Biedne istoty
Gatunek | |
---|---|
Rok produkcji | |
Data premiery |
1 września 2023 |
Kraj produkcji | |
Język |
angielski |
Czas trwania |
142 min |
Reżyseria | |
Scenariusz |
Tony McNamara |
Główne role | |
Muzyka |
Jerskin Fendrix |
Zdjęcia | |
Scenografia |
Zsuzsa Mihalek |
Kostiumy |
Holly Waddington |
Montaż | |
Produkcja |
Ed Guiney |
Dystrybucja | |
Budżet |
35 mln $ |
Przychody brutto |
35,2 mln $ |
Strona internetowa |
Biedne istoty (ang. Poor Things) – brytyjsko-irlandzko-amerykański film fabularny z 2023 roku w reżyserii Jorgosa Lantimosa, zrealizowany na podstawie książki Alasdaira Graya o tym samym tytule. W rolach głównych wystąpili w nim Emma Stone, Mark Ruffalo, Willem Dafoe, Ramy Youssef, Christopher Abbot i Jerrod Carmichael[1].
Premiera filmu miała miejsce 1 września 2023 roku w konkursie głównym podczas 80. MFF w Wenecji, gdzie obraz zdobył główną nagrodę Złotego Lwa[2]. W Stanach Zjednoczonych film miał swoją premierę 8 grudnia 2023 roku[3], w Wielkiej Brytanii i Irlandii – 12 stycznia 2024[4] nakładem Searchlight Pictures, a w Polsce – 19 stycznia 2024 roku[5].
Film zyskał uznanie krytyków, szczególnie za reżyserię i główne role, został też uznany za jeden z 10 najlepszych filmów 2023 roku przez Amerykański Instytut Filmowy i National Board of Review[6]. Film dostał także 11 nominacji zarówno na 77. ceremonii wręczenia nagród Brytyjskiej Akademii Filmowej, jak i 96. ceremonii wręczenia Oscarów, w tym za najlepszy film roku. Podczas 81. ceremonii wręczenia Złotych Globów Biedne istoty uhonorowano nagrodami za najlepszy film komediowy lub musical oraz najlepszą rolę żeńską dla Emmy Stone[7][8]. Otrzymał także cztery statuetki Oscara: za najlepszą charakteryzację, scenografię i kostiumy oraz dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej – Emmy Stone[9][10].
Fabuła
[edytuj | edytuj kod]Fabuła skupia się na Belli Baxter (Emma Stone), młodej kobiecie mieszkającej w Londynie z epoki wiktoriańskiej, która po brutalnym wskrzeszeniu przez genialnego naukowca doktora Godwina Baxtera (Willem Dafoe) po jej samobójstwie, ucieka z rozpustnym prawnikiem Duncanem Wedderburnem (Mark Ruffalo), aby wyruszyć w odyseję samopoznania i wyzwolenia seksualnego. Wolna od uprzedzeń swoich czasów, Bella z determinacją dąży do celu, jakim jest walka o równość i niezależność[11].
Obsada
[edytuj | edytuj kod]- Emma Stone jako Bella Baxter / Victoria Blessington
- Mark Ruffalo jako Duncan Wedderburn
- Willem Dafoe jako dr Godwin Baxter
- Ramy Youssef jako Max McCandles
- Christopher Abbott jako Alfie Blessington
- Kathryn Hunter jako Swiney
- Jerrod Carmichael jako Harry Astley
- Hanna Schygulla jako Martha Von Kurtzroc
- Margaret Qualley jako Felicity
- Vicki Pepperdine jako pani Prim
- Suzy Bemba jako Toinette
- Keeley Forsyth jako Alison, pokojówka Alfiego
- John Locke jako David, lokaj Alfiego
- Kate Handford jako Kitty
- Owen Good jako Gerald
- Damien Bonnard jako ojciec
- Tom Stourton jako Steward
- Wayne Brett jako ksiądz[12][13][14]
Produkcja
[edytuj | edytuj kod]Rozwój
[edytuj | edytuj kod]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/91/Yorgos_Lanthimos%2C_THE_LOBSTER%2C_Fantastic_Fest_2015_-9674_%2827161878820%29.jpg/172px-Yorgos_Lanthimos%2C_THE_LOBSTER%2C_Fantastic_Fest_2015_-9674_%2827161878820%29.jpg)
Produkowany przez Film4 Productions, Element Pictures, TSG Entertainment i Searchlight Pictures, rozwój filmu rozpoczął się na początku 2009 roku, gdy Lantimos pojechał do Szkocji, aby porozmawiać z autorem Biednych istot, Alasdairem Grayem, o nabyciu praw do jego książki. Lantimos powiedział, że Gray oprowadził go po Glasgow, gdzie pokazał kilka miejsc, które uwzględnił w swojej historii[15].
