George Steiner
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ae/George_Steiner_2013_%28cropped%29.jpg/220px-George_Steiner_2013_%28cropped%29.jpg)
Francis George Steiner (ur. 23 kwietnia 1929 w Neuilly-sur-Seine, zm. 3 lutego 2020 w Cambridge[1]) – amerykański krytyk literacki, eseista, filozof, nowelista, tłumacz i nauczyciel.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Studiował na uniwersytetach w Paryżu (Uniwersytet Paryski), Chicago, Harvardzie i Oxfordzie. Napisał 15 książek, w tym także powieści, przetłumaczonych na kilkanaście języków (do 1994 – na piętnaście)[2]. Pisał na temat związków pomiędzy językiem, literaturą i społeczeństwem oraz o Holocauście. Poliglota i polihistor.
Krytyka
[edytuj | edytuj kod]Krytyka twórczości Steinera przebiegała na wielu płaszczyznach. Przykładowo Paweł Majewski w recenzji Śmierci tragedii zwracał uwagę na „całkowite ignorowanie przez niego [Steinera] pozaliterackich uwarunkowań dzieła literackiego”[3]. Przykładem jest Steinerowska interpretacja braku didaskaliów w sztukach teatralnych Racine’a jako celowego zabiegu artysty, podczas gdy oszczędność sztuk Racine’a wynikała w istocie z niewygodnych warunków ich wystawiania w komnatach Wersalu[3]. Zarzuty wobec Steinera dotyczyły też zupełnego pomijania kontekstów literatury innej niż angielska, francuska i niemiecka; Steiner uznawał dziewiętnastowieczny romantyzm za moment upadku sztuki dramatycznej, mimo że właśnie wtedy rozkwitała ona m.in. w Polsce i Rosji[3]. Ben Hutchinson podkreślał, że o ile odrzucanie przez Steinera literatury Stanów Zjednoczonych „można zrozumieć w kontekście jego nieskruszonego europeizmu”, problematyczne jest „wykluczenie praktycznie każdej interakcji z literaturami lub kulturami spoza Starego Kontynentu”[4]. Steiner również nie poświęcał wiele miejsca twórczości kobiet[4].
Tłumaczenia na j. polski
[edytuj | edytuj kod]- Nauki mistrzów, Poznań 2007, Wyd. Zysk i S-ka, s. 196, ISBN 978-83-7506-081-2
- Gramatyki tworzenia. Na podstawie wygłoszonych w roku 1990 wykładów imienia Gifforda, Poznań 2004, Wyd. Zysk i S-ka, s. 304, seria Antropos ISBN 83-7298-616-9
- Rzeczywiste obecności, tł. Ola Kubińska Gdańsk-Warszawa 1997, Instytut Kultury, Słowo/Obraz Terytoria
- W zamku Sinobrodego. Kilka uwag w kwestii przedefiniowania kultury, tł. Ola Kubińska, Gdańsk 1993, Wyd. Atext
- Po wieży Babel. Problemy języka i przekładu, tł. Olga i Wojciech Kubińscy, Kraków 2000, TAiWPN Universitas, seria Horyzonty Nowoczesności
- Zerwany kontrakt, tł. Ola Kubińska, Warszawa 1994, Instytut Kultury
- Dziesięć (możliwych) przyczyn smutku myśli, tł. Ola i Wojciech Kubińscy, Gdańsk 2007, Wydawnictwo Słowo/Obraz Terytoria
- Przekładając nieprzekładalne, Gdańsk-Sopot 2007, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego
- Śmierć tragedii, przekład Krzysztof Filip, Słowo/Obraz Terytoria 2023, ISBN 978-83-8325-053-3
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ George Steiner, Prodigious Literary Critic, Dies at 90. nytimes.com. [dostęp 2020-02-03]. (ang.).
- ↑ Wstęp do: Francis George Steiner, Zerwany kontrakt, Warszawa 1994, wyd. Instytut Kultury
- ↑ a b c Paweł Majewski , Fedra i krzesło. O „Śmierci tragedii” George’a Steinera [online], Kultura Liberalna, 29 kwietnia 2024 [dostęp 2024-05-02] (pol.).
- ↑ a b Ben Hutchinson , The rest is silence: On George Steiner, 1929-2020, „TLS. Times Literary Supplement” (6102), 13 marca 2020, s. 10–12 [dostęp 2024-05-02] (ang.).
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- ISNI: 0000000121468460
- VIAF: 108190886
- LCCN: n79106189
- GND: 119200244
- NDL: 00457582
- LIBRIS: 75knrbkr0zjfz13
- BnF: 119254895
- SUDOC: 032608969
- SBN: CFIV035912
- NLA: 35522384
- NKC: jn19990008212
- BNE: XX869252
- NTA: 068387385
- BIBSYS: 90061942
- CiNii: DA0025142X
- Open Library: OL23936A
- PLWABN: 9810686665305606
- NUKAT: n95004115
- J9U: 987007268372505171
- PTBNP: 88441
- CANTIC: a11457351
- LNB: 000087283
- NSK: 000008532
- CONOR: 26462307
Ε Β Ε : 84525- BLBNB: 000183059
- KRNLK: KAC2018L9816
- LIH: LNB:V*3852;=BE