Dahomej
ok. 1600–1892/1904[a] | |||||
| |||||
Język urzędowy | |||||
---|---|---|---|---|---|
Stolica | |||||
Ustrój polityczny | |||||
Pierwszy władca | |||||
Ostatni władca | |||||
Zależne od |
Oyo (1730–1823) | ||||
Założenie przez Fonów |
ok. 1600 | ||||
Utrata suwerenności jako kraj Francuskiej Afryki Zachodniej |
1904 | ||||
![]() |
Dahomej, Królestwo Dahomeju (Dahomey) a. Królestwo Fon – historyczne państwo w Afryce Zachodniej, istniejące ok. 1600–1904 na obszarze dzisiejszego Beninu. Stolicą państwa był Abomey.
Dahomej został założony na początku XVII w. przez autochtonicznych Fonów, zamieszkujących Płaskowyż Abomey. Państwo stało się centrum handlu niewolników na tzw. „Wybrzeżu Niewolniczym”. W 1728 podbił Królestwo Ajudy, dysponując armią 12 tys. kobiet[1]. W 1823 król Gezo odmówił trybutu dla Oyo, znosząc zależność lenną. W 1892 Francja ustanowiła protektorat dla królestwa. W tym samym roku wybuchła wojna o niepodległość Dahomeju, zakończona klęską Francji. W 1899 ponownie utracił suwerenność. W 1904–1958 jako jeden z krajów Francuskiej Afryki Zachodniej, później republika autonomiczna Wspólnoty Francuskiej (1958–1959). W 1960 ponownie niepodległe państwo republikańskie, przemianowane w 1975 na Benin.
Królowie Dahomeju
[edytuj | edytuj kod]- ok. 1600–1620: Gangnihessou (†1620)
- 1620–1645: Dakodonou (†1645)
- 1645–1685: Houegbadja (†1685)
- 1685–1716: Akaba (†1716)
- 1716–1740: Agadża (†1740)
- 1740–1774: Tegbessou (†1774)
- 1774–1789: Kplinga (†1789)
- 1789–1797: Agonglo (†1797)
- 1797–1818: Adandozan (†1861)
- 1818–1859: Gezo (†1859)
- 1859–1889: Glele (†1889)
- 1889–1894: Behanzin (ok. 1845–1906)
- 1894–1904: Agoliagbo (†1940)
Uwagi
[edytuj | edytuj kod]- ↑ W zależności czy za upadek uznaje się ustanowienie francuskiego protektoratu w 1892 czy utratę suwerenności w 1904 roku, jako kraj Francuskiej Afryki Zachodniej
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Richard Wrangham, Dale Peterson: Demoniczne Samce. Warszawa: PIW, 1999. ISBN 83-06-02746-9.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Curtin, Philipp i in.: Historia Afryki. Tł. [z ang.] Jannasz, Marek. Oprac. Jagielski, Wojciech. Gdańsk: Wyd. „Marabut”, 2003. ISBN 83-89261-00-6.