Riazań
Riazań (ros. Ряза́нь; do 1778 Perejasław Riazański, ros. Переясла́вль-Ряза́нский) – miasto obwodowe w Rosji nad rzeką Oką położone 196 km na południowy wschód od Moskwy.
![]() | |||||
| |||||
Państwo | |||||
---|---|---|---|---|---|
Obwód | |||||
Burmistrz |
Jelena Sorokina[1] | ||||
Powierzchnia |
224,163 km² | ||||
Wysokość |
130 m n.p.m. | ||||
Populacja (2020) • liczba ludności • gęstość |
| ||||
Nr kierunkowy |
+7 (491) | ||||
Kod pocztowy |
390000 | ||||
Tablice rejestracyjne |
62 | ||||
Położenie na mapie obwodu riazańskiego ![]() | |||||
Położenie na mapie Rosji ![]() | |||||
![]() | |||||
Strona internetowa |
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/88/Ryazan_kremlin_from_the_Oka.jpg/240px-Ryazan_kremlin_from_the_Oka.jpg)
W 2020 r. jego populacja wynosiła 539 290 osób.
Historia
edytujHistoria Starego Riazania, położonego ok. 50 km na południowy wschód od współczesnego miasta, sięga XI wieku. Udokumentowane jest, iż w 1095 ruscy osadnicy założyli tu kreml aby wspomóc swoją ekspansję na te tereny. Riazań stał się stolicą księstwa riazańskiego.
W 1237 r. gród został zniszczony przez Mongołów. W XIII w. biskupstwo riazańskie przeniesiono do odległego o ok. 50 km na północ w górę rzeki Oki Perejasławia Riazańskiego, który znajdował się na miejscu obecnego Riazania (stary Riazań stracił na znaczeniu). Perejasław Riazański w XIV w. był stolicą księstwa riazańskiego; wielokrotnie był niszczony przez najazdy wojsk moskiewskich (1371) i tatarskich (1372, 1378), a w 1521 został przyłączony do księstwa moskiewskiego. Obecna nazwa miasta pochodzi z 1778 roku.
Zamach w 1999 r.
edytuj22 września 1999 roku miastem oraz całą rosyjską opinią publiczną wstrząsnęła nieudana próba zamachu bombowego na dom przy ulicy Nowosiołow 14/16, sprowokowana przez Federacyjną Służbę Bezpieczeństwa Federacji Rosyjskiej. Wieczorem rzeczonego dnia Aleksiej Kartofielnikow zatelefonował na milicję i poinformował, że trójka podejrzanych ludzi, w samochodzie z zaklejoną tablicą rejestracyjną, kręci się w pobliżu zejścia do piwnicy bloku mieszkalnego przy ulicy Nowosiołowa. Kiedy (po ponad półgodzinie) milicjanci zjawili się w rzeczonej piwnicy odkryli trzy pięćdziesięciokilogramowe worki z napisem „cukier”. Jeden z milicjantów, zaintrygowany odkryciem, rozciął jeden z worków. W środku zauważyli urządzenie detonujące. Ostatecznie okazało się, że worek nie zawiera cukru, tylko heksogen. Ogólnokrajowa opinia publiczna została poinformowana o „udaremnieniu zamachu terrorystycznego”. Dwa dni później, to jest 24 września, riazański oddział FSB trafił na trop zamachowców, który powiódł go do siedziby głównej FSB w Moskwie. Tego samego dnia dyrektor FSB poinformował, że w Riazaniu odbyły się ćwiczenia mające ocenić współdziałanie między służbami specjalnymi a służbami publicznymi. Wydarzenie to sprowokowało wybuch II wojny czeczeńskiej.
Polacy w Riazaniu
edytujW 1943 z rozkazu generała Zygmunta Berlinga utworzono tu szkołę oficerską. W Riazaniu (obóz w Sielcach) rozpoczęło się formowanie pierwszej jednostki polskich ludowych sił zbrojnych: I Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki. Z Centralnej Szkoły Podchorążych i Oficerskiej Szkoły Piechoty I Korpusu Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR wyszło około 2 tys. polskich oficerów. W Riazaniu znajdował się plac Kościuszki, obecnie plac generała Margiełowa, patrona pobliskiej szkoły oficerskiej[3].
