Samach
![Ziemia](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/Geographylogo.svg/20px-Geographylogo.svg.png)
Dawna stacja kolejowa w Samach | |
Państwo | |
---|---|
Dystrykt |
Dystrykt Tyberiady |
Wysokość |
-200 m n.p.m. |
Populacja (1945) • liczba ludności |
|
Data zniszczenia |
28 kwietnia 1948 |
Powód zniszczenia |
atak Hagany |
Obecnie |
Strefa przemysłowa Samakh |
Położenie na mapie Mandatu Palestyny ![]() | |
![]() | |
Strona internetowa |
Samach (arab. سمخ) – nieistniejąca już arabska wieś, która była położona w Dystrykcie Tyberiady w Mandacie Palestyny. Wieś została wyludniona i zniszczona podczas wojny domowej w Mandacie Palestyny, po ataku żydowskiej organizacji paramilitarnej Hagana w dniu 28 kwietnia 1948.
Położenie
[edytuj | edytuj kod]Samach leżała w dolinie Kinaret, na południowym brzegu jeziora Tyberiadzkiego w Dolnej Galilei. Była położona w depresji Rowu Jordanu na wysokości 200 metrów p.p.m., w odległości 10 kilometrów na południowy wschód od miasta Tyberiady. Według danych z 1945 do wsi należały ziemie o powierzchni 18 611 ha. We wsi mieszkało wówczas 3 460 osób[1].
własność gruntów | powierzchnia gruntów (hektary) |
---|---|
Arabowie | 9 265 |
Żydzi | 8 412 |
publiczne | 934 |
Razem | 18 611 |
Rodzaj użytkowanych gruntów | Arabowie (hektary) | Żydzi (hektary) |
---|---|---|
uprawy cytrusów | 0 | 264 |
uprawy nawadniane | 0 | 243 |
uprawy zbóż | 8 578 | 7 814 |
nieużytki | 1 360 | 0 |
zabudowane | 261 | 91 |
Historia
[edytuj | edytuj kod]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/Ferrocarril_del_hiyaz.png/160px-Ferrocarril_del_hiyaz.png)
Pierwotnie w miejscu tym istniała w II–III wieku wieś Tzemah (hebr. צֶמַח), w której zamieszkiwali Żydzi i Grecy[2]. Współczesna wieś powstała na początku XIX wieku. Pewne ożywienie nastąpiło w 1905, kiedy to wybudowano tutaj odnogę linii kolejowej Hejaz, która łączyła Damaszek z Medyną. Odnoga przebiegająca przez Samach łączyła główną linię kolejową z miastem Hajfa. Powstanie stacji kolejowej w Samakh spowodowało ożywienie gospodarcze całej okolicy[3]. Wieś bardzo szybko rozrosła się, stając się największą osadą doliny Kinaret. Tutejszy port był miejscem w którym rozpoczynały się rejsy wycieczkowe po jeziorze Tyberiadzkim.
Podczas I wojny światowej w rejonie tym zakończyła się bitwa pod Megiddo (19 września – 1 października 1918), podczas której zniszczeniu uległa armia turecka, a wojska Ententy otworzyły sobie drogę natarcia do Damaszku. Starcia te przeszły do historii jako najcięższe i najbardziej brutalne z tego okresu wojny w Palestynie[4].
W okresie panowania Brytyjczyków Samach była szybko rozwijającą się wsią. Znajdowało się tutaj przejście graniczne pomiędzy Mandatem Palestyny a Mandatem Syrii i Libanu. W 1932 powstał samorząd regionalny Samach. We wsi znajdowały się dwie szkoły: jedna dla chłopców i jedna dla dziewcząt[1]. W latach 30. XX wieku na tym obszarze nasilił się konflikt żydowsko-arabski. Po Rewolcie arabskiej w latach 1936–1939 brytyjskie władze mandatowe wybudowały tutaj fort policji mandatowej. Fort Tegart powstał przy strategicznym skrzyżowaniu dróg przy arabskiej wiosce Samach.
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/pl/timeline/l4ik7kcuwplbvka0ylve2fr7wz2n112.png)
Przyjęta 29 listopada 1947 Rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 181 przyznała te tereny państwu żydowskiemu. Arabowie odmówili jednak uznania rezolucji i doprowadzili 30 listopada do wybuchu wojny domowej w Mandacie Palestyny. W trakcie jej trwania arabskie milicje atakowały żydowskie konwoje, paraliżując w znacznym stopniu komunikację w Galilei. Zmusiło to żydowską organizację paramilitarną Hagana do wzmocnienia swojej obecności w tym rejonie i chronienia konwojów jadących z zaopatrzeniem do żydowskich osiedli. W dniu 3 marca 1948 do wsi Samach wkroczyli żydowscy żołnierze, którzy zmusili większość arabskich mieszkańców do opuszczenia swoich domów i udania się w stronę Nazaretu. Następnie, 28 kwietnia wieś zajęły siły żydowskiej Brygady Golani. Pozostali mieszkańcy zostali wówczas zmuszeni do opuszczenia swojej wioski, w której Żydzi utworzyli pozycje obronne[1]. Podczas wojny o niepodległość rejon opuszczonej wioski stał się polem bitwy o dolinę Kinnarot (15–21 maja 1948), podczas której Samakh dwukrotnie przechodziła z rąk do rąk. W trakcie walk wieś została prawie całkowicie zniszczona.
Miejsce obecnie
[edytuj | edytuj kod]W miejscu wioski powstała strefa przemysłowa Samach.
Palestyński historyk Walid Chalidi, tak opisał pozostałości wioski Saris: „Jedynymi pozostałościami po wiosce są ruiny dworca kolejowego i zbiornik na wodę. Osadnicy z Deganja Alef wybudowali na terenach wsi park publiczny dla turystów, stację benzynową i fabrykę. Okoliczne tereny są polami uprawnymi”[1].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d Welcome To Samakh. [w:] Palestine Remembered [on-line]. [dostęp 2011-06-06]. (ang.).
- ↑ Tzemah. W: Ze’ew Wilnaj: Ariel Encyclopedia. T. 7. Israel: Am Oved, 1976, s. 6285. (hebr.).
- ↑ The Hejaz Railway – Samakh Station. [w:] Nabataean Empire FAQ [on-line]. [dostęp 2011-06-06]. (ang.).
- ↑ Ben Rehav: Ha-Rakewet. 1989, s. 13–15.