Klacz
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5e/2014_Klacz_i_%C5%BArebi%C4%99.jpg/320px-2014_Klacz_i_%C5%BArebi%C4%99.jpg)
Klacz – samica ssaków nieparzystokopytnych[1], w szczególności dorosła samica konia powyżej trzeciego roku życia (potocznie: kobyła).
Cykl płciowy
[edytuj | edytuj kod]Okres rujowy u klaczy, zwany grzaniem się, jest sezonowo-wielorujowy. Trwa 5–6 dni, po czym następuje 15 dni przerwy (razem 21 dni cyklu). Owulacja zachodzi w ciągu ostatnich 24–48 godzin rui. Cykl rui może być zróżnicowany, w zależności od wielu czynników: długości dnia, żywienia, czynników atmosferycznych i środowiskowych. Późną jesienią i zimą klacze w ogóle nie miewają rui lub mają ją rzadko, przebiegającą bez objawów. Klacz w rui wykazuje przychylne nastawienie do ogiera podczas próbnikowania; gdy ruja nie występuje, klacz gwałtownie broni się przed jego zalotami. Lekarz weterynarii może pomóc stwierdzić ruję i wskazać, kiedy nastąpi owulacja[2].
Ciąża
[edytuj | edytuj kod]Zazwyczaj czas trwania ciąży u klaczy gorącokrwistych waha się od 328 do 345 dni. Natomiast u klaczy zimnokrwistych wynosi od 332 do 345 dni. Zazwyczaj klacz rodzi jedno źrebię. Krycie (Sztuczne unasienianie) powinno być zaplanowane tak, by źrebię urodziło się wiosną[2]. Klacz w ciąży może być bardzo nerwowa i nieufna.
Ciąża bliźniacza
[edytuj | edytuj kod]Zdarzają się ciąże bliźniacze, które stanowią ok. 1–2% ciąż. Najczęściej kończą się one poronieniem między 5 a 9 miesiącem ciąży[2]. Około 70% płodów rodzi się martwych, rzadko udaje się odchować jedno źrebię. Lekarz weterynarii może pomóc w zapobieganiu ciąży bliźniaczej poprzez ustalenie ilości i rozmiaru pęcherzyków jajnikowych i wyznaczeniu odpowiedniego terminu krycia[2].
Karmienie
[edytuj | edytuj kod]Podczas pierwszych 6 z ok. 11 miesięcy ciąży, klacz powinna być karmiona bez zmian. Bardzo ważne jest natomiast, by zapewnić jej większą dawkę pożywienia podczas 3 ostatnich miesięcy ciąży i uzupełniać paszę składnikami odżywczymi i mikroelementami[2].
Użytkowanie
[edytuj | edytuj kod]Podczas ciąży przez około 6 pierwszych miesięcy klacz powinna być użytkowana do lekkiej pracy, by utrzymać jej formę i zapobiec nadwadze, co sprawiałoby kłopoty przy wyźrebieniu. W ciągu ostatnich 3 miesięcy klacz powinna przebywać na pastwisku[2].
-
Próbnikowanie klaczy
-
Krycie klaczy
-
Sztuczne unasienianie klaczy
-
Klacz w ciąży (źrebna)
-
Poród u klaczy
-
Klacz karmiąca
-
Gruczoł mlekowy klaczy
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Słownik języka polskiego. red. nauk. Mieczysław Szymczak. T. I: A-K Wyd. 7 zm. i popr.. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1992. ISBN 83-01-10903-3.
- ↑ a b c d e f zob. Tim Hawcroft: Koń. Rasy, Pielęgnacja, Wychowanie, Tresura.. Warszawa: Wyd. Ania, 1983. ISBN 83-902474-2-9.