Zodiak
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5e/Zodiac_%28PSF%29.png/350px-Zodiac_%28PSF%29.png)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f8/Zodiac_Constellations.jpg/350px-Zodiac_Constellations.jpg)
Zodiak (łac. zōdiacus z gr.
Punkty przecięcia równika niebieskiego z ekliptyką nazywa się punktami równonocy: wiosennej i jesiennej. Chwilę przejścia Słońca przez punkt równonocy wiosennej przyjmuje się za kalendarzowy początek astronomicznej wiosny – Słońce wchodzi w astrologiczny znak Barana (nie mylić z gwiazdozbiorem Barana). Analogicznie początkiem jesieni jest równonoc jesienna, kiedy Słońce wchodzi w astrologiczny znak Wagi.
Zodiak tropikalny (astrologiczne znaki zodiaku)
[edytuj | edytuj kod]Ekliptykę w starożytności podzielono na 12 równych części po 30°.
W czasach, gdy podzielono ekliptykę na znaki Zodiaku, punkt Barana, który rozpoczyna znak Barana, znajdował się w obrębie współczesnego gwiazdozbioru Barana. Położenie znaków zodiaku pokrywało się wówczas w przybliżeniu z położeniem gwiazdozbiorów. Na skutek precesji osi ziemskiej punkt Barana od tego czasu przesunął się o około 30°, czyli na początek gwiazdozbioru Ryb. Również w wyniku ostatecznego ustalenia granic gwiazdozbiorów w 1930, doszedł 13 gwiazdozbiór przecinający ekliptykę: Wężownik.
Słońce przesuwa się o niecały 1° dziennie wzdłuż linii ekliptyki. W związku z różnicą roku zwrotnikowego i kalendarzowego Słońce wchodzi w dany stopień i znak zodiaku o innej porze dnia, a czasem w innym dniu miesiąca niż w roku ubiegłym. Pozycję Słońca w określonym czasie, względem określonego miejsca na Ziemi można sprawdzić w efemerydach.
W astrologii znakom zodiaku przypisano arbitralnie różne znaczenia wykorzystywane przy stawianiu horoskopów.
Motyw astrologicznego zodiaku był tematem przewodnim wielu filmów, m.in. serialu kryminalnego Horoskop śmierci. Łacińskie nazwy znaków zodiaku noszą kolonie z serialu Battlestar Galactica.
Długość ekliptyczna |
Nazwa znaku |
Symbol | Chwila wstępowania Słońca w znak dane dla roku 2005 (Katowice) |
Uwagi |
---|---|---|---|---|
300° | Wodnik | ![]() |
20 stycznia, godz. 00:22 (UTC+1)[2] | |
330° | Ryby | ![]() |
18 lutego, godz. 14:30 (UTC+1)[3] | |
0° | Baran | ![]() |
20 marca, godz. 13:33 (UTC+1)[4] | Słońce wchodzi w znak w chwili równonocy wiosennej |
30° | Byk | ![]() |
20 kwietnia, godz. 01:38 (UTC+2)[5] | |
60° | Bliźnięta | ![]() |
21 maja, godz. 00:49 (UTC+2)[6] | |
90° | Rak | ![]() |
21 czerwca, godz. 08:46 (UTC+2)[7] | Słońce wchodzi w znak w chwili przesilenia letniego |
120° | Lew | ![]() |
22 lipca, godz. 19:50 (UTC+2)[8] | |
150° | Panna | ![]() |
23 sierpnia, godz. 01:46 (UTC+2)[9] | |
180° | Waga | ![]() |
23 września, godz. 00:23 (UTC+2)[10] | Słońce wchodzi w znak w chwili równonocy jesiennej |
210° | Skorpion | ![]() |
23 października, godz. 09:42 (UTC+2)[11] | |
240° | Strzelec | ![]() |
22 listopada, godz. 06:15 (UTC+1)[12] | |
270° | Koziorożec | ![]() |
21 grudnia, godz. 19:35 (UTC+1)[13] | Słońce wchodzi w znak w chwili przesilenia zimowego |
Gwiazdozbiory na ekliptyce
[edytuj | edytuj kod]Data „wchodzenia” Słońca w obszar danego gwiazdozbioru zmienia się w czasie. Jest to spowodowane ruchem precesyjnym Ziemi[14].
