Adema (orgels)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d9/Interieur%2C_aanzicht_westgevel_met_orgel%2C_orgelnummer_76_-_Amsterdam_-_20369255_-_RCE.jpg/260px-Interieur%2C_aanzicht_westgevel_met_orgel%2C_orgelnummer_76_-_Amsterdam_-_20369255_-_RCE.jpg)
Adema's kerkorgelbouw is een Nederlands bedrijf dat kerkorgels bouwt. Het is in 1855 ontstaan te Leeuwarden en is gevestigd in Hillegom.
Leeuwarden
[bewerken | brontekst bewerken]De orgelmakerij werd begonnen door de gebroeders Carolus Borromeus Adema (1824-1905) en Petrus Josephus Adema (1828-1919). Een derde broer, Johannes Romanus Adema (1834-1862), werkte eveneens mee. Een vierde, Epko Adema, bouwde de kasten en ook de vijfde broer, de bouwkundige Adrianus Adema (1825-1870), hielp wel mee. Beide broers genoten hun opleiding bij de firma's Van Dam te Leeuwarden, Willem Hardorff te Leeuwarden, Bätz & Witte te Utrecht en Loret te Mechelen.
In deze tijd werden de volgende orgels gebouwd:
- 1856 - Leimuiden, R.K. kerk.
- 1858 - Sint-Nicolaasga, Sint-Nicolaaskerk. Van 1928 tot 1966 heeft dit instrument in de Hervormde Kerk van Oostknollendam gestaan. Na sluiting van deze kerk is het in 1966 na restauratie geplaatst in de Goede Herderkerk in Terneuzen.
- 1862 - Nes (verdwenen)
- 1863 - Wolvega, RK kerk (grotendeels verdwenen)
- 1863 - Warga - Doopsgezinde kerk
- 1866 - Leeuwarden, Sint-Dominicuskerk (destijds aan de Speelmansstraat)
- 1867 - Heerenveen, Heilige Geestkerk
- 1869 - Oudehaske, Kerk van Oudehaske
Leeuwarden en Amsterdam
[bewerken | brontekst bewerken]Nadat aldus vooral in Friesland orgels werden gebouwd, gingen de Adema's nu ook in Amsterdam werken, vanwege een grote opdracht voor de Mozes en Aäronkerk. De volgende orgels kwamen tot stand:
- 1871 - Amsterdam, Mozes & Aaronkerk, officieel geheten de H. Antonius van Padua
- 1871 - Valkoog, Hervormde kerk
- 1872 - Ferwerd, Hervormde kerk
- 1872 - Grouw, Doopsgezinde kerk
- 1872 - Veenhuizen, R.K. kerk
- 1873 - Ferwerd, Hervormde kerk
- 1873 - Egmond aan Zee, Oud-katholieke kerk
- 1873 - Sloten, Doopsgezinde kerk
- 1874 - Oudkarspel, Hervormde Sint-Maartenskerk
- 1874 - Amsterdam, Sint-Piusgesticht
- 1875 - Deersum
- 1876 - Bodegraven, Lutherse kerk
- 1876 - Amsterdam, Sint-Jacobsgesticht
- 1877 - Stadskanaal, R.K. Kerk
- 1877 - Almkerk, Hervormde kerk
Leeuwarden
[bewerken | brontekst bewerken]In 1877 werd het bedrijf gesplitst. Het bedrijf in Leeuwarden bleef bestaan onder leiding van Carolus Borromeus en later diens zoons Lambertus Theodorus Adema (1864-1931) en Sybrandus Johannes Adema (1863-1941). Zij namen in 1905 het bedrijf over. In 1941 werd het opgeheven. De volgende orgels werden hier vervaardigd:
- 1888 - Oude Pekela, RK kerk
- 1890 - Lollum, Gereformeerde kerk
- 1899 - Leeuwarden, Sint-Bonifatiuskerk
- 1910 - Balk, Sint-Lugeruskerk
- 1911 - Warga, Sint-Martinuskerk
- 1923 - Bakhuizen, Sint-Odulphuskerk
- 1926 - Irnsum, Sint-Marcuskerk
- 1933 - Heerenveen, Heilige-Geestkerk
Amsterdam
[bewerken | brontekst bewerken]In Amsterdam ging Petrus Josephus verder, later aangevuld en opgevolgd door zijn zonen. Tot 1984 was dit bedrijf aan de Lauriergracht gevestigd. De volgende orgels werden gebouwd:
- 1876 - Amsterdam, Huize Jacob
- 1877 - Voorhout, Seminarie Hageveld
- 1878 - Ommen, R.K. kerk
- 1880 - Wagenberg, Sint-Gummaruskerk
- 1885 - Kaatsheuvel, Hervormde kerk
- 1885 - Workum, Sint-Werenfriduskerk
- 1888 - Franeker, Sint-Franciscuskerk.
- 1890 - Amsterdam, Heilige Willibrord buiten de Veste.
