Turcja
Ostrzeżenie! MSZ Ministerstwo Spraw Zagranicznych odradza wszelkie podróże w regiony graniczące z Syrią i Irakiem: okręgi Hatay, Kilis oraz Diyarbakir, Batman, Şırnak, Hakkari. Na tych terenach odbywają się operacje wojskowe i policyjne, utrzymuje się zagrożenie terroryzmem.[1] |
Turcja Türkiye | |
Flaga | |
![]() | |
Lokalizacja | |
![]() | |
Informacje | |
Stolica | Ankara |
Ustrój | republika |
Waluta | lira turecka |
Strefa czasowa | +2 – zima UTC +3 – lato |
Powierzchnia | 779 452 km² |
Liczba ludności | 85 372 377 |
Język urzędowy | turecki |
Religia dominująca | islam (sunnicki) |
Kod telefoniczny | +90 |
Napięcie elektryczne | 220V/50 |
Typ gniazdka | gniazdka europejskie |
Kod samochodowy | TR |
Ruch samochodowy | prawostronny |
Domena internetowa | .tr |
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/aa/Turkey_CIA_map_PL.jpg/480px-Turkey_CIA_map_PL.jpg)
Turcja (tur. Türkiye) – państwo położone w zachodniej Azji nad Morzem Śródziemnym z małym fragmentem na kontynencie europejskim oddzielonym od części azjatyckiej cieśninami: Bosforem, Morzem Marmara i Dardanelami. Od północy oblewa ją dodatkowo Morze Czarne. Graniczy z Bułgarią i Grecją w Europie oraz z Gruzją, Armenią, Azerbejdżanem, Iranem, Irakiem i Syrią w Azji.
Charakterystyka
[edytuj]Turcja ma bogatą ofertę skierowaną do podróżników: od kopuł i minaretów Stambułu, po rzymskie ruiny zachodniego i południowego wybrzeża, od szerokich i słonecznych plaż Antalyi po zimne i śnieżne szczyty gór na wschodzie kraju, od szalonych imprez w Bodrum po wyciszone pustelnie i skalne miasta Kapadocji – znajdzie się coś dla każdego, bez względu na to, czy się jedzie z plecakiem autostopem, czy też jest milionerem płynącym własnym jachtem.
Geografia
[edytuj]Fauna i flora
[edytuj]Klimat
[edytuj]Historia
[edytuj]Turcja została założona w 1923 roku na szczątkach Imperium Osmańskiego, zastępując świeckimi porządkami religijne. Twórcą tej rewolucji był Atatürk, który po dziś dzień darzony jest ogromnym szacunkiem, czego wyrazy spotkać można praktycznie w każdym zakątku Turcji. W 1945 Turcja przystąpiła do ONZ, a w 1952 została członkiem Paktu Północnoatlantyckiego.
Kultura i sztuka
[edytuj]Polityka
[edytuj]Gospodarka
[edytuj]Społeczeństwo
[edytuj]Obyczaje
[edytuj]Turcja jest krajem muzułmańskim. Cudzoziemcy powinni więc przestrzegać określonych reguł zachowania, szczególnie gdy zwiedzają miejsca kultu religijnego. W meczetach należy przed wejściem zdjąć obuwie, kobiety nie mogą wchodzić z odkrytymi głowami i ramionami lub w szortach.
Kobiety, które podróżują po wschodzie Turcji, powinny mieć zasłonięte nogi i ramiona. Poruszające się samotnie kobiety mogą narazić się na kłopotliwe zaczepki, również w dużych miastach (Źródło: MSZ).
Przygotowania
[edytuj]Wizy
[edytuj]od 2 marca 2020 r. Turcja zniosła obowiązek wizowy dla obywateli polskich, jeśli ich pobyt turystyczny trwa do 90 dni w okresie półrocznym (180 dni).
Reguła dotycząca ważności dokumentu podróży: paszport musi być ważny co najmniej 60 dni dłużej niż dozwolony okres pobytu bezwizowego. Oznacza to, że paszport powinien być ważny jeszcze przez minimum 150 dni, licząc od dnia pierwszego wjazdu do Turcji (Źródło: MSZ).
Przepisy celne
[edytuj]Przepisy celne są dość liberalne, ale ilość przywożonych rzeczy (ubrań, artykułów spożywczych itd.) nie może sprawiać wrażenia, że chodzi o handel. Z Turcji nie wolno wywozić antyków czy zabytków (np. fragmentów starych rzeźb).
Pieniądze
[edytuj]Na lirę turecką składa się 100 kuruszy.
