Daredżan Dadiani
![]() | |
Królowa Kartlii i Kachetii | |
Okres | |
---|---|
Jako żona | |
Koronacja |
1750 |
Poprzedniczka | |
Następczyni | |
Dane biograficzne | |
Dynastia | |
Data urodzenia | |
Data śmierci | |
Miejsce spoczynku | |
Ojciec | |
Mąż |
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9d/2014_Tbilisi%2C_Pa%C5%82ac_kr%C3%B3lowej_Dared%C5%BCan_%2801%29.jpg/240px-2014_Tbilisi%2C_Pa%C5%82ac_kr%C3%B3lowej_Dared%C5%BCan_%2801%29.jpg)
Daredżan Dadiani (ur. 20 lipca 1738, zm. 8 listopada 1807) – małżonka króla Kartlii i Kachetii Herakliusza II.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Pochodziła z książęcego rodu Dadiani z Megrelii, była córką Kasji (Giorgiego) Dadianiego[1]. Herakliusza II poślubiła w wieku dwunastu lat. W ciągu kolejnych lat, najprawdopodobniej począwszy od 1753, urodziła swojemu mężowi 23 dzieci. Z czasem coraz silniej angażowała się w politykę, chcąc zapewnić swoim synom sukcesję - Herakliusz miał syna Jerzego z poprzedniego małżeństwa z Anną Abaszydze; to on i jego potomkowie mieli odziedziczyć po nim tron. Jej wpływ na męża wzrastał, im starszy był Herakliusz[2]. W 1789 Daredżan przyczyniła się do zarzucenia przez Herakliusza planów zjednoczenia Królestwa Kartlii i Kachetii z Królestwem Imeretii. Rada królewska opowiadała się za unifikacją obydwu gruzińskich królestw, Daredżan pragnęła jednak, by na tronie Imeretii pozostał syn jej najstarszej córki Heleny Solomon II i zdołała odwieść męża od planów utworzenia jednolitego państwa[3]. W 1791 pod wpływem żony Herakliusz w testamencie zmienił prawo sukcesyjne swojego kraju: następcą tronu pozostał jego syn Jerzy, jednak po nim tron miał przejąć przyrodni brat, najstarszy żyjący syn Daredżan Julon[3]. Daredżan starała się również wpływać na męża w kwestii polityki zagranicznej. Sprzeciwiała się zależności od Rosji opartej na traktacie gieorgijewskim z 1783. Twierdziła, że orientacja prorosyjska nie przyniosła Gruzji wschodniej żadnych korzyści[2].
Po śmierci Herakliusza w 1798 Jerzy wstąpił na tron jako Jerzy XII i odwołał testament ojca, ogłaszając następcą tronu swojego syna Dawida[4]. W 1800 ten sam władca ponownie zwrócił się do rosyjskiego cara Pawła o dalszą protekcję. Daredżan ponownie gwałtownie się temu sprzeciwiła, a jej syn Aleksander usiłował dokonać zamachu stanu i odsunąć przyrodniego brata od władzy. Jerzy XII nakazał uwięzić Daredżan w areszcie domowym w jej pałacu w Awlabari[5].
Po śmierci Jerzego XII w końcu grudnia 1800 Daredżan bezskutecznie starała się uzyskać u cara rosyjskiego zgodę na objęcie tronu gruzińskiego przez jej syna Julona. W tym czasie w Rosji zapadła już jednak decyzja o wcieleniu Kartlii i Kachetii do Imperium Rosyjskiego. Dowodzący wojskami rosyjskimi w Gruzji gen. Iwan Łazariew oraz generał-gubernator Gruzji Karl Knorring postanowili wywieźć do Rosji wszystkich członków królewskiej rodziny Bagratydów[6]. Daredżan, podobnie jak wdowa po Jerzym XII, Maria, bezskutecznie protestowała[7]. Została zmuszona do wyjazdu w październiku 1803[8].
Królowa-wdowa, nazywana w Rosji Darią Gieorgijewną, zamieszkała w Petersburgu w domu przy cerkwi św. św. Symeona i Anny, w którym następnie urządzono dla niej także kaplicę domową[9].
Rodzina
[edytuj | edytuj kod]W małżeństwie z Herakliuszem II urodziła 23 dzieci, z czego sześcioro (Zofia, Jan, Salome, Sosłan Dawid, Choreszan i syn o nieznanym imieniu) zmarło w dzieciństwie. Przeżyły następujące dzieci:
- Helena (1753-1786)
- Maria (1755-1828)
- Lewan (1756-1781)
- Julon (1760-1816)
- Wachtang (1761-1814)
- Beri (ur. 1761/1762 -?)
- Tejmuraz, po wstąpieniu do zakonu Antoni (1762-1827)
- Anastazja (1763-1838)
- Ketewan (1764-1840)
- Solomon (zm. 1765)
- Mirian (1767-1834)
- Aleksander (1770-1844)
- Luarsab (1772-?)
- Katarzyna (1774-1818)
- Tekla (1776-1846)
- Parnaoz (1777-1852)
- Arcził (1780-?)[1].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b David Javakhishvili: The Spouses of the King Erekle II. s. 96. [dostęp 2013-05-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-04-07)].
- ↑ a b N. Gvosdev, Imperial policies and perspectives towards Georgia, 1760–1819. Palgrave, New York, ISBN 0-312-22990-9, s.77
- ↑ a b D. Rayfield, Edge of Empires. A History of Georgia, Reaktion Books, 2012, s.254-255
- ↑ D. Rayfield, Edge of Empires. A History of Georgia, Reaktion Books, 2012, s.257
- ↑ N. Gvosdev, Imperial policies and perspectives towards Georgia, 1760–1819. Palgrave, New York, ISBN 0-312-22990-9, s.81
- ↑ N. Gvosdev, Imperial policies and perspectives towards Georgia, 1760–1819. Palgrave, New York, ISBN 0-312-22990-9, s.85
- ↑ D. Rayfield, Edge of Empires. A History of Georgia, Reaktion Books, 2012, s.259
- ↑ D. Rayfield, Edge of Empires. A History of Georgia, Reaktion Books, 2012, s.262
- ↑ Упраздненная церковь в доме грузинской царицы Дарьи