W latach 1944–1947 w pobliskim Diagilewie internowano kilka tysięcy żołnierzy AK z Wileńszczyzny, Podlasia, Lubelszczyzny i Lwowa; w czerwcu i lipcu 1947 większość internowanych wywieziono, m.in. do obozu w Griazowcu, po czym zwolniono do kraju.
Zabytki
edytuj- Kreml z soborami – Narodzenia Matki Bożej (XV, XIX w.), Świętych Archaniołów (XVI, XVII w.) i Zaśnięcia Matki Bożej (XVII w.).
- Monaster Przemienienia Pańskiego z cerkwiami – Objawienia Pańskiego (XVII w.) i Przemienienia Pańskiego (XVIII w.).
- Gmachy publiczne (XVIII, XIX w.).
Wojsko
edytujW mieście stacjonuje dowództwo i sztab 34 Samodzielnej Brygady Kolejowej[4].
Sport
edytuj- HK Riazań – klub hokejowy
- FK Riazań – klub piłkarski mężczyzn
- Spartak-MŻK Riazań – klub piłkarski mężczyzn
- Riazań-WDW Riazań – klub piłki nożnej kobiet
Urodzeni w Riazaniu
edytuj- Dmitrij Andriejkin (ur. 1990) – rosyjski szachista, arcymistrz od 2007 roku.
- Jauhien Babosau (ur. 1931) – białoruski filozof, socjolog i polityk.
- Anton Biełow (ur. 1986) – rosyjski hokeista.
- Dionizy (ur. 1975) – rosyjski biskup prawosławny.
- Erast Garin (1902–1980) – radziecki aktor filmowy.
- Józef (ur. 1964) – rosyjski biskup prawosławny.
- Aleksiej Kożewnikow (1836–1902) – rosyjski lekarz neurolog i psychiatra.
- Siergiej Niepobiedimy (1921–2014) – radziecki i rosyjski inżynier, konstruktor rakiet stosowanych
- Iwan Pawłow (1849–1936) – rosyjski fizjolog, laureat Nagrody Nobla z 1904 roku.
- Irina Simagina (ur. 1982) – rosyjska lekkoatletka, uprawiająca skok w dal.
- Kiriłł Sosunow (ur. 1975) – rosyjski lekkoatleta, który specjalizował się w skoku w dal.
- Nikołaj Spiridonow (1902–1976) – rosyjski generał porucznik radzieckich organów bezpieczeństwa NKWD.
- Nikita Kiosse (ur. 1998) – rosyjski piosenkarz, członek zespołu MBand
- Aleksandra Trusowa (ur. 2004) – rosyjska łyżwiarka figurowa
Miasta partnerskie
edytujGaleria
edytuj-
Sobór Zaśnięcia Matki Bożej
-
Dzwonnica
-
Kreml
-
Sobór Aleksandra Newskiego
-
Stacja kolejowa
-
Teatr miejski
-
Widok na kreml z Oki
Przypisy
edytuj- ↑ Я – Елена Сорокина и ею останусь. Первое интервью нового мэра Рязани [online] [dostęp 2021-04-17] (ros.).
- ↑ Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2020 года [online] [dostęp 2021-04-17] [zarchiwizowane z adresu 2020-08-22] (ros.).
- ↑ В Рязани на площади известной как Сенная, Костюшко и Маргелова будет установлен памятник «Десантнику номер один».
- ↑ Воинская часть → Специальные войска.
- ↑ Milena Jaroszewska , Ostrowski samorząd zerwał współpracę z Riazaniem - partnerskim miastem z Federacji Rosyjskiej. 9.03.2022 [online], Ostrów Mazowiecka Nasze Miasto, 12 marca 2022 [dostęp 2023-03-17] (pol.).
Linki zewnętrzne
edytuj- O wizytach Wojciecha Jaruzelskiego w Riazaniu
- Razań, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. IX: Pożajście – Ruksze, Warszawa 1888, s. 571 .