Gaspar Noé
![]() Gaspar Noé (2012) | |
Data i miejsce urodzenia |
27 grudnia 1963 |
---|---|
Zawód |
reżyser, scenarzysta, operator, montażysta, producent filmowy |
Współmałżonek |
Lucile Hadžihalilović |
Lata aktywności |
od 1985 |
![]() |
Gaspar Noé (ur. 27 grudnia 1963[1] w Buenos Aires) – argentyńsko-francuski[2] reżyser, scenarzysta, operator, montażysta i producent filmowy[3]. Autor głośnego thrillera z Monicą Bellucci i Vincentem Casselem Nieodwracalne (2002)[4], a także Wkraczając w pustkę (2009), Love (2015) czy Climax (2018).
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Wczesne lata
[edytuj | edytuj kod]Urodził się w Buenos Aires[5] w Argentynie jako syn argentyńskiego artysty malarza Luisa Felipe Noé'go (ur. 26 maja 1933)[6][7][8]. Jego matka, nauczycielka języka angielskiego w Argentynie, miała irlandzkie korzenie. Jego rodzice byli ateistami[9].
W 1976 wraz z rodziną wyemigrował do Stanów Zjednoczonych, aby w tym czasie uniknąć niebezpiecznej sytuacji politycznej w Argentynie. Przez krótki czas przebywał w Nowym Jorku, zanim wraz z rodziną przeniósł się do Francji. Zamieszkał w Paryżu, gdzie w wieku 17 lat ukończył tamtejsze École Louis-Lumière.
Kariera
[edytuj | edytuj kod]Zaczynał od filmów krótkometrażowych, m.in. Carne (1991), za które otrzymał nagrody na festiwalach w Avignon i Cannes. W 1998 wyreżyserował swój pełnometrażowy debiut fabularny Sam przeciw wszystkim, będący sequelem Carne. Bardzo głośny okazał się jego drugi film, czyli Nieodwracalne (2002)[10]. Kontrowersje wzbudzała głównie kilkunastominutowa scena brutalnego gwałtu, a także ukazanie morderstwa za pomocą gaśnicy[11].
Jednym źródłem inspiracji Noé'go był film 2001:Odyseja kosmiczna Stanleya Kubricka[12], do którego czasami nawiązywał w swoich pracach[13].
W 2003 wyreżyserował teledysk do piosenki „Protège Moi” zespołu Placebo. Klip nie został oficjalnie wydany ze względu na odważne sceny erotyczne.
W 2013 był autorem projektu okładki debiutanckiego albumu Night Time, My Time amerykańskie piosenkarki Sky Ferreira[14][15].
W 2015 zrealizował w 3D film Love, który premierowo pokazano na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Cannes. Tam też, trzy lata później, Noé pokazał w sekcji Quinzaine des Réalisateurs film Climax, zdobywając Art Cinema Award.
Życie prywatne
[edytuj | edytuj kod]Poślubił Lucile Eminę Hadžihalilović, francuską reżyserkę i scenarzystkę.
W 2019 doznał niemal śmiertelnego krwotoku śródmózgowego, co częściowo zainspirowało fabułę jego dramatu Vortex (2021)[16].
Nagrody i nominacje
[edytuj | edytuj kod]Filmografia
[edytuj | edytuj kod]- 1985: Tanga dla Gardela (El exilio de Gardel: Tangos) - obsada aktorska
- 1985: Tintarella di luna (film krótkometrażowy) - reżyseria
- 1987: Pulpe amère (film krótkometrażowy) - reżyseria
- 1991: Carne - scenariusz, reżyseria
- 1995: Le rocher d'Acapulco - obsada aktorska - jako Jean-Marc (głos)
- 1996: Doberman (Dobermann) - obsada aktorska
- 1998: Sodomici (Sodomites; film krótkometrażowy) - scenariusz, reżyseria
- 1998: Sam przeciw wszystkim (Seul contre tous) - scenariusz, reżyseria, montaż
- 2002: Nieodwracalne (Irreversible) - scenariusz, reżyseria, zdjęcia, montaż
- 2006: We Fuck Alone, segment filmu Destricted
- 2009: Wkraczając w pustkę (Enter the Void) - scenariusz, reżyseria, montaż
- 2009: 42, segment filmu 42 One Dream Rush
- 2012: 9 meses... ¡De condena!
