Teleskop Subaru
![Ziemia](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/Geographylogo.svg/20px-Geographylogo.svg.png)
![]() Budynek Teleskopu Subaru | |
Państwo | |
---|---|
Stan | |
Organizacja | |
Lokalizacja | |
Wysokość n.p.m. |
4139 m[1] |
Zakres widma |
optyczne, podczerwień |
Ukończenie budowy |
1998 |
Typ | |
Średnica zwierciadła |
całkowita – 8,3 m, użyteczna – 8,2[2] m |
Rozdzielczość kątowa | |
Powierzchnia zwierciadła |
53 m² |
Długość ogniskowej |
15[3] m |
Montaż |
azymutalny |
Kopuła |
cylindryczna |
Położenie na mapie Hawajów ![]() | |
Położenie na mapie Oceanu Spokojnego ![]() | |
![]() | |
Strona internetowa |
Teleskop Subaru (jap. すばる
Historia
[edytuj | edytuj kod]Pomysł i postępy nad pracami
[edytuj | edytuj kod]Latem 1984 roku pojawił się pomysł, by zbudować wielki teleskop (pierwotnie miał on mieć 7,5 m średnicy) pod nazwą Japan National Large Telescope (JNLT). Tokijskie Obserwatorium Astronomiczne Uniwersytetu w Tokio powołało zespół inżynierów, a światowa społeczność astronomów zaoferowała swoją pomoc w projekcie. Protokół ustaleń budowy między Tokijskim Obserwatorium Astronomicznym i Uniwersytetem Hawajskim został podpisany w 1986 roku. W 1989 roku przeprowadzono testy z optyką aktywną, a w 1991 projektowano i testowano m.in. w tunelu aerodynamicznym kształt budynku dla teleskopu. Projekt konstrukcji został publicznie ogłoszony w 1990, jednocześnie zmieniono wielkość teleskopu z planowanych 7,5 m do 8,2 m.
Budowę teleskopu rozpoczęto w kwietniu 1991. Wtedy również pojawiła się propozycja zmiany jego nazwy na Teleskop Subaru na cześć znanej w Japonii pod taką właśnie nazwą gromady Plejad.
Pierwsze światło teleskopu uzyskano 24 grudnia 1998 roku. Uroczyste rozpoczęcie pracy nastąpiło we wrześniu 1999 roku. Prace wykończeniowe trwały jeszcze kilka miesięcy i ostatecznie budowę zakończono w marcu 2000 roku.
Od grudnia 2000 roku teleskop jest dostępny dla międzynarodowej społeczności astronomów[2].
Wypadki podczas budowy
[edytuj | edytuj kod]Podczas budowy teleskopu doszło do dwóch wypadków, w których życie straciło 4 robotników. 13 października 1993 pracownik zginął przygnieciony przez wózek. 16 stycznia 1996 podczas spawania iskry spowodowały zapłon izolacji, a toksyczny dym spowodował śmierć 3 robotników i zatrucie 26 innych[4].
Awaria w 2011
[edytuj | edytuj kod]2 lipca 2011 roku nastąpił wyciek płynu z jednej z części teleskopu[5]. Obserwacje udało się wznowić 22 lipca, a do pełnej sprawności teleskop powrócił 26 sierpnia[6].
Przyrządy teleskopu
[edytuj | edytuj kod]Na Teleskopie Subaru można zamontować w czterech punktach kilka przyrządów. Do najczęściej wykorzystywanych należą:
- Subaru Prime Focus Camera (Suprime-Cam) – 80-megapikselowy aparat działający w zakresie światła widzialnego
- Multi-Object Infrared Camera and Spectrograph (MOIRCS) – szerokokątny aparat i spektrograf posiadający możliwość jednoczesnej rejestracji widm kilku badanych obiektów
- Infrared Camera and Spectrograph (IRCS) – aparat i spektrograf działający w podczerwieni
- Cooled Mid Infrared Camera and Spectrometer (COMICS) – aparat i spektroskop działający w średniej podczerwieni
- Faint Object Camera And Spectrograph (FOCAS) – aparat i spektrograf działający w zakresie światła widzialnego z możliwością rejestracji widm 100 obiektów naraz
- High Dispersion Spectrograph (HDS) – spektrograf działający w zakresie światła widzialnego
- Fiber Multi Object Spectrograph (FMOS) – spektrograf działający w zakresie podczerwieni z możliwością zbierania danych z 400 obiektów równocześnie
- High-Contrast Coronographic Imager for Adaptive Optics (HiCIAO) – kamera działająca w podczerwieni używana do wykrywania planet pozasłonecznych
- Hyper Suprime-Cam – zamontowany na początku 2012 roku, wyprodukowany przez firmę Canon i ważący ok. 3 ton, 900-megapikselowy aparat cyfrowy[7].
Najważniejsze odkrycia
[edytuj | edytuj kod]- SXDF-NB1006-2 – jedna z najodleglejszych i zarazem najstarszych galaktyk[8]
- IOK-1 – jedna z najstarszych znanych galaktyk.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Physical parameters of Subaru Telescope. [dostęp 2012-10-20]. (ang.).
- ↑ a b c d Praca zbiorowa. Current Performance and On-Going Improvements of the 8.2 m Subaru Telescope. „Publ. Astron. Soc. Japan”. 56, s. 381–397, 2004-04-25. Astronomical Society of Japan. (ang.).
- ↑ Specifications. [dostęp 2012-10-20]. (ang.).
- ↑ Ryan Ozawa. The H4 Hawai`i Times – News with Ryan Ozawa!. „The H4 Hawai`i Times”, 1996-01-17. (ang.).
- ↑ Serious Hardware Incident with the Subaru Telescope Interrupts Its Operation. [dostęp 2012-10-20]. (ang.).
- ↑ Report 4: Resumption of Open Use Observations at Cassegrain Focus. 2011-09-13. [dostęp 2012-10-20]. (ang.).
- ↑ Kavli Institute for the Physics and Mathmatics of the Universe: Subaru Telescope HSC Wide Field Corrector completed. [dostęp 2012-10-21]. (ang.).
- ↑ NAOJ: Discovery of the Most Distant Galaxy in the Cosmic Dawn. 2012-07-03. [dostęp 2012-10-21]. (ang.).