Podczas kręcenia filmu Faworyta (2018) Lantimos powrócił do projektu, dyskutując o tym z Emmą Stone, która grała jedną z ważniejszych rol w tym filmie. Po sukcesie Faworyty, Lantimos aktywniej rozwijał Biedne istoty. Przygotowując film, Lanthimos i Stone współpracowali ze sobą przy filmie krótkometrażowym Bleat (2022)[16].
Preprodukcja
[edytuj | edytuj kod]Biedne istoty zostały oficjalnie zapowiedziane w lutym 2021 roku[17]. Lanthimos czuł, że ponowna współpraca z Emmą Stone dała mu przewagę przy produkcji, ponieważ rozwinęli wzajemne zaufanie. Stone opowiadała także, jak różnił się proces tworzenia Biednych istot w porównaniu do Faworyty, ponieważ pełniła także rolę producentki[16].
Zdjęcia
[edytuj | edytuj kod]Okres zdjęciowy miał miejsce w Węgrzech i rozpoczął się w sierpniu 2021 roku w Origo Studios w Budapeszcie[18], a zakończył się w grudniu[19]. Jest to pierwszy film pełnometrażowy, który został częściowo nakręcony na taśmie 35 mm Ektachrome firmy Kodak z odwracaniem kolorów[20].
Inspiracje
[edytuj | edytuj kod]Według operatora Robbiego Ryana głównym źródłem inspiracji dla wszystkich, którzy kręcili ten film, był Drakula z 1992 roku w reżyserii Francisa Forda Coppoli[21]. Inne filmy, które wywarły na nim duży wpływ, to Czarny narcyz Michaela Powella i Emerica Pressburgera, A statek płynie Federica Felliniego oraz kilka filmów Roya Anderssona[22].
Kostiumy
[edytuj | edytuj kod]Lanthimos blisko współpracował z projektantką kostiumów Holly Waddington, aby odzwierciedlić rozwój Belli poprzez jej garderobę, od puszystych sylwetek z dzieciństwa po niemal gorsetową suknię, którą nosi w kulminacyjnym momencie filmu[23][24].
Muzyka
[edytuj | edytuj kod]Oryginalną muzykę do filmu skomponował muzyk popowy Jerskin Fendrix w swoim debiucie jako kompozycja fabularna. Album ze ścieżką dźwiękową został wydany przez Milan Records w związku z datą premiery filmu, czyli 8 grudnia 2023 roku. Dwa single – „Bella” i „Lisbon” – ukazały się 14 listopada[25].
Premiera
[edytuj | edytuj kod]Biedne istoty miały swoją premierę podczas 80. Międzynarodowego Festiwalu Filmwego w Wenecji 1 września 2023 roku[26], były też pokazane na Festiwalu Filmowym w Telluride, Festiwalu Filmowym w Nowym Jorku, Festiwalu Filmowym w Londynie, Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Busan i Festiwalu Filmowym w Sitges[27][28][29][30][31]. Film miał premierę nakładem Searchlight Pictures w Stanach Zjednoczonych 8 grudnia 2023[32][33]. W Wielkiej Brytanii, a także Irlandii film zadebiutował 12 stycznia 2024 roku[34]. Pierwotnie miał być wydany 1 września 2023 roku[35][36], jednak został opóźniony z powodu strajku aktorów[32]. W Polsce, premiera odbyła się 19 stycznia 2024 roku[5].
Odbiór
[edytuj | edytuj kod]Box office
[edytuj | edytuj kod]W weekend otwarcia, film zarobił 644 000 dolarów w dziewięciu kinach – średnio 71 556 dolarów na salę (trzeci najlepszy wynik w 2023 roku)[37]. W następny weekend film zarobił 2,2 miliona dolarów i trafił do 82 kin, zajmując 10. miejsce[38]. W trzeci weekend film zarobił 2,4 miliona dolarów w 800 kinach[39].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Emma Stone Threatens to Punch a Baby in New 'Poor Things' Trailer [online], W Magazine, 19 października 2023 [dostęp 2024-01-25] (ang.).
