တူဝ်သွမ်ၼူမ်း/မႃလႆး (မႃၼႆး)
![မႃလႆႈ ပႆယူႇတီႈၼႂ်း ပၢင်ႇမူၺ်](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5a/Canis_lupus_265b.jpg/500px-Canis_lupus_265b.jpg)
မႃးလႆးၶဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်တူဝ်ၶဝ်ႈၸုမ်းၸိူဝ်း ဢၼ်တူဝ်ယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈသုတ်း တီႈၼႂ်းၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းမႃယဝ်ႉ။ မႃးလႆးတူဝ်ပေႃႈ ဢၼ်ယႂ်ႇထူၼ်ႈလီယဝ်ႉၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ် မီးတၢင်းယၢဝ်းမွၵ်ႈ သီႇထတ်း (1.2 မီးတႂ်း) ႁူမ်ႈပႃးတၢင်းႁၢင်ၶဝ်ယဝ်ႉ။ ၼမ်ႉၼၵ်းၶဝ်ၵေႃႈ ၸၢင်ႊမီးမွၵ်ႈ 150-ပွင်ႇ (68-ၵီးလူဝ်း)ယဝ်ႉ။ မႃးလႆးၶဝ်ၼႆႉ ယူႇတီႈလႅၼ်ႊၵတ်းပွတ်းႁွင်ႇ လိုမ်ဢမႄးရီးၵႂ်းႁွင်ႇလႂ်၊ ယေႃးရွပ်ႉလႂ်၊ ဢေးသီးယႂ်းလႂ်ၶဝ်ယဝ်ႉ။ ၶဝ်မီးၶူၼ်ၼင်ၼႃ တႃႇလႆႈယူႇဢုၼ်ႇ။ မႃလႆး (မႃၼႆး) ၶဝ်ၼႆႉ မီးၸႂ်ႊႁူႉသၢပ်ႇတေႃႇ ဢၢႆႊသႅဝ် လႄႈ သဵင် ၸိူဝ်းၼႆႉ တႅတ်ႈၼႅတ်ႈယ်ဝႉ။ ၶဝ်မီးၶဵဝ်ႈၽၢႆလႅမ်တင်းၼဵပ်ႉတိၼ် ဢၼ်ၽၢႆလႅမ်လီသေယဝ်ႉ မၢင်ႊပွၵ်ႈၼႆႉ မႃလႆး (မႃၼႆး) ၶဝ်ၼႆႉ လႄႇဢွၵ်ႇႁႃယိူဝ်ႇႁၢင်းၶေႃၶဝ် တူဝ်လဵဝ်ၵေႃႈမီး။ ၵူၺ်းၵႃႇ ပေႃးဝႃႈ ပဵၼ်မိူဝ်ႈဢၼ်ၶဝ် လူၺ်းၽၢၼ်းၶဝ် ဢမ်ႇၼၼ် တူဝ်သတ်းတၢင်ႇမဵဝ်း ဢၼ်တိူဝ်းယႂ်ႇသေ တူဝ်ၶဝ်ၼၼ်ႉၼႆတႄႉ ၶဝ်ၵႆႉဢွၵ်ႇလူၺ်းပဵၼ်ၵူပ်ႉပဵၼ်ၵူႈ ဢမ်ႇၼၼ် ပဵၼ်ၽုင်ဢဝ်ယဝ်ႉ။ မႃလႆး (မႃၼႆး) ၼိူင်ႈၽုင် ဢမ်ႇၼၼ် ယေႈမုင်ႉၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ် ၵႆႉပႃးမီး မႃပေႃႈ မႃမႄႈ၊ မႃတူဝ်ဢွၼ်ႇ ဢၼ်ယႂ်ႇမႃးယဝ်ႉလီငၢမ်း လႄႈ ဢေမႃဢွၼ်ႇ ၶဝ်လႂ်ယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈ ယႂ်ႇမႃးယဝ်ႉၼႆၵေႃႈ ဢေမႃဢွၼ်ႇၶဝ်ၼႆႉ သွၼ်ႁဵၼ်းဢဝ် လွၵ်းလၢႆးလမ်းယိူဝ်ႇ ၸွမ်းတင်း တၢင်းလဵၼ်ႈလမ်းလူၺ်း ၵၼ်ဢဵၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
- မိူဝ်ႈလမ်းလူၺ်းတေႃႇတူဝ်ယိူဝ်ႇၶဝ်ၼႆႉ လႅၼ်ႈလႆႈထိုင်တၢင်းဝႆး ယေႈၸူဝ်ႊမူင်း 35 လၵ်း (56 ၵီးလူဝ်း)ယူႇယဝ်ႉ။
- တူဝ်ဢွၼ်ႁူဝ် တီႈၼႂ်းၽုင်မုင်ႉမႃၼၼ်ႉၸမ်း ပဵၼ်မႃလႆး (မႃၼႆး) ပေႃႈယဝ်ႉ၊ ပဵၼ်တူဝ်ပေႃႈ ဢၼ်ႁႅင်းယႂ်ႇသေပိူၼ်ႈသုတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။