- 2012: Ritual, segment filmu 7 dni w Hawanie (7 días en la Habana),
- 2015: Love - scenariusz, reżyseria, producent, montaż, obsada aktorska
- 2018: Climax - scenariusz, reżyseria, montaż
- 2019: Lux Æterna - scenariusz, reżyseria
- 2021: Vortex - scenariusz, reżyseria
Teledyski
[edytuj | edytuj kod]Rok | Tytuł | Artysta |
---|---|---|
1998 | „Insanely Cheerful” | Bone Fiction |
2002 | „Stress” | Thomas Bangalter (ze ścieżki dźwiękowej Irréversible) |
2003 | „Outrage” | |
2004 | „Je Suis si Mince” | Arielle |
„Protège-Moi” | Placebo | |
2012 | „Applesauce” | Animal Collective |
„Love in Motion” | SebastiAn | |
„We No Who U R” | Nick Cave and the Bad Seeds |
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Gaspar Noé. AlloCiné. [dostęp 2016-08-22]. (fr.).
- ↑ Gaspar Noé. Rotten Tomatoes. [dostęp 2016-08-22]. (ang.).
- ↑ Gaspar Noé. Listal. [dostęp 2016-08-22]. (ang.).
- ↑ Gaspar Noé. MYmovies. [dostęp 2016-08-22]. (wł.).
- ↑ Gaspar Noé. SensaCine.com. [dostęp 2016-08-22]. (hiszp.).
- ↑ Luis Felipe Noé. Fundación Konex. [dostęp 2019-08-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-11-13)]. (hiszp.).
- ↑ Biografia de Luis Felipe Noé. Biografías y Vidas. [dostęp 2016-08-22]. (hiszp.).
- ↑ Luis Felipe Noé (Argentinian, 1933). MutualArt.com. [dostęp 2016-08-22]. (ang.).
- ↑ Olympia Le-Tan: Interview Gaspar Noe. Purple. [dostęp 2016-08-22]. (ang.).
- ↑ Interview: Talking Sex & Cinema With ‘Love 3D’ Director Gaspar Noé. Indie Wire. [dostęp 2016-08-22]. (ang.).
- ↑ 3D hardcore porn film featuring explicit orgies, nudity and a transvestite prostitute. „Daily Mail”. [dostęp 2016-08-22]. (ang.).
- ↑ Top 10 Favorite Films of Mind-Bending Director Gaspar Nóe. Nofilmschool. [dostęp 2016-08-22]. (ang.).
- ↑ Seven Things That Inspire Gaspar Noé. „The New York Times”. [dostęp 2016-08-22]. (ang.).
- ↑ Sky Ferreira's Sex Appeal Is What Pop Music Needs Right Now. La Weekly. [dostęp 2016-08-22]. (ang.).
- ↑ Get to know Gaspar Noe, the most controversial film-maker of modern times. HungerTV. [dostęp 2016-08-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-08-05)]. (ang.).
- ↑ Gaspar Noé ujawnił, że był bliski śmierci. Reżyser przeżył udar mózgu. Onet.pl. [dostęp 2021-07-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-07-20)]. (pol.).
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Gaspar Noé w bazie IMDb (ang.)
- Gaspar Noé w bazie Filmweb
- ISNI: 0000000122805190
- VIAF: 58732921
- ULAN: 500471496
- LCCN: no2001054460
- GND: 136419623
- BnF: 145126703
- SUDOC: 092117279
- NKC: pna2006322545
- BNE: XX4912264
- NTA: 194919730
- BIBSYS: 3076816
- CiNii: DA12905647
- PLWABN: 9810618599605606
- NUKAT: n2015136212
- J9U: 987007394027505171
- CANTIC: a11632306
- CONOR: 47537507
- KRNLK: KAC2018E3566
- LIH: LNB:Bwyp;=Cs
- Argentyńscy montażyści filmowi
- Argentyńscy operatorzy filmowi
- Argentyńscy producenci filmowi
- Argentyńscy reżyserzy filmowi
- Argentyńscy scenarzyści
- Francuscy montażyści filmowi
- Francuscy operatorzy filmowi
- Francuscy producenci filmowi
- Francuscy reżyserzy filmowi
- Francuscy reżyserzy teledysków
- Francuscy scenarzyści
- Ludzie urodzeni w Buenos Aires
- Urodzeni w 1963