Aleksander Fredro
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d7/RaczynskiAleksander.PortretAleksandraFredro.jpg/220px-RaczynskiAleksander.PortretAleksandraFredro.jpg)
Portret Aleksandra Fredry
Aleksander Fredro (1793–1876) – polski komediopisarz, poeta i pamiętnikarz.
Uwaga: W dalszej części znajdują się słowa powszechnie uznawane za wulgarne!
Sztuka obłapiania (1817)
[edytuj]- Jeb, Młodzieńcze, jeb, lecz miej zwyczaj drogi,
Ze świecą kurwie patrzeć między nogi,
Soki cytryny zapuść jej do piczy,
Pewnie ma france, jeżeli zasyczy,
Jak zaś wysuniesz twardy członek z dziury,
Tę, co go kryje, naciąg trochę skóry,
Napuść, co strzyma, gorącej uryny,
Aby spłukała niepewne jebiny.- Źródło: Pieśń pierwsza
- Tęgi Sarmata w pełnej zboża szopie
Jebie dziewicę na owsianym snopie.
Nie ma tam figli, które świat dziś chwali;
Jebie, jak sławnie przodkowie jebali- Źródło: Pieśń trzecia
Cudzoziemczyzna (1824)
[edytuj]- (…) miłe cudze kraje, lecz milsza ojczyzna.
- Miło angielską milą przejechać się czasem.
- Źródło: akt I, scena 3
Damy i huzary (1825)
[edytuj]- Nie uchodzi, nie uchodzi.
- Źródło: akt I, scena 6
- Nigdy nie zgłębiałem, co stanowi istotne szczęście w małżeństwie; mniemam jednak, że dwie osoby dobierać się powinny, jak para koni: równy chód, równy zwrot, równy ogień, wtedy dobrze się jedzie a mniej się morduje. Ale kiedy jeden jest bystry a drugi leniwy, ten miękki, tamten twardousty, ten ciągnie, tamten skacze; to diabła warto!
- Źródło: Damy i huzary, akt II, scena X, wyd. W. Zukerkandel, Lwów 1925, s. 46.
- (…) póki dobrze, póty miłość.
- Postać: Major
- Źródło: akt I, scena 10
- Zobacz też: miłość
- Przykra rzecz udawać, zwłaszcza z przyjaciółmi (…).
- Źródło: akt I, scena 15
Dożywocie (1834–1835)
[edytuj]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/35/Information_icon.svg/15px-Information_icon.svg.png)
- A bodaj ci nóżka spuchła!
- Źródło: akt II, scena 2
- Zobacz też: noga
- Jak kark skręcisz, dam gromnicę…
Lub gromnicy obietnicę.
Fraszki i epigramaty
[edytuj]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/35/Information_icon.svg/15px-Information_icon.svg.png)
- Kukułka z gniazda ucieka i kuka,
Potem pisklę matki szuka.
Pan Jowialski (1832)
[edytuj]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/35/Information_icon.svg/15px-Information_icon.svg.png)
- Najczęściej sprzeczka z niczego się wznieci (…).
- Źródło: akt II
- Zobacz też: sprzeczka
- U jegomości zawsze jeszcze figle w głowie.
- Źródło: akt I, scena 7
- Zobacz też: figiel
Paweł i Gaweł
[edytuj]- Paweł i Gaweł w jednym stali domu (…).
- Opis: początek utworu.
- Wolnoć, Tomku, w swoim domku.
- Zobacz też: dom
- Z tej powiastki morał w tym sposobie,
Jak ty komu, tak on tobie.
Śluby panieńskie (1832)
[edytuj]- Błagał, przysięgał, od miłości ginął,
a koniec końców chorągiewkę zwinął.
- Nim się odezwiesz, pomyśl pierwej nieco,
bo często słowa jakby z worka lecą.
- Przyrzekam na kobiety stałość niewzruszoną,
nienawidzić ród męski, nigdy nie być żoną.- Zobacz też: żona
- Znam dobrze mężczyzn, ten ród krokodyli.
- Źródło: akt I, scena 7
- Zobacz też: mężczyzna
- Zawsze pragniemy nowych rzeczy, nowych ludzi,
Wtedy jak wieś, tak miasto, koniec końców — znudzi.- Źródło: Pani Dobrójska, akt I, scena 9
Trzy po trzy
[edytuj]- Óśmnastego lutego roku 1814 jechał na białym koniu człowiek średniego wzrostu, nieco otyły, w sieroczkowym surducie pod szyją zapiętym, w kapeluszu stósowanym bez żadnego znaku prócz małej trójkolorowej kokardy. Za nim, w niejakiej odległości drugi, znacznie młodszy. (…) Pierwszym z tych jeźdźców był Napoleon, drugim byłem ja.
- Opis: początek utworu.
- Razu jednego… kiedy w malignie zasnąłem,
Wpadł mi palec w kałamarz… i pisać zacząłem.- Zobacz też: kałamarz
Zapiski starucha
[edytuj]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/35/Information_icon.svg/15px-Information_icon.svg.png)
(oprac. Bogdan Zakrzewski, Warszawa 1991, KAW)
- Datek – na niewdzięczność zadatek.
- Źródło: s. 126
- Zobacz też: datek
- Kiedy żona na balu robi furorę, mężowi po balu śnią się grzyby.
- Źródło: s. 65
- Zobacz też: bal
- Nie ma większej radości dla głupiego, jak znaleźć głupszego od siebie.
Zemsta
[edytuj]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/35/Information_icon.svg/15px-Information_icon.svg.png)
- Bo ja rzadko kiedy myślę,
alem za to chyża w dziele.
