Waterschimmels
Waterschimmels | |||||
---|---|---|---|---|---|
![]() | |||||
Phytophthora voortplantingsorganen: A: Sporangium. B: Zoöspore. C: Chlamydospore. D: Oöspore. | |||||
Taxonomische indeling | |||||
| |||||
Klasse | |||||
Oomycetes | |||||
![]() | |||||
Aardappelziekte: bladaantasting op Doré | |||||
![]() | |||||
Een waterschimmel uit een stroompje | |||||
![]() | |||||
Oöspore | |||||
Afbeeldingen op ![]() | |||||
Waterschimmels op ![]() | |||||
|
Waterschimmels, Oomycota, Oomycetes of Peronosporomycetes vormen een aparte fylogenetische lijn van uiterlijk op schimmels gelijkende micro-organismen (protisten: eukaryotische organismen die niet ondergebracht kunnen worden binnen de Animalia, Fungi of Plantae). In tegenstelling tot wat de naam suggereert, zijn het geen schimmels en zijn ze er ook niet aan verwant.
Waterschimmels vormen schimmeldraden en planten zich zowel seksueel als ongeslachtelijk voort. Het kunnen saprofyten of ziekteverwekkers zijn. Een belangrijke door waterschimmels veroorzaakte plantenziekte is de aardappelziekte door Phytophthora infestans.
Morfologie
[bewerken | brontekst bewerken]Waterschimmels hebben meestal geen gesepteerde schimmeldraden. Soms komen septen (tussenschotjes) voor aan de basis van een sporangium of in oudere gedeelten van de schimmeldraden.[1]
Taxonomie
[bewerken | brontekst bewerken]De waterschimmels bestaan uit zes orden.[1]
- de Lagenidiales hebben de primitiefste vorm; enkele vormen schimmeldraden, anderen zijn eencellig; meestal zijn het parasieten.
- de Leptomitales hebben een verdikte celwand, wat op septatie lijkt. De celwanden bevatten chitine. meestal planten ze zich ongeslachtelijk voort.
- de Rhipidiales vormen rizoïden waarmee ze zich vastzetten.
- de Saprolegniales komen het meest verbreid voor, hebben geen celwand en vertakken zich sterk. Velen breken organisch materiaal af, maar er zijn ook parasieten.
- de Peronosporales zijn hoofdzakelijk saprofytisch of parasitisch op planten en hebben een ongesepteerde, vertakte vorm. Vele van de ergste ziekteverwekkers bij planten behoren tot deze orde.
- de Albuginales worden door sommige auteurs tot de familie Albuginaceae gerekend, ondanks dat ze fylogenetisch onderscheidbaar zijn van deze orde.
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/15/Albugo_candida.jpg/270px-Albugo_candida.jpg)
Linnaeus 1735 |
Haeckel 1866 |
Chatton 1925 |
Copeland 1938[2] |
Whittaker 1969[3] |
Woese e.a. 1990[4] |
Cavalier-Smith 1998[5] |
---|---|---|---|---|---|---|
2 rijken | 3 rijken | 2 rijken | 4 rijken | 5 rijken | 3 domeinen | 6/7 rijken |
(niet behandeld) | Protista | Prokaryota | Monera | Monera | Bacteria | Bacteria |
Archaea | Archaea | |||||
Eukaryota | Protoctista | Protista | Eucarya | "Protozoa" | ||
"Chromista" | ||||||
Vegetabilia | Plantae | Plantae | Plantae | Plantae | ||
Fungi | Fungi | |||||
Animalia | Animalia | Animalia | Animalia | Animalia |
- ↑ a b Kortekamp, A. Growth, occurrence and development of septa in Plasmopara viticola and other members of the Peronosporaceae using light- and epifluorescence-microscopy, Mycological research 109, Pt 5, pages = 640–648, 2005
- ↑ (en) Copeland H. (1938). The kingdoms of organisms. Quarterly Review of Biology 13 (4): 383–420. DOI: 10.1086/394568.
- ↑ (en) Whittaker RH. (1969). New concepts of kingdoms of organisms. Science 163 (3863): 150–60. DOI: 10.1126/science.163.3863.150.
- ↑ (en) Woese C, Kandler O, Wheelis M. (1990). Towards a natural system of organisms:proposal for the domains Archaea, Bacteria, and Eucarya. PNAS 87 (12): 4576–9. DOI: 10.1073/pnas.87.12.4576.
- ↑ (en) Cavalier-Smith T. (1998). A revised six-kingdom system of life. Biological Reviews 73 (3): 203–66. PMID 9809012. DOI: 10.1111/j.1469-185X.1998.tb00030.x.