Yeni Genel Katalog: Revizyonlar arasındaki fark
[kontrol edilmiş revizyon] | [kontrol edilmiş revizyon] |
k robot Değiştiriliyor: el:Νέος γενικός αστρονομικός κατάλογος |
1 kitap ekle (20240302)) #IABot (v2.0.9.5) (GreenC bot |
||
(26 kullanıcı tarafından yapılan 47 ara revizyon gösterilmiyor) | |||
1. satır: | 1. satır: | ||
[[Dosya:NewGeneralCatalogueOriginal NGC1-33.jpg|küçükresim|John Louis Emil Dreyer'in Yeni Genel Kataloğunda NGC 1'den NGC 33'e kadar olan girişler.]] |
|||
'''Gökbilim Kataloğu''' veya '''Yeni Genel Katalog''' ([[İngilizce]] '''New General Catalogue''', '''NGC'''), [[amatör uzaybilim]]'de yaygın olarak kullanılan bir gökcisimleri kataloğudur. İçerdiği 8.000'in üzerinde nesne, ''NGC nesneleri'' olarak bilinirler, ve benzerlerinin aksine NGC [[gökada]]lar ile sınırlı değildir. |
|||
'''Bulutsular ve Yıldız Kümelerinin Yeni Genel Kataloğu''' (kısaca: '''NGC''', [[İngilizce]]: ''New General Catalogue of Nebulae and Clusters of Stars''), 1888 yılında [[John Louis Emil Dreyer]] tarafından derlenen ve derin gökyüzü cisimlerinden oluşan bir [[Astronomi katalogları|astronomi kataloğu]]dur. NGC, [[gökada]]lar, [[yıldız kümesi|yıldız kümeleri]] ve [[salma bulutsusu|salma bulutsuları]] da dahil olmak üzere 7.840 gök cismi içerir. Dreyer NGC'ye, 1895 ve 1908 yıllarında 5.386 gök cismini daha tanımlayan ve [[Dizin Kataloğu|Dizin Katalogları]] (kısaca '''IC''') olarak bilinen iki ek yayınladı. Bu cisimlerin birçoğu halen NGC veya IC numaralarıyla yaygın bir şekilde bilinmektedir. |
|||
NGC, [[William Herschel|William]] ve [[Caroline Herschel]]'in kataloglama çalışmalarını ve [[John Herschel]]'in ''Bulutsular ve Yıldız Kümeleri Genel Kataloğu''{{'}}nu genişletip birleştirdi. [[Göksel ekvator]]un güneyindeki cisimler daha eksik kataloglanmış olsa da, birçoğu John Herschel veya [[James Dunlop]] tarafından yapılan gözlemlere dayanarak dahil edilmiştir. |
|||
Kataloğu 1880'lerde [[John Louis Emil Dreyer]] tarafından [[William Herschel]] ve oğlu John 7840 nesneyi gözlemlerini kullanarak derledi. Daha sonra NGC, 1896 ve 1905'te yayımlanan iki dizin katalogla genişletilmiş oldu. |
|||
NGC birçok hata içeriyordu ve bunları düzeltmeye yönelik girişimler; 1973 yılında Jack W. Sulentic ve William G. Tifft tarafından ''Gözden Geçirilmiş Yeni Genel Katalog'' (''Revised New General Catalogue'' RNGC), 1988 yılında Roger W. Sinnott tarafından ''NGC2000.0'' ve 1993 yılında ''NGC/IC Projesi'' (''NGC/IC Project'') ile gerçekleştirildi. Wolfgang Steinicke tarafından 2009 yılında ''Gözden Geçirilmiş Yeni Genel Katalog ve Dizin Kataloğu'' (''Revised New General Catalogue and Index Catalogue'' RNGC/IC) hazırlandı ve 2019'da 13.957 cisim eklenerek güncellendi.<ref name="luft"/> |
|||
=== Ayrıca Bakınız === |
|||
* [[NGC nesneleri dizini]] |
|||
== Orijinal katalog == |
|||
[[Dosya:John Dreyer.gif|küçükresim|upright=0.77|John Louis Emil Dreyer]] |
|||
http://en.wikipedia.org/wiki/New_General_Catalogue |
|||
{{Ayrıca bakınız|NGC cisimleri dizini|Kategori:NGC cisimleri}} |
|||