Przykładowo, okresy pobytu Słońca na tle kolejnych, nieregularnych odcinków ekliptyki w roku 2011 wyglądały następująco:
Nazwa gwiazdozbioru |
Nazwa łacińska |
Symbol | Słońce w gwiazdozbiorze – dane dla roku 2011[15][16] |
Uwagi |
---|---|---|---|---|
Wodnik | Aquarius | ![]() |
16 lutego – 11 marca | |
Ryby | Pisces | ![]() |
11 marca – 18 kwietnia | |
Baran | Aries | ![]() |
18 kwietnia – 13 maja | |
Byk | Taurus | ![]() |
13 maja – 21 czerwca | |
Bliźnięta | Gemini | ![]() |
21 czerwca – 20 lipca | |
Rak | Cancer | ![]() |
20 lipca – 10 sierpnia | |
Lew | Leo | ![]() |
10 sierpnia – 16 września | |
Panna | Virgo | ![]() |
16 września – 30 października | Słońce w tym gwiazdozbiorze przebywa najdłużej (około 44 dni). |
Waga | Libra | ![]() |
30 października – 23 listopada | |
Skorpion | Scorpio | ![]() |
23 listopada – 29 listopada | Słońce w tym gwiazdozbiorze przebywa najkrócej (około 6 dni). |
Wężownik | Ophiuchus | ![]() |
29 listopada – 17 grudnia | |
Strzelec | Sagittarius | ![]() |
17 grudnia – 20 stycznia | |
Koziorożec | Capricornus | ![]() |
20 stycznia – 16 lutego |
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Alicja Dudek: Znaczenie Zodiak (Co to jest, pojęcie i definicja). Znaczenia. Szkoła Wiedzy. [dostęp 2012-05-16].
- ↑ Niebo w styczniu 2005 roku. [w:] Kalendarz astronomiczny [on-line]. Polskie Towarzystwo Miłośników Astronomii Oddział Śląski w Chorzowie. Kopia strony w bazie Internet Archive.
- ↑ Niebo w lutym 2005 roku. [w:] Kalendarz astronomiczny [on-line]. Polskie Towarzystwo Miłośników Astronomii Oddział Śląski w Chorzowie. Kopia strony w bazie Internet Archive.
- ↑ Niebo w marcu 2005 roku. [w:] Kalendarz astronomiczny [on-line]. Polskie Towarzystwo Miłośników Astronomii Oddział Śląski w Chorzowie. Kopia strony w bazie Internet Archive.
- ↑ Niebo w kwietniu 2005 roku. [w:] Kalendarz astronomiczny [on-line]. Polskie Towarzystwo Miłośników Astronomii Oddział Śląski w Chorzowie. Kopia strony w bazie Internet Archive.
- ↑ Niebo w maju 2005 roku. [w:] Kalendarz astronomiczny [on-line]. Polskie Towarzystwo Miłośników Astronomii Oddział Śląski w Chorzowie. Kopia strony w bazie Internet Archive.
- ↑ Niebo w czerwcu 2005 roku. [w:] Kalendarz astronomiczny [on-line]. Polskie Towarzystwo Miłośników Astronomii Oddział Śląski w Chorzowie. Kopia strony w bazie Internet Archive.
- ↑ Niebo w lipcu 2005 roku. [w:] Kalendarz astronomiczny [on-line]. Polskie Towarzystwo Miłośników Astronomii Oddział Śląski w Chorzowie. Kopia strony w bazie Internet Archive.
- ↑ Niebo w sierpniu 2005 roku. [w:] Kalendarz astronomiczny [on-line]. Polskie Towarzystwo Miłośników Astronomii Oddział Śląski w Chorzowie. Kopia strony w bazie Internet Archive.
- ↑ Niebo we wrześniu 2005 roku. [w:] Kalendarz astronomiczny [on-line]. Polskie Towarzystwo Miłośników Astronomii Oddział Śląski w Chorzowie. Kopia strony w bazie Internet Archive.
- ↑ Niebo w październiku 2005 roku. [w:] Kalendarz astronomiczny [on-line]. Polskie Towarzystwo Miłośników Astronomii Oddział Śląski w Chorzowie. Kopia strony w bazie Internet Archive.
- ↑ Niebo w listopadzie 2005 roku. [w:] Kalendarz astronomiczny [on-line]. Polskie Towarzystwo Miłośników Astronomii Oddział Śląski w Chorzowie. Kopia strony w bazie Internet Archive.
- ↑ Niebo w grudniu 2005 roku. [w:] Kalendarz astronomiczny [on-line]. Polskie Towarzystwo Miłośników Astronomii Oddział Śląski w Chorzowie. Kopia strony w bazie Internet Archive.
- ↑ Tomasz Rożek. Horoskopy kłamią (Cała prawda o znakach zodiaku). „Angora”. 39 (1058), s. 52, 26 września 2010. ISSN 0867-8162. (pol.).
- ↑ Marta Kwasnicka: Twój horoskop 2011 jest nieważny. Polskie Radio, 2011-01-19. [dostęp 2012-05-16].
- ↑ Stephanie Pappas: Wobbly Earth Means Your Horoscope Is Wrong. LiveScience, 2011-01-13. [dostęp 2012-05-16]. (ang.).
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Znaki zodiaku 2000 – 2025 (uwaga: dane dla strefy czasowej UTC+1). dr Kazimierz Borkowski, Uniwersytet Mikołaja Kopernika Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej