Maksym Grek
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%BC_%D0%93%D1%80%D0%B5%D0%BA.jpg/220px-%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%BC_%D0%93%D1%80%D0%B5%D0%BA.jpg)
Maksym Grek – mnich (cs. Prepodobnyj Maksim Griek), święty Kościoła prawosławnego. Był znany jako gorący zwolennik niezachłannych[1].
Hagiografia
[edytuj | edytuj kod]Urodził się około 1475 w Grecji w znanej rodzinie. W życiu świeckim nazywał się Michał Triwolis. Wyższe wykształcenie otrzymał w Wenecji, Florencji i Ferrarze. Szczególnie interesowała go filozofia, nauka Ojców Cerkwi oraz Pismo Święte.
Po powrocie do ojczyzny, nie potrafiąc znaleźć sobie miejsca w zepsutym świeckim społeczeństwie, zdecydował się wstąpić do Monasteru Watopedi na Świętej Górze Atos. Tam złożył śluby zakonne i otrzymał imię Maksym.
Między 1516 i 1518, na prośbę wielkiego księcia moskiewskiego Wasyla III, starcy atoscy wysłali młodego mnicha do Rosji w celu uporządkowania książęcych księgozbiorów. Po przyjeździe do Moskwy Maksym zajął się pracą w bibliotece, dokonywaniem przekładów i poprawek ksiąg cerkiewnych. Pisał też utwory polemiczne. Głównie z tego powodu, jak też ze względu na swoje poglądy dotyczące nieposiadania ziemi przez monastery, miał wielu wrogów. Za ich namową osądzono go jako heretyka i wtrącono do więzienia w Monasterze Wołokołamskim.
Dopiero w 1541 zdjęto z mnicha zakaz przystępowania do sakramentu Eucharystii. Cieszący się powszechnym szacunkiem Maksym zamieszkał w Ławrze Troicko-Siergijewskiej. Tam jeszcze przed śmiercią ukończył przekład Psałterza.
Św. Maksym zmarł 21 stycznia 1556 po pięćdziesięciu latach zakonnego życia. Kiedy w XVII w. przy jego grobie miały miejsce dwa cuda, zaczęto nazywać go świętym. Został kanonizowany przez Rosyjską Cerkiew Prawosławną w 1988, gdzie cieszy się największym kultem. Do Maksyma Greka wierni modlą się o pomoc dla wdów i sierot.
Wspomnienie liturgiczne tego świętego przypada na 21 stycznia.
Ikonografia
[edytuj | edytuj kod]W ikonografii święty przedstawiany jest w charakterystyczny sposób. Jest starym mężczyzną z długą i szeroką, zakrywającą całe piersi, siwą brodą. Ma na sobie czarne mnisze szaty, a na głowie kamiławkę o ściętych brzegach. Prawą dłoń ma złożoną w modlitewnym geście, w lewej trzyma otwartą księgę lub zwinięty zwój pisma.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Szczipanow 1969 ↓, s. 131.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Iwan Szczipanow: Myśl filozoficzna w Rosji w wiekach IX—XVII. W: Krótki zarys historii filozofii. Pod redakcją M.T. Jowczuka, T.I. Ojzermana, I.J. Szczipanowa. Przeł. Marian Drużkowski i in.. Wyd. II, poprawione i uzupełnione. Warszawa: Książka i Wiedza, listopad 1969, s. 122–135. (pol.).
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Strona poświęcona świętemu
- Katalog ikon świętego Maksyma Greka na portalu pravicon.com
- Maksym Grek – między humanizmem a hezychazmem
- ISNI: 0000000121360695
- VIAF: 62343846
- LCCN: n82088707
- GND: 118732161
- LIBRIS: c9prmmww0dnpfxt
- BnF: 13736012v
- SUDOC: 028141474
- NKC: mzk2007382252
- NTA: 07179302X
- BIBSYS: 97043916
- Open Library: OL5190448A
- PLWABN: 9810560264205606
- NUKAT: n2013233312
- J9U: 987007279800005171
- NSK: 000685386
Ε Β Ε : 40931- KRNLK: KAC201321085
- LIH: LNB:V*317752;=BL
- WorldCat: lccn-n82088707