- Jeśli nie chcesz mojej zguby,
krrrokodyla daj mi luby.- Zobacz też: krokodyl
- Niech się dzieje wola nieba,
z nią się zawsze zgadzać trzeba.
Inne
[edytuj]- Ale miłość, choć się śmieje,
Nie nakarmi, nie ogrzeje.- Źródło: Nocleg w Apeninach, akt I, sc. II
- Zobacz też: miłość
- Człowiek rozsądny unika tajemnic jak powietrza.
- Źródło: Nic, co ludzkie… Aforyzmy, sentencje i przysłowia, oprac. Henryk Jurand, LSW, 1982, s. 99.
- Czy miłość musi być ślepa? Niekoniecznie! Wystarczy, że zakochany umie przymykać oczy.
- I kura ma skrzydła jak orzeł, ale cóż z tego?
- Kiedy żona na balu robi furorę, po balu mężowi śnią się grzyby.
- Źródło: Wielka księga gier, łamigłówek i humoru 2002, Wydawnictwo Reader’s Digest, red. naczelna: Adelsa Atelier Tourisme, Paryż 2000; red. naczelny polskiej wersji: Jacek Fronczak, Warszawa 2001, tłum. Magdalena Rodak.
- Ludzie ze szkodą gonią za modą.
- Źródło: Leksykon złotych myśli, wyboru dokonał K. Nowak, Warszawa 1998.
- Zobacz też: moda
- Mieć rozsądek dla siebie – jest już bardzo wiele.
- Źródło: Nic, co ludzkie…, op. cit., s. 99.
- Młodość ma swoje prawa (…).
- Postać: Kasztelan
- Źródło: Nowy Don Kiszot, akt III, scena II
- Zobacz też: młodość
- Nie bardzo prawda miła i od przyjaciela.
- Źródło: Przyjaciele, akt II, scena VII.
- Nie ludzie nami rządzą, lecz własne słabości.
- Źródło: Mąż i żona
- Zobacz też: słabość
- Nie mniemaj, ale wiedz.
- Zobacz też: wiedza
- Nie wskrzesi racja zguby.
- Źródło: Samuel Adalberg, Księga przysłów, przypowieści i wyrażeń przysłowiowych polskich, druk E. Skiwskiego, Warszawa 1894, s. 459.
- Osiołkowi w żłoby dano, w jeden owies, w drugi siano.
- Źródło: Osiołkowi w żłoby dano...
- Zobacz też: wybór
- Pędzi jak po lodzie,
ale jak upadnie,
to nie na pierzynę.- Źródło: Wielka księga gier, łamigłówek i humoru 2002, Wydawnictwo Reader’s Digest, red. naczelna: Adelsa Atelier Tourisme, Paryż 2000; red. naczelny polskiej wersji: Jacek Fronczak, Warszawa 2001, tłum. Magdalena Rodak.
- Przyjaciół kochamy dla ich wad, bo lubimy, gdy ktoś też ma wady.
- Źródło: Nic, co ludzkie…, op. cit., s. 41.
- Zobacz też: przyjaciel
- Rozwaga w miłości zdaje się być niepotrzebna, bo zawsze na końcu robi się tak, jakby się nic nie rozważało.
- Zobacz też: rozwaga
- Rybom woda, ludziom zgoda.
- Źródło: Samuel Adalberg, Księga przysłów..., op. cit., s. 633.
- Zobacz też: ryba, woda, zgoda
- Socyalizm nierówności wszelkie prędko utrze,
Szlachtę powiesi jutro, nie szlachtę pojutrze.- Źródło: Socyalizm w: Mieszane; Ballady, bajędy i poezye wierszem nierymowanym; Ulotne; Satyry i epigramata; Dziennik wygnańca, wyd. Gebethner i Wolff, Warszawa 1880.s. 220.
- Zobacz też: bieda, bogactwo, socjalizm
- W ceremoniach tonie gościnność.
- Źródło: Księga toastów i humoru biesiadnego, wybór i oprac. Leszek Bubel, wyd. „Zamek”, Warszawa 1995, s. 149.
- W nagrodę cierpień niebo miłość dało.
- Źródło: Pierwsza Lepsza, sc. 12
- Zobacz też: cierpienie
- W tej Polsce nigdy ładu, ale najmniej teraz.
- Zobacz też: Polska
- Źródło: Przyjaciele, akt IV, scena XIII.
- Z kobietą nie ma żartu
w miłości czy w gniewie,
co myśli, nikt nie zgadnie,
co zrobi, nikt nie wie.- Źródło: Księga cytatów z polskiej literatury pięknej od XIV do XX wieku, oprac. Paweł Hertz, Władysław Kopaliński, Warszawa 1991, PIW, s. 84.
- Zobacz też: gniew, kobieta, miłość
- Żaden jeszcze mężczyzna nie umarł z miłości.
- Źródło: Księga cytatów z polskiej literatury pięknej od XIV do XX wieku, op. cit., s. 78.
O Aleksandrze Fredrze
[edytuj]- Cała ta historia „złamania pióra”, cóż za awantura, jedyna w literaturze! Harakiri popełnione przez autora, aby ukarać krytyka. To zemsta godna Rejenta Milczka: czterdzieści lat, w obliczu rozżalonego narodu, milczeniem swoim trzymać pod pręgierzem biednego Goszczyńskiego…
- Autor: Tadeusz Boy-Żeleński, Obrachunki fredrowskie
- Fredro podchodzi do schematu małżeństwa z właściwym sobie poczuciem humoru, zdaje się być świetnym psychologiem. Konstruuje żywe postaci, które wyrażają się zrozumiałym współczesnym językiem.
- Autor: Anna Augustynowicz
- Źródło: Jacek Cieślak, Łóżka nie ma na scenie, „Rzeczpospolita”, 25 października 2002