200-talet: Skilnad mellom versjonar
Utvida frå frø. |
s {{Autoritetsdata}} |
||
(45 mellomliggjande versjonar av 26 brukarar er ikkje viste) | |||
Line 1: | Line 1: | ||
[[Fil:World in 250 CE.png|mini|Verda rundt 250.]] |
|||
[[100-talet]] — '''200-talet''' — [[300-talet]] |
|||
[[100-talet|<]] '''200-talet''' [[300-talet|>]] var hundreåret frå 200 til 299. |
|||
Dette hundreåret hadde [[Romarriket]] ei krise som byrja med mordet på keisar [[Alexander Severus av Romarriket|Severus Alexander]] i 235, etterfølgd av ein periode med økonomiske vanskar, barbarinvasjonar, politisk uro, borgarkrigar og oppdelinga av riket i Det galliske riket i vest og Det palmyrske riket i aust. Keisar Aurelian vann tilbake tapet område og riket hadde ein stabil periode under Diokletian, slik at krisa var over i 284. Denne krisa markerte byrjinga på [[seinantikken]]. |
|||
==Amerika== |
|||
*[[Mais]]dyrking spreidde seg frå [[Mexico]] til [[Nord-Amerika]]. |
|||
I Persia blei [[Partharriket]] etterfølgd av [[Sassanideriket]] i 224, etter at [[Ardashir I av Persia|Ardashir I]] nedkjempa og drap Artabanus V under slaget ved Hormozdgan. Sassanidane la så under seg mange av dei vestlege delane til [[Kushanriket]]. I India voks [[Guptariket]] fram mot slutten av hundreåret. |
|||
==Asia== |
|||
I Kina fortsette kaoset frå føre hundreår, og riket blei delt i [[Dei tre kongedøma i Kina|Dei tre kongedøma]] Wei, Wu og Shu. |
|||
*'''Sør-Asia''' |
|||
== Amerika == |
|||
**[[Pallava]]-dynastiet herska i '''[[Sør-India]]'''. Dei grunnla fleire hamnebyar langs [[Koromandelkysten]] og dreiv handel med Sri Lanka og Malaysia. |
|||
* [[Mais]]dyrking spreidde seg frå [[Mexico]] til [[Nord-Amerika]]. |
|||
**Dei eldste byane blei grunnlagd på [[Dekkanplatået]]. |
|||
**[[Den indiske ortodokse kyrkja]] vaks i Sør-India. |
|||
**[[Sarnath]] blei eit buddhistisk kulturelt senter. |
|||
== Asia == |
|||
*Stordomstida til kongeriket '''[[Funan]]''' i noverande [[Kambosja]] under [[Fan Shih-man]] (ca. 205-225) |
|||
*''' |
* '''Sør-Asia''' |
||
** [[Pallava]]-dynastiet herska i '''[[Sør-India]]'''. Dei grunnla fleire hamnebyar langs [[Koromandelkysten]] og dreiv handel med Sri Lanka og Malaysia. |
|||
** [[Han-dynastiet]] tok slutt i [[220]], då kongedømet [[Cao Wei]] tok over makta i Nord-Kina. |
|||
** Dei eldste byane blei grunnlagd på [[Deccan]]platået. |
|||
** [[Den indiske ortodokse kyrkja]] voks i Sør-India. |
|||
** [[Sarnath]] blei eit buddhistisk kulturelt senter. |
|||
* Stordomstida til kongeriket '''[[Funan]]''' i noverande [[Kambosja]] under [[Fan Shih-man]] (ca. 205-225) |
|||
*'''[[Persarriket]]''' under [[sassanidane]] la ut på felttog for å ta tilbake område tapte til romarane ([[230]]–[[232]]) |
|||
* '''[[Kina]]''' |
|||
==Europa== |
|||
** [[Han-dynastiet]] tok slutt i [[220]], då kongedømet [[Cao Wei]] tok over makta i Nord-Kina. |
|||
*'''[[Romarriket]]''' gjekk gjennom [[krisa i det tredje århundret|ein kritisk fase]] med borgarkrig, invasjonar og økonomiske frå drapet på keisar [[Alexander Severus av Romarriket|Alexander Severus]] i [[235]] og fram til keisarane [[Claudius II av Romarriket|Claudius II]], [[Aurelian av Romarriket|Aurelian]] og [[Diokletian|Diokletian av Romarriket]] innførte fredelegare tider mot slutten av hundreåret. |
|||
*Dei eldste [[runer|runeinnskriftene]] er frå denne tida. |
|||
* '''[[Persarriket]]''' under [[sassanidane]] la ut på felttog for å ta tilbake område tapte til romarane ([[230]]–[[232]]) |
|||
==Oseania== |
|||
