNESCO-werelderfgoedlijst |
Tiensjan | ||||||
---|---|---|---|---|---|---|
Naam (taalvarianten) | ||||||
Vereenvoudigd | ||||||
Traditioneel | ||||||
Pinyin | Tiān Shān | |||||
|
Tiensjan | ||||
---|---|---|---|---|
![]() | ||||
Tiensjan, ten noorden van de Zijderoute
| ||||
Hoogste punt | Overwinningspiek (7439 m) | |||
Lengte | 2450 km | |||
Breedte | 400 km | |||
Oppervlakte | 1.036.000 km² | |||
Locatie | Kazachstan, Kirgizië, Volksrepubliek China | |||
Coördinaten | 42° 0′ NB, 80° 0′ OL | |||
Detailkaart | ||||
![]() | ||||
Foto's | ||||
![]() | ||||
De Gorkipiek in de Kirgizische Tiensjan
| ||||
|
De Tiensjan of Tian Shan (Chinees:
De hoogste toppen in de Tiensjan zijn de Overwinningspiek (Pik Pobedy, Ğeňiš Čokusu 7439 m) en de iets noordelijker gelegen Chan Tengri (7010 m), die zich op het Chinees-Kirgizisch-Kazachse drielandenpunt bevindt en de noordelijkste "zevenduizender" van de wereld is (als althans de ijskap wordt meegerekend). Tussen beide bergen bevindt zich de Eňilčekgletsjer, de grootste van de Tiensjan. Ten westen hiervan ligt het meer Ysykköl, dat het op een na grootste bergmeer ter wereld is.
De Tiensjan vormt de waterscheiding tussen het stroomgebied van de Tarim aan de zuidoostkant en dat van de Ili, de Syr Darja en de Tsjoej aan de noordwestkant. Al deze rivieren zijn endoreïsch: dat wil zeggen dat niets van de neerslag die in het gebergte valt de oceaan bereikt. Het gebergte watert af op het Lop Nor (via de Tarim), het Balkasjmeer (via de Ili) en het Aralmeer (via de Syr Darja). Het water van de Tsjoej bereikt geen enkel meer, maar verdampt voortijdig in de steppe zonder de Syr Darja te bereiken.
De zuidwestelijke voortzetting van de Tiensjan is de Pamir en de noordoostelijke de Bogda Shan.
De voornaamste verkeersroute door de Tiensjan loopt via de Torugartpas (3752 meter) op de grens van China en Kirgizië.
Werelderfgoed
[bewerken | brontekst bewerken]De bergketen is door de UNESCO erkend als natuurlijk werelderfgoed. Dit ging in twee stappen. Op de 37e sessie van de Commissie voor het Werelderfgoed in 2013 werd op voordracht van de Volksrepubliek China de "Tiensjan in Xinjiang" toegevoegd aan de werelderfgoedlijst. Drie jaar later, in juli 2016 erkende de Commissie voor het Werelderfgoed de "Westelijke Tiensjan" zoals deze zich bevindt in Kazachstan, Kirgizië en Oezbekistan tijdens de 40e sessie in Istanboel.