Goryczkowce
Goryczkowce (Gentianales Lindl.) – rząd roślin okrytonasiennych. Obejmuje 5 rodzin z 1118 rodzajami i ponad 19,8 tysiącami gatunków, z czego 611 rodzajów i ponad 13,1 tysięcy gatunków należy do rodziny marzanowatych Rubiaceae[2]. Rośliny te występują na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy, ale najbardziej zróżnicowane są w strefie równikowej[3].
![]() Goryczka trojeściowa | |
Systematyka[1][2] | |
Domena | |
---|---|
Królestwo | |
Podkrólestwo | |
Nadgromada | |
Gromada | |
Podgromada | |
Nadklasa | |
Klasa | |
Nadrząd | |
Rząd |
goryczkowce |
Nazwa systematyczna | |
Gentianales Lindl. Nix.Pl.:19 1833 |
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8b/Adenium_obesum.jpeg/220px-Adenium_obesum.jpeg)
Dawniej rząd był określany nazwą naukową Contortae i zwyczajową – „zwitne”. Obie nazwy utworzone były w nawiązaniu do charakterystycznej cechy tej grupy – zwinięcia (skręcenia) płatków korony w pąku kwiatowym (łac. contortae – zwinięte, skręcone)[4].
Morfologia
edytuj- Pokrój
- Rośliny zielne i drzewiaste o liściach naprzeciwległych[3], zwykle połączonych w węźle linią okalającą łodygę[2]. Nigdy nie pokryte włoskami gruczołowatymi[2].
- Kwiaty
- Obupłciowe, 4- i 5-krotne, o koronie zrośniętej, często skręconej w pąku. Pręciki w jednym okółku. Słupek jest górny lub dolny, ale zawsze z dwóch owocolistków[3]. Zalążki są liczne[2].
- Owoce
- Torebki lub rozłupnie, rzadziej jagody, mieszki i pestkowce[3][2]. Nasiona liczne[2].
Systematyka
edytuj- Pozycja systematyczna rzędu według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)[2]
Jeden z rzędów z grupy astrowych roślin okrytonasiennych.
← |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
- Podział na rodziny i relacje między nimi według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)[2]
goryczkowce |
| ||||||||||||||||||||||||
- Podział na rodziny według systemu Reveala (1999)
- Rodzina: Gelsemiaceae
- Rodzina: Loganiaceae
- Rodzina: Strychnaceae
- Rodzina: Gentianaceae
- Rodzina: Saccifoliaceae
- Rodzina: Geniostomaceae
- Rodzina: Plocospermataceae
- Podział na rodziny według systemu Cronquista (1981)
- Rodzina: Loganiaceae
- Rodzina: Retziaceae
- Rodzina: Gentianaceae
- Rodzina: Saccifoliaceae
- Rodzina: Apocynaceae
- Rodzina: Asclepiadaceae
Przypisy
edytuj- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-04] (ang.).
- ↑ a b c d e f g h i Peter F. Stevens , Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-04] (ang.).
- ↑ a b c d Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski: Botanika. Systematyka. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007, s. 404-405. ISBN 978-83-01-13945-2.
- ↑ Alicja i Jerzy Szweykowscy (red.): Słownik botaniczny. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo "Wiedza Powszechna", 2003, s. 1049. ISBN 83-214-1305-6.