*Dei siste spora etter Stillehavskulturen '''[[Lapita]]''' og [[keramikk|pottemakarkunsta]] deira er frå midten av dette hundreåret. |
|||
== |
== Europa == |
||
* '''[[Romarriket]]''' gjekk gjennom [[krisa i det tredje århundret|ein kritisk fase]] med borgarkrig, invasjonar og økonomiske frå drapet på keisar [[Alexander Severus av Romarriket|Alexander Severus]] i [[235]] og fram til keisarane [[Claudius II av Romarriket|Claudius II]], [[Aurelian av Romarriket|Aurelian]] og [[Diokletian av Romarriket|Diokletian]] innførte fredelegare tider mot slutten av hundreåret. |
|||
* Dei eldste [[runer|runeinnskriftene]] er frå denne tida. |
|||
<div class="references-small"> |
|||
*''Denne artikkelen bygger på «[[:en:200-talet|200-talet]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, og «[[:fr:IIIe siècle|IIIe siècle]]» frå {{Wikipedia-utgåve|fr}} den 7. januar 2008.'' |
|||
</div> |
|||
== Oseania == |
|||
* Dei siste spora etter Stillehavskulturen '''[[Lapita]]''' og [[keramikk|pottemakarkunsta]] deira er frå midten av dette hundreåret. |
|||
== Kjelder == |
|||
{{refstart}} |
|||
* ''Denne artikkelen bygger på «[[:en:3rd century|3rd century]]» frå {{Wikipedia-utgåve|en}}, og «[[:fr:IIIe siècle|IIIe siècle]]» frå {{Wikipedia-utgåve|fr}} den 7. januar 2008.'' |
|||
{{refslutt}} |
|||
{{200-talet}} |
{{200-talet}} |
||
{{Autoritetsdata}} |
|||
[[Kategori:200-talet| ]] |
[[Kategori:200-talet| ]] |
||
[[Kategori:Hundreår|02]] |
|||
{{historiespire}} |
|||
[[kategori:århundre|02]] |
|||
[[no:3. århundre]] |
|||
[[sv:200-talet]] |
|||
[[da:3. århundrede]] |
|||
[[af:3de eeu]] |
|||
[[als:3. Jahrhundert]] |
|||
[[ar:قرن 3]] |
|||
[[an:Sieglo III]] |
|||
[[ast:Sieglu III]] |
|||
[[az:III əsr]] |
|||
[[be:3 стагоддзе]] |
|||
[[be-x-old:3 стагоддзе]] |
|||
[[bs:3. vijek]] |
|||
[[br:IIIe kantved]] |
|||
[[bg:3 век]] |
|||
[[ca:Segle III]] |
|||
[[cv:III ĕмĕр]] |
|||
[[cs:3. století]] |
|||
[[cy:3edd ganrif]] |
|||
[[de:3. Jahrhundert]] |
|||
[[et:3. sajand]] |
|||
[[el:3ος αιώνας]] |
|||
[[en:3rd century]] |
|||
[[es:Siglo III]] |
|||
[[eo:3-a jarcento]] |
|||
[[eu:III. mendea]] |
|||
[[fa:سده ۳ (میلادی)]] |
|||
[[fr:IIIe siècle]] |
|||
[[fy:3e ieu]] |
|||
[[ga:3ú haois]] |
|||
[[gd:3mh Linn]] |
|||
[[gl:Século III]] |
|||
[[ko:3세기]] |
|||
[[hr:3. stoljeće]] |
|||
[[io:3ma yar-cento]] |
|||
[[id:Abad ke-3]] |
|||
[[is:3. öldin]] |
|||
[[it:III secolo]] |
|||
[[he:המאה ה-3]] |
|||
[[jv:Abad kaping 3]] |
|||
[[ka:III საუკუნე]] |
|||
[[kk:3 ғ.]] |
|||
[[kw:3sa kansblydhen]] |
|||
[[ku:Sedsala 3'an]] |
|||
[[la:Saeculum 3]] |
|||
[[lb:3. Joerhonnert]] |
|||
[[lij:III secolo]] |
|||
[[lt:III amžius]] |
|||
[[li:Derde iew]] |
|||
[[hu:3. század]] |
|||
[[mk:3 век]] |
|||
[[ms:Abad ke-3]] |
|||
[[nl:3e eeuw]] |
|||
[[nds-nl:3e eeuw]] |
|||
[[ja:3 |
|||
[[nrm:IIIe s.]] |
|||
[[uz:III asr]] |
|||
[[nds:3. Johrhunnert]] |
|||
[[pl:III wiek]] |
|||
[[pt:Século III]] |
|||
[[ksh:3. Joohunndot]] |
|||
[[ro:Secolul al III-lea]] |
|||
[[ru:III век]] |
|||
[[sq:Shekulli III]] |
|||
[[scn:Sèculu III]] |
|||
[[simple:3rd century]] |
|||
[[sk:3. storočie]] |
|||
[[sl:3. stoletje]] |
|||
[[sr:3. век]] |
|||
[[su:Abad ka-3]] |
|||
[[fi:200-luku]] |
|||
[[tt:3. yöz]] |
|||
[[th:คริสต์ศตวรรษที่ 3]] |
|||
[[vi:Thế kỷ 3]] |
|||
[[tr:3. yüzyıl]] |
|||
[[uk:3 століття]] |
|||
[[yi:3טער י"ה]] |
|||
[[bat-smg:III omžios]] |
|||
[[zh:3 |
Siste versjonen frå 20. desember 2021 kl. 21:09
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c5/World_in_250_CE.png/220px-World_in_250_CE.png)
< 200-talet > var hundreåret frå 200 til 299.