Kurs wymiany (maj 2020): 1 EUR = 7,5 TRY 1 TRY = 0,13 EUR 1 TRY = 0,6 PLN
Ubezpieczenie
[edytuj]Kiedy będziesz kupować ubezpieczenie w ramach pakietu usług biura podróży, zwróć uwagę na jego zakres. Dotyczy to szczególnie wyłączeń, za które ubezpieczyciel nie odpowiada (m.in. choroby przewlekłe). Koszty leczenia są w Turcji wysokie, warto więc wykupić dodatkową polisę, która obejmuje koszty leczenia i NNW. Zalecamy, aby ubezpieczenie pokrywało wydatki w wysokości przynajmniej 50 000 EUR, a jeśli jesteś w grupie podwyższonego ryzyka z powodu wieku lub zdiagnozowanych schorzeń – 100 000 EUR. Polisa powinna też obejmować koszty transportu medycznego, w tym transportu zwłok (Źródło: MSZ).
Rozmówki
[edytuj]Dojazd
[edytuj]Dojazd z Polski w dowolne miejsce Turcji w zdecydowanej większości wypadków wiąże się z dotarciem do Stambułu.
Lądem
[edytuj]Pociągiem
[edytuj]Autobusem
[edytuj]Samochodem
[edytuj]Dojazd samochodem z Polski nie sprawia problemu. Na przejściach granicznych należy liczyć się z dość drobiazgową i wieloetapową kontrolą, która wiąże się z długim oczekiwaniem na przekroczenie granicy.
Samolotem
[edytuj]Przejścia graniczne
[edytuj]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/c1/Turkey_Provinces.png)
Podział administracyjny
[edytuj]Turcja jest podzielona na 81 prowincji (tur. il; l. mn. iller). Prowincje dla celów statystycznych są przypisane do 7 regionów geograficznych, które nie stanowią jednostek administracyjnych. Każda prowincja dzieli się na podprowincje, dystrykty (tur. ilçe; l. mn. ilçeler). Prowincje mają zazwyczaj nazwę miasta, które jest jego stolicą, wyjątek stanowią: Hatay (stolica Antiochia Syryjska), Kocaeli (stolica Izmit) i Sakarya (stolica Adapazarı), dawniej także İçel (obecnie nazywany tak jak stolica Mersin).
Poniżej znajduje się lista prowincji tureckich, uporządkowanych według numeracji tablic rejestracyjnych. Aż do prowincji Zonguldak jest to jednocześnie lista alfabetyczna. Ponieważ dalsze prowincje zostały utworzone przez rząd turecki w późniejszym czasie, mają też wyższe numery tablic rejestracyjnych.
Numer | Nazwa | Powierzchnia | Populacja | Gęstość zaludnienia | Stolica | Populacja stolicy |
---|---|---|---|---|---|---|
01 | Adana | 14 256 km² | 1.849.478 | 129,73 | Adana (aglom.) | 1.130.710 |
02 | Adıyaman | 7.572 km² | 623.811 | 82,38 | Adıyaman | 178.538 |
03 | Afyonkarahisar | 14 532 km² | 812.416 | 55,91 | Afyon | 128.516 |
04 | Ağrı | 11 315 km² | 528.744 | 46,73 | Ağrı | 79.764 |
05 | Amasya | 5.731 km² | 365.231 | 63,73 | Amasya | 74.393 |
06 | Ankara | 25 615 km² | 4.007.860 | 156,47 | Ankara (aglom.) | 3.203.362 |
07 | Antalya | 20 599 km² | 1.719.751 | 83,49 | Antalya | 603.190 |
08 | Artvin | 7.493 km² | 191.934 | 25,62 | Artvin | 23.157 |
09 | Aydın | 7.922 km² | 950.757 | 120,01 | Aydın | 142.267 |
10 | Balıkesir | 14 442 km² | 1.076.347 | 74,53 | Balıkesir | 215.436 |
11 | Bilecik | 4.181 km² | 194.326 | 46,48 | Bilecik | 34.105 |
12 | Bingöl | 8.402 km² | 253.739 | 30,20 | Bingöl | 68.876 |
13 | Bitlis | 8.413 km² | 388.678 | 46,20 | Bitlis | 44.923 |
14 | Bolu | 10 716 km² | 270.654 | 25,26 | Bolu | 84.565 |
15 | Burdur | 7.238 km² | 256.803 | 35,48 | Burdur | 63.363 |
16 | Bursa | 11 087 km² | 2.125.140 | 191,68 | Bursa (aglom.) | 1.194.687 |
17 | Çanakkale | 9.887 km² | 464.975 | 47,03 | Çanakkale | 75.810 |
18 | Çankırı | 8.411 km² | 270.355 | 32,14 | Çankırı | 62.508 |
19 | Çorum | 12 833 km² | 597.065 | 46,53 | Çorum | 161.321 |
20 | Denizli | 11 716 km² | 850.029 | 72,55 | Denizli | 275.480 |
21 | Diyarbakır | 15 162 km² | 1.362.708 | 89,88 | Diyarbakır | 545.983 |
22 | Edirne | 6.241 km² | 402.606 | 64,51 | Adrianopol (Edirne) | 119.298 |
23 | Elazığ | 9.181 km² | 569.616 | 62,04 | Elazığ | 266.495 |
24 | Erzincan | 11 974 km² | 316.841 | 26,46 | Erzincan | 107.175 |
25 | Erzurum | 24 741 km² | 937.389 | 37,89 | Erzurum | 361.235 |
26 | Eskişehir | 13 904 km² | 706.009 | 50,78 | Eskişehir | 482.793 |
27 | Gaziantep | 7.194 km² | 1.285.249 | 178,66 | Gaziantep (aglom.) | 853.513 |
28 | Giresun | 7.151 km² | 523.819 | 73,25 | Giresun | 83.636 |
29 | Gümüşhane | 6.125 km² | 186.953 | 30,52 | Gümüşhane | 30.270 |
30 | Hakkari | 7.729 km² | 236.581 | 30,61 | Hakkari | 58.145 |
31 | Hatay | 5.678 km² | 1.253.726 | 220,80 | Antiochia Syryjska | 144.910 |
32 | Isparta | 8.733 km² | 513.681 | 58,82 | Isparta | 148.496 |
33 | İçel (obecnie zwany Mersin) | 15 737 km² | 1.651.400 | 104,94 | Mersin | 537.842 |
34 | Stambuł | 5.170 km² | 10.018.735 | 1.937,86 | Stambuł (aglom.) | 8.803.468 |
35 | İzmir | 11 811 km² | 3.370.866 | 285,40 | Izmir (aglom.) | 2.232.265 |
36 | Kars | 9.594 km² | 325.016 | 33,88 | Kars | 78.473 |
37 | Kastamonu | 13 473 km² | 375.476 | 27,87 | Kastamonu | 64.606 |
38 | Kayseri | 17 116 km² | 1.060.432 | 61,96 | Kayseri (aglom.) | 536.392 |
39 | Kırklareli | 6.056 km² | 328.461 | 54,24 | Kırklareli | 53.221 |
40 | Kırşehir | 6.434 km² | 253.239 | 39,36 | Kırşehir | 88.105 |
41 | Kocaeli | 3.635 km² | 1.206.085 | 331,80 | İzmit | 195.699 |
42 | Konya | 38 257 km² | 2.192.166 | 53,70 | Konya (aglom.) | 742.690 |
43 | Kütahya | 12 119 km² | 656.903 | 54,20 | Kütahya | 166.665 |
44 | Malatya | 12 235 km² | 853.658 | 69,77 | Malatya | 381.081 |
45 | Manisa | 13 120 km² | 1.260.169 | 96,05 | Manisa | 214.345 |
46 | Kahramanmaraş | 14 213 km² | 1.002.384 | 70,53 | Kahramanmaraş | 326.198 |
47 | Mardin | 9.097 km² | 705.098 | 77,51 | Mardin | 65.072 |
48 | Muğla | 12 716 km² | 715.328 | 56,25 | Muğla | 43.845 |
49 | Muş | 8.023 km² | 453.654 | 56,54 | Muş | 67.927 |
50 | Nevşehir | 5.438 km² | 309.914 | 56,99 | Nevşehir | 67.864 |
51 | Niğde | 7.318 km² | 348.081 | 47,57 | Niğde | 78.088 |
52 | Ordu | 5.894 km² | 887.765 | 150,62 | Ordu | 112.525 |
53 | Rize | 3.792 km² | 365.938 | 96,50 | Rize | 78.144 |
54 | Sakarya | 4.895 km² | 756.168 | 154,48 | Adapazarı | 283.752 |
55 | Samsun | 9.474 km² | 1.209.137 | 127,63 | Samsun | 363.180 |
56 | Siirt | 5.465 km² | 263.676 | 48,25 | Siirt | 98.281 |
57 | Synopa | 5.858 km² | 225.574 | 38,51 | Synopa | 30.502 |
58 | Sivas | 28 129 km² | 755.091 | 26,84 | Sivas | 251.776 |