Orijinal Yeni Genel Katalog, 1880'lerde [[John Louis Emil Dreyer]] tarafından [[William Herschel]], oğlu [[John Herschel|John]] ve diğerlerinin gözlemlerini kullanarak derlendi. Dreyer, Herschel'in ''Bulutsular ve Yıldız Kümeleri Genel Kataloğu''{{'}}na (GC)<ref name="Dreyer"/> yaklaşık 1.000 yeni gök cismini içeren bir ek yayımlamıştı. 1886 yılında ''Genel Katalog''{{'}}a ikinci bir ek oluşturma fikrini ortaya atmış, fakat [[Kraliyet Astronomi Birliği]] Dreyer'den yeni bir versiyon derlemesini istemişti. Bu, ''Yeni Genel Katalog''{{'}}un 1888 yılındaki ''Memoirs of the Royal Astronomical Society''{{'}}de yayınlanmasıyla sonuçlanmıştır.<ref name="HaleBradt"/><ref name="Dryer1888"/> |
|||
NGC'yi bir araya getirmek zorlu bir görevdi çünkü Dreyer, çapları 2 ila 72 inç arasında değişen çeşitli teleskoplarla yapılan birçok çelişkili ve belirsiz raporla uğraşmak zorunda kalmıştı. Bazılarını kendi kontrol etse de cisimlerin sayısı o kadar fazlaydı ki, derleme amacıyla başkaları tarafından yayınlanan verileri olduğu gibi kabul etmek zorunda kaldı. Katalog, çoğunlukla konum ve açıklamalarla ilgili bazı hatalar içeriyordu, fakat Dreyer kataloğunda referanslar vermişti. Bu da, daha sonraki gökbilimcilerin orijinal referansları incelemelerine ve orijinal NGC'de düzeltmeler yayınlamalarına olanak tanıdı.<ref name="history"/> |
|||
==''Dizin Kataloğu''== |
|||
{{Astronomi-taslak}} |
|||
{{Ayrıca bakınız|Dizin Kataloğu|Kategori:IC cisimleri}} |
|||
NGC'nin ilk büyük güncellemesi, John Louis Emil Dreyer tarafından iki bölüm halinde yayınlanan ''Bulutsular ve Yıldız Kümeleri Dizin Kataloğu''{{'}}dur (kısaca ''IC''). İlk bölümü olan IC I,<ref name="Dreyer1895"/> 1895 yılında yayınlandı ve 1.520 gök cismini içerir. İkinci bölümü olan IC II<ref name="Dreyer1908"/> ise 1908 yılında yayınlandı ve 3.866 gök cismini içerir. Bu katalog NGC'ye bir ek olarak hizmet verir ve toplamda IC cisimleri olarak bilinen ilave 5.386 cisim içerir. IC, 1888 ile 1907 yılları arasında çoğu [[fotoğrafçılık]] sayesinde mümkün olan gökada, küme ve bulutsu keşiflerini özetler. IC'de yapılan düzeltmelerin bir listesi 1912 yılında yayınlandı.<ref name="Dreyer1912"/> |
|||
==''Gözden Geçirilmiş Yeni Genel Katalog''== |
|||
[[Kategori:NGC nesneleri|*]] |
|||
[[Dosya:NGC 6543 7662 7009 6826.jpg|küçükresim|upright=1.2|Dört farklı [[gezegenimsi bulutsu]]. Sol üstten başlayarak saat yönünde: [[NGC 6543]], [[NGC 7662]], [[NGC 6826]] ve [[NGC 7009]].]] |
|||
[[Kategori:Gökbilim katalogları|*]] |
|||
''Gözden Geçirilmiş Yeni Yıldız Olmayan Gök Cisimleri Kataloğu'' (kısaca ''RNGC'', İngilizce: ''Revised New Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects''), 1970'lerin başlarında Sulentic ve Tifft tarafından derlenmiş ve 1973 yılında NGC'nin bir güncellemesi olarak yayınlanmıştır.<ref name="Sulentic"/> Bu çalışma, NGC verilerinde daha önce yayınlanmış olan bazı düzeltmeleri (Dreyer tarafından yayınlanan düzeltmeler dahil) içermemekte ve yeni hatalar eklemektedir. Örneğin, [[Aslan takımyıldızı]]nda bulunan ve iyi bilinen bir [[Galaksi grubu|yoğun gökada grubu]] olan [[Copeland Yedilisi]] RNGC'de yokmuş gibi görünmektedir.<ref name="history"/><ref name="Steinicke2010"/> |
