Tugela (rzeka)
![]() | |
Kontynent | |
---|---|
Państwo | |
Rzeka | |
Długość | 520 km |
Powierzchnia zlewni |
29.100 km² |
Źródło | |
Miejsce | Góry Smocze, Mont-aux-Sources |
Wysokość |
ok. 3050 m n.p.m. |
Współrzędne | |
Ujście | |
Recypient | Ocean Indyjski |
Wysokość |
0 m n.p.m. |
Współrzędne | |
Położenie na mapie Południowej Afryki ![]() |
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b4/JCW-Map-Natal-Tugela.png/250px-JCW-Map-Natal-Tugela.png)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/Amphitheatre_Drakensberg.jpg/250px-Amphitheatre_Drakensberg.jpg)
Tugela – rzeka w Afryce południowo-wschodniej, wypływająca z Gór Smoczych. Źródła na wysokości ok. 3050 m n.p.m. na płaskowyżu Mont-aux-Sources. Przepływa przez prowincję KwaZulu-Natal (Południowa Afryka), będąc jej największą rzeką. W górnym biegu rzeki znajduje się najwyższy wodospad Afryki i drugi co do wielkości wodospad świata, Tugela (948 m wysokości). W tym miejscu rzeka opuszcza Amfiteatr i Góry Smocze. Płynie na wschód przez Bergville i Colenso. Uchodzi do Oceanu Indyjskiego na północ od Durbanu[1].
Długość rzeki wynosi 520 km, zlewisko ma powierzchnię 29.100 km²
Dopływy
[edytuj | edytuj kod]Tugela ma wiele dopływów, wypływających z Gór Smoczych. Największym jest Mzinyathi (ang. Buffalo River). Poza tym są to: Mała Tugela (Little Tugela River), Klip (Klip River), Mooi (Mooi River), Krwawa Rzeka (Blood River), Niedzielna Rzeka (Sundays River), Ingagani (Ingagani River) i Rzeka Buszmenów (Bushman River[1].
Historia
[edytuj | edytuj kod]Pierwszym Europejczykiem, który odwiedził ujście Tugeli był Vasco da Gama w dniu 28 grudnia 1497 r. Jeden z przylądków w jego pobliżu nazwał Ponta da Pescaria, z powodu obfitości ryb. Portugalscy rozbitkowie ze statku São Bento osiągnęli rzekę 1 czerwca 1554 r., a jeden z nich Fernão Alvares Cabral utonął w trakcie forsowania rzeki[2].
8 km w górę rzeki od jej ujścia, w pobliżu mostu John Rossa (John Ross bridge) znajduje się miejsce historycznej wioski Zulusów Ndondakusuka. W 1838 r. Robert Biggar i John Cane zginęli tu w bitwie nad Tugelą. W 1856 r. miała miejsce bitwa pod Ndondakusuka, w której Cetshwayo syn Mpande pokonał swego brata Mbuyaza.
Około 10 km w górę rzeki od ujścia znajdują się dwa forty Fort Pearson i Fort Tenedos, zbudowane przez Brytyjczyków w 1879 r., w czasie wojny brytyjsko-zuluskiej dla ochrony brodów. W pobliżu Fort Pearson rośnie drzewo figowe, zwane Ultimatum Tree, pod którym 11 grudnia 1878 r. Brytyjczycy przekazali wodzom Cetshwaya ultimatum dające pretekst do rozpoczęcia wojny[3].
15 grudnia 1899 r., w czasie II wojny burskiej, nad Tugelą miała miejsce bitwa pod Colenso.
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Proposal to Establish the Thukela Catchment Management Agency: Appendix A: Situational Assessment, April 2001: Part 2 [online], dwaf.gov.za [dostęp 2024-04-26] [zarchiwizowane z adresu 2007-10-19] .
- ↑ De Kock, Willem Johannes (1957) (in Afrikaans). Portugese ontdekkers om die Kaap. A.A. Balkema, Kaapstad. pp. 144, 166, 228
- ↑ Colenso, pp. 261–262. Also: Ian Knight, Zulu War, Osprey, 2004, p. 11, „... an ultimatum with which, Frere knew, they could not possibly comply.”