59 | Tekirdağ | 6.345 km² | 623.591 | 98,28 | Tekirdağ | 107.191 |
60 | Tokat | 9.912 km² | 828.027 | 83,54 | Tokat | 113.100 |
61 | Trabzon | 4.495 km² | 975.137 | 216,94 | Trabzon | 214.949 |
62 | Tunceli | 7.406 km² | 93.584 | 12,64 | Tunceli | 25.041 |
63 | Şanlıurfa | 19 091 km² | 1.443.422 | 75,61 | Şanlıurfa | 385.588 |
64 | Uşak | 5.174 km² | 322.313 | 62,29 | Uşak | 137.001 |
65 | Wan | 20 927 km² | 877.524 | 41,93 | Wan | 284.464 |
66 | Yozgat | 14 083 km² | 682.919 | 48,49 | Yozgat | 73.930 |
67 | Zonguldak | 3.470 km² | 615.599 | 177,41 | Zonguldak | 104.276 |
68 | Aksaray | 8.051 km² | 396.084 | 49,20 | Aksaray | 129.949 |
69 | Bayburt | 4.043 km² | 97.358 | 24,08 | Bayburt | 32.285 |
70 | Karaman | 8.816 km² | 243.210 | 27,59 | Karaman | 105.384 |
71 | Kırıkkale | 4.589 km² | 383.508 | 83,57 | Kırıkkale | 205.078 |
72 | Batman | 4.671 km² | 456.734 | 97,78 | Batman | 246.678 |
73 | Şırnak | 7.296 km² | 353.197 | 48,41 | Şırnak | 52.743 |
74 | Bartın | 1.960 km² | 184.178 | 93,97 | Bartın | 35.992 |
75 | Ardahan | 5.495 km² | 133.756 | 24,34 | Ardahan | 17.274 |
76 | Iğdır | 3.584 km² | 168.634 | 47,05 | Iğdır | 59.880 |
77 | Yalova | 403 km² | 168.593 | 418,34 | Yalova | 70.118 |
78 | Karabük | 2.864 km² | 225.102 | 78,60 | Karabük | 100.749 |
79 | Kilis | 1.239 km² | 114.724 | 92,59 | Kilis | 70.670 |
80 | Osmaniye | 3.189 km² | 458.782 | 143,86 | Osmaniye | 173.977 |
81 | Düzce | 1.065 km² | 314.266 | 295,09 | Düzce | 56.649 |
Miasta
[edytuj]Według danych oficjalnych pochodzących z 2012 roku Turcja posiadała ponad 300 miast o ludności przekraczającej 20 tys. mieszkańców. Stolica kraju Ankara plasuje się dopiero na drugim miejscu, Stambuł jako jedyne miasto liczyło ponad 10 milionów mieszkańców; 6 miast z ludnością 1÷10 mln.; 9 miast z ludnością 500÷1000 tys.; 64 miast z ludnością 100÷500 tys.; 80 miast z ludnością 50÷100 tys., 88 miast z ludnością 25÷50 tys. oraz reszta miast poniżej 25 tys. mieszkańców.
- Adana
- Afyon
- Ankara
- Antalya
- Aydin
- Bursa
- Denizli
- Diyarbakir
- Edirne
- Erzurum
- Gaziantep
- Isparta
- Izmir
- Kayseri
- Konya
- Malatya
- Samsun
- Stambuł
- Trabzon
- Van
- Zonguldak
Ciekawe miejsca
[edytuj]Obiekty z listy światowego dziedzictwa UNESCO
[edytuj]- Góra Nemrut
- Hierapolis-Pamukkale
- Miasto Safranbolu
- Park Narodowy Göreme i zabytki sztuki naskalnej w Kapadocji
- Stanowisko archeologiczne Hattusas
- Starożytne sanktuarium Ksantos-Letoön
- Troja – stanowisko archeologiczne
- Wielki meczet i szpital w Divriği
- Zabytkowe dzielnice Stambułu
Transport
[edytuj]Wyjazd
[edytuj]Opuszczenie terytorium Turcji nie sprawia większych problemów. Należy liczyć się z podobnymi warunkami jak przy wjeździe.
Język
[edytuj]Zakupy
[edytuj]Powszechny dostęp do podstawowych produktów spożywczych, nawet przy głównych drogach i mniejszych miejscowościach, nie ma problemu z odnalezieniem sklepu.
Gastronomia
[edytuj]Lokale gastronomiczne są czynne przez większą część doby, oferta jest szeroka, oparta głównie na świeżych warzywach i mięsie baranim.