|||
RNGC'de yaklaşık 800 cisim "var olmayan" olarak listelenmiştir. Bu tanımlama, mükerrer katalog girişi olan cisimlere, sonraki gözlemlerde tespit edilmeyenlere ve sonraki çalışmalarda tesadüfi gruplamalar olarak kabul edilip yıldız kümesi olarak kataloglanan birkaç cisme uygulanır. 1993 tarihli bir monograf, RNGC'de "var olmayan" olarak adlandırılan 229 yıldız kümesini incelemiştir. Bunların "yanlış tanımlanmış veya 18. ve 19. yüzyıllarda keşfedilmelerinden bu yana bulunamamış" olduğu ortaya çıkmıştır.<ref name="webbdeepsky"/> Araştırma, 229 gök cisminden biri olan [[NGC 1498]]'in gerçekte var olmadığını bulmuştur. Beş tanesi başka girişlerin kopyalarıydı, 99'u "bir şekilde mevcuttu" ve diğer 124'ünün çözümlenmesi için ek araştırmaya ihtiyaç vardı.<ref name="Allison"/> |
|||
[[ar:الفهرس العام الجديد]] |
|||
[[be:Новы агульны каталог]] |
|||
Başka bir örnekte, [[Avcı takımyıldızı]]nda bulunan bir [[yansıma bulutsusu]] olan [[NGC 2163]], Dreyer tarafından yapılan bir transkripsiyon hatası nedeniyle "var olmayan" olarak sınıflandırılmıştır. Dreyer, kendi hatasını Dizin Kataloglarında düzeltmiş olsa da, RNGC orijinal hatayı korumuş ve ek olarak [[yükselim]] işaretini ters çevirerek NGC 2163'ü "var olmayan" olarak sınıflandırmıştır.<ref name="OMeara"/> |
|||
[[be-x-old:Новы агульны каталёг]] |
|||
[[bg:Нов общ каталог]] |
|||
=== ''Gözden Geçirilmiş Yeni Genel Katalog ve Dizin Kataloğu'' === |
|||
[[ca:New General Catalogue]] |
|||
''Gözden Geçirilmiş Yeni Genel Katalog ve Dizin Kataloğu'' (kısaca: ''RNGC/IC'', İngilizce: ''Revised New General Catalogue and Index Catalogue''), Wolfgang Steinicke tarafından 2009 yılında hazırlanmış bir derlemedir.<ref name="Steinicke2010" /><ref name="Steinicke"/> NGC ve IC kataloglarının kapsamlı ve güvenilir bir değerlendirmesidir.<ref name="Duerbeck"/><ref name="Duerbeck2"/> |
|||
[[cs:New General Catalogue]] |
|||
[[da:New General Catalogue]] |
|||
==''NGC 2000.0''== |
|||
[[de:New General Catalogue]] |
|||
NGC 2000.0 (''Bulutsular ve Yıldız Kümelerinin Tam Yeni Genel Kataloğu ve Dizin Kataloğu'' olarak da bilinir), Roger W. Sinnott tarafından 1988 yılında [[J2000.0]] koordinatları kullanılarak yapılan NGC ve IC'nin bir derlemesidir.<ref name="gsfc"/><ref name="Sinnott"/> Gökbilimciler tarafından yıllar boyunca yapılan birçok düzeltmeyi ve yazım hatalarını içerir.<ref name="history"/> |
|||
[[el:Νέος γενικός αστρονομικός κατάλογος]] |
|||
[[en:New General Catalogue]] |
|||
== NGC/IC Projesi == |
|||
[[eo:NGC-katalogo]] |
|||
NGC/IC Projesi, profesyonel ve amatör gökbilimciler arasında 1993 yılında gerçekleştirilmiş bir işbirliğidir. 2017 yılında tamamlanan proje, tüm NGC ve IC cisimlerini tanımlamayı, hataları düzeltmeyi, görüntüleri ve temel astronomik verileri toplamayı amaçlıyordu. Başlıca ekip üyeleri Harold G. Corwin Jr., Steve Gottlieb, Malcolm Thomson, Robert E. Erdmann ve Jeffrey Corder idi.<ref name="ngcicproject"/> |
|||
[[es:Nuevo Catálogo General]] |
|||
[[eu:NGC sistema]] |
|||
{| class="wikitable" |
|||
[[fa:کاتالوگ عمومی جدید]] |