- ↑ Ben Dalton , ‘Poor Things’ wins 2023 Venice Golden Lion [online], Screen [dostęp 2024-01-25] (ang.).
- ↑ Soham Bagchi , Yorgos Lanthimos' 'Poor Things': Release Date, Cast, Plot, and Everything We Know So Far [online], Collider, 3 maja 2023 [dostęp 2024-01-25] (ang.).
- ↑ How to watch Poor Things in the UK: Is it streaming? [online], Radio Times [dostęp 2024-01-25] (ang.).
- ↑ a b Biedne istoty. 2023-10-20. [dostęp 2024-01-25].
- ↑ AFI AWARDS 2023 [online], American Film Institute [dostęp 2024-01-25] (ang.).
- ↑ Nagrody – Biedne istoty (2023) [online], Filmweb [dostęp 2024-01-25] (pol.).
- ↑ Condé Nast , Golden Globes Winners 2024: See the Full List Here [online], Vanity Fair, 8 stycznia 2024 [dostęp 2024-01-25] (ang.).
- ↑ Oscary 2024: „Oppenheimer” rozbił bank. Sprawdź listę zwycięzców [online], tvp.info [dostęp 2024-03-11] (pol.).
- ↑ Redakcja WP Popkultura , Oscary 2024: Oto najlepsze filmy roku. Pełna lista laureatów [WYNIKI] [online], film.wp.pl, 10 marca 2024 [dostęp 2024-03-11] (pol.).
- ↑ Biedne istoty (2023) film opis [online], Filmweb [dostęp 2024-01-27] (pol.).
- ↑ Biedne istoty (2023) pełna obsada [online], Filmweb [dostęp 2024-01-27] (pol.).
- ↑ Poor Things (2023) – IMDb. [dostęp 2024-01-27].
- ↑ Adrienne Tyler , Poor Things Cast & Character Guide [online], ScreenRant, 25 stycznia 2024 [dostęp 2024-01-27] (ang.).
- ↑ Jeremy Smith , Poor Things Author Was A Fan Of Yorgos Lanthimos From The Start [online], /Film, 12 czerwca 2023 [dostęp 2024-01-28] (ang.).
- ↑ a b Condé Nast , Exclusive: Emma Stone and Yorgos Lanthimos on Creating a Woman Free of Shame in ‘Poor Things’ [online], Vogue, 31 maja 2023 [dostęp 2024-01-28] (ang.).
- ↑ Yorgos Lanthimos And Emma Stone Reportedly Reuniting For Frankenstein-Style Tale Poor Things [online], Empire, 2 marca 2021 [dostęp 2024-01-28] (ang.).
- ↑ Denes Varga , Hungarian Film Industry Is Booming in 2021 – FilmNewEurope.com [online], filmneweurope.com [dostęp 2024-01-28] (ang.).
- ↑ Poor Things will film in Hungary, starring Emma Stone | Budapest Reporter [online], 17 czerwca 2021 [dostęp 2024-01-28] (ang.).
- ↑ DP Robbie Ryan ISC BSC conjured up colorful, atmospheric looks for… [online], Kodak [dostęp 2024-01-28] (ang.).
- ↑ Poor Things' Robbie Ryan on lighting a sci-fi sex comedy, being inspired by Francis Ford Coppola [online], Digital Trends, 9 grudnia 2023 [dostęp 2024-01-28] (ang.).
- ↑ Wendy Mitchell2023-11-29T10:33:00+00:00, Creating the look of ‘Poor Things’: flying trams, Belle Époque inspirations and Emma Stone’s hair [online], Screen [dostęp 2024-01-28] (ang.).
- ↑ Tomris Laffly , “We’d Have These Practical Conversations About How Sex Would Be Achieved in These Costumes”: Costume Designer Holly Waddington On the Historical Rule-Breaking of Her Work in Poor Things – Filmmaker Magazine [online], Filmmaker Magazine | Publication with a focus on independent film, offering articles, links, and resources., 15 stycznia 2024 [dostęp 2024-02-01] (ang.).