Noclegi
[edytuj]Kemping
[edytuj]Na terenie kraju poza obszarami miejskimi można odbywać nocleg poza miejscami do tego przeznaczonymi. Ze względu na dużą popularność tego rozwiązania należy liczyć się z dużym zaśmieceniem najatrakcyjniejszych miejsc, np. wybrzeża Morza Czarnego.
Nauka
[edytuj]Praca
[edytuj]Bezpieczeństwo
[edytuj]Turcja jest państwem zagrożonym terroryzmem. W przeszłości dochodziło do ataków nawet w Stambule i Ankarze. Zachowaj ostrożność szczególnie w miejscach, które mogą być celem ataków (atrakcje turystyczne, kluby nocne, budynki użyteczności publicznej, miejsca zbiegowisk i demonstracji) (Źródło: MSZ).
Na pograniczu z Syrią i Irakiem odbywają się działania wojskowe. Ruch na drogach kontroluje wojsko i żandarmeria – m.in. przeprowadzają kontrole pasażerów w autobusach i samochodach. Mogą występować utrudnienia i ograniczenia w poruszaniu się po drogach. Cudzoziemcy (np. w hotelach) muszą liczyć się z niezapowiedzianymi kontrolami policji i służb bezpieczeństwa.
Uprawnienia organów bezpieczeństwa są bardzo szerokie. Należy zawsze mieć przy sobie paszport oraz wizę. Władze miejscowe śledzą aktywność dotyczącą Turcji w Internecie, w tym w mediach społecznościowych. Jeśli władze uznają, że jakiś wpis szkodzi Turcji lub ją obraża, mogą zatrzymać lub wydalić z kraju autora tekstu (Źródło: MSZ).
W dużych miastach zdarzają się przypadki rozboju (wyrywanie torebek) lub przyjacielskich zaproszeń do lokali, gdzie pod groźbą przemocy trzeba zapłacić wygórowany rachunek za zamówione napoje. Ktoś może też zaproponować Ci, abyś kupił lub przewiózł narkotyki, co w Turcji jest bardzo surowo karane (Źródło: MSZ).
W Turcji rośnie liczba gwałtów i przypadków przemocy wobec kobiet.
Występują też trzęsienia ziemi (Źródło: MSZ).
Zdrowie
[edytuj]Służba zdrowia jest w znacznym stopniu prywatna. Wizyta u lekarza (bez zabiegów) może kosztować od 100 USD wzwyż, dzień pobytu w szpitalu – od 500 USD. Zabiegi są bardzo drogie. Aby uniknąć problemów z płatnościami za leczenie szpitalne, wykup odpowiednie ubezpieczenie lub bądź przygotowany na płatności kartą kredytową. Większe szpitale podpisują umowy z ubezpieczycielami i honorują polisy ubezpieczeniowe. W mniejszych miejscowościach być może będziesz musiał zapłacić gotówką. W takiej sytuacji weź fakturę za usługę i wystąp o zwrot kosztów do ubezpieczyciela. Wyposażenie szpitali jest na dobrym poziomie.
Szczepienia nie są obowiązkowe, ale zalecamy szczepienia przeciwko żółtaczce. W razie poważniejszych zabiegów medycznych (np. operacji), będziesz musiał pokazać zaświadczenie o szczepieniu (Źródło: MSZ).
Kontakt
[edytuj]Telefony alarmowe
[edytuj]- Pogotowie ratunkowe – 112
- Straż pożarna – 110
- Policja – 155
- Żandarmeria – 156 (pełni zadania policji poza terenem miejskim)
- Straż wybrzeża – 158
- AFAD – 122 (zarządzanie kryzysowe)
- Infolinia w sprawie pozwoleń na pobyt – 157
- Pożar lasu – zgłoszenia – 177
- Przemoc w rodzinie – 183
Informacje turystyczne
[edytuj]Przedstawicielstwa dyplomatyczne
[edytuj]Przedstawicielstwa Polski w Turcji
[edytuj]Ambasada RP w Ankarze
Adres: Atatürk Bulvarı N°241, Kavaklıdere, PK-20, 06-650 Ankara
Telefon: +90 312 457 20 00 (centrala) - czynny całodobowo
Faks: +90 312 467 89 63
Strona www: https://ankara.msz.gov.pl/pl/
E-mail: ankara.amb.sekretariat@msz.gov.pl
Przedstawicielstwa Turcji w Polsce
[edytuj]Ambasada Republiki Turcji w Warszawie
ul. Rakowiecka 19, 02-517 Warszawa
Telefon: +48 22 854 61 10
Fax: +48 22 646 43 25
Strona www: http://warsaw.emb.mfa.gov.tr/
E-mail: embassy.warsaw@mfa.gov.tr