- 1891 - Haarlem, Onze-Lieve-Vrouw van de Rozenkranskerk (Spaarnekerk)
- 1893 - Nes aan de Amstel, Sint-Urbanuskerk
- 1898 - Harlingen, Sint-Michaelskerk
- 1898 - Zwaagdijk-Oost, Sint-Josephkerk
- 1899 - Pijnacker, Heilige Joannes de Doperkerk
- 1898 - Uitgeest - Onze-Lieve-Vrouw Geboortekerk
- 1900 - Kwintsheul, Sint-Andreaskerk
- 1901 - Wateringen, Sint-Jan de Doperkerk
- 1901 - IJmuiden, Sint-Georgiuskerk
- 1902 - Gouda, Onze-Lieve-Vrouwekerk
- 1903 - Amsterdam, Dominicuskerk (gerestaureerd in 1995)
- 1904 - Amsterdam, De Krijtberg
- 1904 - Huis ter Heide, Het Witte Kerkje
- 1904 - Weesp, Protestantenbond
- 1904 - Amsterdam, Onze-Lieve-Vrouwe Gasthuis
- 1905 - Amsterdam, Vondelkerk
- 1906 - Haarlem, Sint-Josephkerk
- 1906 - Amsterdam, Hubertuskapel
- 1907 - Haarlem, Kathedrale Basiliek Sint Bavo, transeptorgel
- 1912 - Zwolle, Dominicanenkerk
- 1913 - Haarlem, Sint-Antoniuskerk aan de Groenmarkt
- 1914 - Lisse, Sint-Agathakerk
- 1916 - Zwolle, Dominicanerkerk
Ook werkten hier Sybrand Adema en Joseph Adema (1877-1943)
Van de hand van Sybrand zijn de orgels:
- 1916 - Amsterdam, Sint-Annakerk
- 1923 - Amsterdam, De Liefde
- 1926 - Amsterdam, Sint-Augustinuskerk
Van de hand van Joseph zijn de orgels:
- 1923 - Amsterdam, De Duif
- 1924 - Haarlem, Kathedrale Basiliek Sint Bavo, afbouw transeptorgel
- 1925 - Amsterdam, Sint-Vincentius a Paolokerk
- 1927 - Zwolle, Sint-Michaelkerk
- 1933 - Hillegom, Sint-Josephkerk
- 1934 - Hilversum, Heilig-Hartkerk
- 1935 - Wateringen, Sint-Jan de Doperkerk
- 1936 - Amsterdam (Sloten), Sint-Pancratiuskerk
Nadat Joseph Adema was overleden werd de leiding van het bedrijf voortgezet door diens neef Hubert Schreurs. Er werden de volgende orgels gebouwd:
- 1944 - Groningen, Sint-Josephkathedraal, koororgel;
- 1951 - Westervoort, Sint-Werenfriduskerk;
- 1957 - Amsterdam, Martelaren-van-Gorcumkerk;
- 1957 - Bloemendaal, Klooster Bethanie;
- 1960 - Den Haag, Thomasklooster;
- 1960 - Steenwijkerwold, studiecentrum Geldringen;
- 1961 - Zevenaar, Ziekeninrichting voor de Liemers;
- 1961 - Amsterdam, Onze-Lieve-Vrouw van Lourdeskerk;
- 1963 - Amsterdam, Heilige Pius X kerk;
- 1964 - Amsterdam, Pedagogische Academie Magister Vocat;
- 1964 - Haarlem, Sint-Jan de Doperkerk;
- 1965 - Amsterdam, Onze-Lieve-Vrouw van Zeven Smartenkerk;
- 1965 - Rotterdam, Kerk van de Heilige Kruisvinding;
- 1970 - Amsterdam, Verpleegtehuis Vreugdehof;
- 1970 - Heeswijk, Abdij van Berne;
- 1974 - Oudkarspel, Allemanskerk.
Hubert Schreurs overleed in 1981 en zijn zoon Antoine Schreurs zette het bedrijf voort. Naast vele restauraties werd het volgende orgel nieuw gebouwd:
- 1984 - Bodegraven, Sint-Willibrorduskerk (nieuwbouw);[1]
- 1995 - Amsterdam, Dominicuskerk - demontage en wederopbouw hoofdorgel i.v.m. kerkrestauratie in samenwerking met organist Thom Jansen.
Vanaf 2002 werd het bedrijf voortgezet door een medewerker van het bedrijf, Ronald van Baekel. In 2003 verhuisde het bedrijf naar Hillegom. Het werd voortgezet onder de naam: Adema's Kerkorgelbouw, maar de familieband met de Adema's was nu verbroken. Naast restauraties werd nieuw gebouwd:
- 2002 - Laren, Sint-Jansbasiliek;[2]
- 2008 - Scherpenzeel, Hervormde Kerk;
- 2021/ 2022 - Limmen, Corneliuskerk - wederopbouw koororgel, Vermeulen-orgel uit 1900 dat sinds 1986 stond in de in 2016 gesloten Onze-Lieve-Vrouw van Altijddurende Bijstandkerk in Valkenburg (Lb).[3]
Externe bron
[bewerken | brontekst bewerken]- ↑ Bodegraven, Sint Willibrorduskerk Orgelsite.nl
- ↑ Laren (Noord-Holland), Sint Jansbasiliek Orgelsite.nl
- ↑ Limmen, Sint Corneliuskerk, Koororgel Orgelsite.nl