- ↑ Jazz Tangcay , How Knickers, a ‘Condom Coat’ and a State of Undress Define Emma Stone’s Costume Arc in ‘Poor Things’ [online], Variety, 8 grudnia 2023 [dostęp 2024-02-01] (ang.).
- ↑ Jerskin Fendrix Scoring Yorgos Lanthimos’ ‘Poor Things’ | Film Music Reporter [online], web.archive.org, 15 listopada 2023 [dostęp 2024-01-28] [zarchiwizowane z adresu 2023-11-15] .
- ↑ Nick Vivarelli , Venice Lineup Includes Films by Bradley Cooper, Sofia Coppola, Ava DuVernay, David Fincher and More [online], Variety, 25 lipca 2023 [dostęp 2024-01-27] (ang.).
- ↑ Anne Thompson , 2023 Telluride Film Festival Lineup Leans on Filmmakers Like Lanthimos, Fennell, Haigh, Triet, and More [online], IndieWire, 30 sierpnia 2023 [dostęp 2024-01-27] (ang.).
- ↑ 61st New York Film Festival Main Slate Announced [online], Film at Lincoln Center, 8 sierpnia 2023 [dostęp 2024-01-27] (ang.).
- ↑ Zac Ntim , BFI London Film Festival Full Lineup: ‘The Book Of Clarence’ World Premiere; Scorsese, Miyazaki, Lanthimos & Fincher Among Headline Galas [online], Deadline, 31 sierpnia 2023 [dostęp 2024-01-27] (ang.).
- ↑ Busan International Film Festival [online], Busan International Film Festival [dostęp 2024-01-27] .
- ↑ The Festival's 56th Edition Kicks Off by Announcing its Complete Lineup | Sitges Film Festival [online], sitgesfilmfestival.com [dostęp 2024-01-27] (ang.).
- ↑ a b Justin Kroll , Searchlight’s ‘Poor Things’ Starring Emma Stone Pushes Release Date From September To December [online], Deadline, 25 lipca 2023 [dostęp 2024-01-27] (ang.).
- ↑ Emma Stone Is Scientifically Resurrected In 'POOR THINGS' Trailer [online], Hypebeast, 23 listopada 2023 [dostęp 2024-01-27] .
- ↑ Poor Things: Here’s how to watch Emma Stone and Mark Ruffalo starrer movie, „The Economic Times”, 27 stycznia 2024, ISSN 0013-0389 [dostęp 2024-01-27] .
- ↑ Anthony D’Alessandro , Emma Stone Reteam With Yorgos Lanthimos ‘Poor Things’ Sets Early Fall Release [online], Deadline, 28 kwietnia 2023 [dostęp 2024-01-27] (ang.).
- ↑ Leonard Pearce , First Images from Yorgos Lanthimos’ Poor Things, Set for September Release [online], 28 kwietnia 2023 [dostęp 2024-01-27] (ang.).
- ↑ Anthony D’Alessandro , Hayao Miyazaki Notches Record $12M+ U.S. Opening With ‘The Boy And The Heron’; ‘Renaissance’ Loses Glam With -77% Drop – Sunday Box Office Update [online], Deadline, 10 grudnia 2023 [dostęp 2024-01-27] (ang.).
- ↑ Anthony D’Alessandro , ‘Wonka’ Yummy With $39M Opening As Musicals Bounce Back At The Box Office – Sunday Update [online], Deadline, 17 grudnia 2023 [dostęp 2024-01-27] (ang.).
- ↑ Anthony D’Alessandro , ‘The Color Purple’ Wins Christmas Day With $18M+ & A CinemaScore As Warner Bros Dominates Holiday Box Office – Tuesday Update [online], Deadline, 26 grudnia 2023 [dostęp 2024-01-27] (ang.).
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Biedne istoty w bazie IMDb (ang.)
- Oficjalna strona filmu
- Biedne istoty w bazie Filmweb
- Amerykańskie filmy z 2023 roku
- Brytyjskie filmy z 2023 roku
- Irlandzkie filmy z 2023 roku
- Amerykańskie dramaty filmowe
- Brytyjskie dramaty filmowe
- Irlandzkie dramaty filmowe
- Filmy kręcone w Budapeszcie
- Filmy o seksualności
- Filmy nagrodzone weneckim Złotym Lwem
- Filmy nagrodzone Złotym Globem dla najlepszego filmu komediowego lub musicalu
- Filmy w reżyserii Jorgosa Lantimosa