Dette hundreåret hadde Romarriket ei krise som byrja med mordet på keisar Severus Alexander i 235, etterfølgd av ein periode med økonomiske vanskar, barbarinvasjonar, politisk uro, borgarkrigar og oppdelinga av riket i Det galliske riket i vest og Det palmyrske riket i aust. Keisar Aurelian vann tilbake tapet område og riket hadde ein stabil periode under Diokletian, slik at krisa var over i 284. Denne krisa markerte byrjinga på seinantikken.
I Persia blei Partharriket etterfølgd av Sassanideriket i 224, etter at Ardashir I nedkjempa og drap Artabanus V under slaget ved Hormozdgan. Sassanidane la så under seg mange av dei vestlege delane til Kushanriket. I India voks Guptariket fram mot slutten av hundreåret.
I Kina fortsette kaoset frå føre hundreår, og riket blei delt i Dei tre kongedøma Wei, Wu og Shu.
Amerika
[endre | endre wikiteksten]- Maisdyrking spreidde seg frå Mexico til Nord-Amerika.
Asia
[endre | endre wikiteksten]- Sør-Asia
- Pallava-dynastiet herska i Sør-India. Dei grunnla fleire hamnebyar langs Koromandelkysten og dreiv handel med Sri Lanka og Malaysia.
- Dei eldste byane blei grunnlagd på Deccanplatået.
- Den indiske ortodokse kyrkja voks i Sør-India.
- Sarnath blei eit buddhistisk kulturelt senter.
- Stordomstida til kongeriket Funan i noverande Kambosja under Fan Shih-man (ca. 205-225)
- Kina
- Han-dynastiet tok slutt i 220, då kongedømet Cao Wei tok over makta i Nord-Kina.
- Persarriket under sassanidane la ut på felttog for å ta tilbake område tapte til romarane (230–232)
Europa
[endre | endre wikiteksten]- Romarriket gjekk gjennom ein kritisk fase med borgarkrig, invasjonar og økonomiske frå drapet på keisar Alexander Severus i 235 og fram til keisarane Claudius II, Aurelian og Diokletian innførte fredelegare tider mot slutten av hundreåret.
- Dei eldste runeinnskriftene er frå denne tida.
Oseania
[endre | endre wikiteksten]- Dei siste spora etter Stillehavskulturen Lapita og pottemakarkunsta deira er frå midten av dette hundreåret.
Kjelder
[endre | endre wikiteksten]- Denne artikkelen bygger på «3rd century» frå Wikipedia på engelsk, og «IIIe siècle» frå Wikipedia på fransk den 7. januar 2008.
<< 200 | 201 | 202 | 203 | 204 | 205 | 206 | 207 | 208 | 209 | 210 | 211 | 212 | 213 | 214 | 215 | 216 | 217 | 218 | 219 | 220 | 221 | 222 | 223 | 224 | 225 | 226 | 227 | 228 | 229 | 230 | 231 | 232 | 233 | 234 | 235 | 236 | 237 | 238 | 239 | 240 | 241 | 242 | 243 | 244 | 245 | 246 | 247 | 248 | 249 | 250 | 251 | 252 | 253 | 254 | 255 | 256 | 257 | 258 | 259 | 260 | 261 | 262 | 263 | 264 | 265 | 266 | 267 | 268 | 269 | 270 | 271 | 272 | 273 | 274 | 275 | 276 | 277 | 278 | 279 | 280 | 281 | 282 | 283 | 284 | 285 | 286 | 287 | 288 | 289 | 290 | 291 | 292 | 293 | 294 | 295 | 296 | 297 | 298 | 299 >>