|||
|+NGC cisimleri tarihsel çizimlerinin mevcut kayıtlarla karşılaştırılması |
|||
[[fi:NGC]] |
|||
!Cisim |
|||
[[fr:New General Catalogue]] |
|||
!İsim, diğer belirtme |
|||
[[ga:NGC]] |
|||
!Kaşif |
|||
[[hi:एन. जी. सी.]] |
|||
!Tarihsel çizim |
|||
[[hr:Novi opći katalog]] |
|||
!Modern fotoğraf |
|||
[[hu:NGC-katalógus]] |
|||
!NGC'deki açıklama |
|||
[[it:New General Catalogue]] |
|||
|- |
|||
[[ja:ニュージェネラルカタログ]] |
|||
|[[Girdap gökadası|NGC 5194]] |
|||
[[ko:엔지시]] |
|||
|Girdap gökadası, M51 |
|||
[[lb:New General Catalogue]] |
|||
|Charles Messier |
|||
[[lt:NGC katalogas]] |
|||
|[[Dosya:Whirlpool by lord rosse.jpg|200px]]<br />[[William Parsons, 3. Rosse Kontu|Lord Rosse]] |
|||
[[mk:Нов општ каталог]] |
|||
|[[Dosya:Messier51.jpg|200px]] |
|||
[[ml:ന്യൂ ജെനറൽ കാറ്റലോഗ്]] |
|||
|''"!!! Great spiral neb"''<br>(!!!=''a magnificent or otherwise significant object'') |
|||
[[nl:New General Catalogue]] |
|||
|- |
|||
[[nn:New General Catalogue]] |
|||
|[[Yengeç Bulutsusu|NGC 1952]] |
|||
[[no:NGC-katalogen]] |
|||
|Yengeç Bulutsusu, M1 |
|||
[[pl:New General Catalogue]] |
|||
|[[John Bevis]] |
|||
[[pt:New General Catalogue]] |
|||
|[[Dosya:Crab nebula - Rosse 1844 (inv).jpg|200px]]<br />[[William Parsons, 3. Rosse Kontu|Lord Rosse]] |
|||
[[ro:New General Catalogue]] |
|||
|[[Dosya:Crab Nebula.jpg|200px]] |
|||
[[ru:Новый общий каталог]] |
|||
|''"vF, vS"''<br>(very faint, very small) |
|||
[[sh:New General Catalogue]] |
|||
|- |
|||
[[sk:Nový všeobecný katalóg]] |
|||
|[[Orion Bulutsusu|NGC 1976]] |
|||
[[sl:Novi splošni katalog]] |
|||
|Orion Bulutsusu, M42 |
|||
[[sr:New General Catalogue]] |
|||
|[[Nicolas-Claude Fabri de Peiresc|N.-C. F. de Peiresc]] |
|||
[[sv:New General Catalogue]] |
|||
|[[Dosya:Orion Nebula - Drawing - John Herschel -1847 - rotated by 180°.jpg|200px]] <br>John Herschel |
|||
[[uk:Новий загальний каталог]] |
|||
|[[Dosya:Orion Nebula - Hubble 2006 mosaic 18000.jpg|200px]] |
|||
[[vi:Đại Danh lục Mới]] |
|||
|''"!!!!Theta'Orionis and the great neb"'' |
|||
[[zh:NGC |
|||
|- |
|||
|[[Omega Bulutsusu|NGC 6618]] |
|||
|Omega Bulutsusu, M17 |
|||
|[[Jean-Philippe Loys de Cheseaux|J.-P. de Chéseaux]] |
|||
|[[Dosya:TPSMV8P285 Fig 2.jpg|200px]]<br>John Herschel |
|||
|[[Dosya:ESO-The Omega Nebula-phot-25a-09-fullres.jpg|200px]] |
|||
|''"!!!,B, eL, eiF, 2 hooked"''<br>(bright, extremely large, extremly irregular faint) |
|||
|- |
|||
|[[NGC 1365]] |
|||
| |
|||
|James Dunlop |
|||
|[[Dosya:Herschel 1847 Page 491 - Plate 4 - Fig 1 - NGC 1365.jpg|200px]]<br>John Herschel |
|||
|[[Dosya:Phot-08a-99-hires.jpg|200px]] |
|||
|''"!!vB, vL, mE, rN"''<br>(very bright, very large, much extended, resolvable nucleus) |
|||
|- |
|||
|[[Centaurus A|NGC 5128]] |
|||
|Centaurus A |
|||
|James Dunlop |
|||
|[[Dosya:Herschel 1847 Page 491 - Plate 4 - Fig 2 - NGC 5128.jpg|200px]]<br>John Herschel |
|||
|[[Dosya:Centaurus A.jpg|200px]] |
|||
|''"!!, vB, vL, vmE 122°5 bifid"''<br>(very bright, very large, very much extended) |
|||
|} |
|||
== Ayrıca bakınız == |
|||
*[[Astronomi katalogları]] |
|||
*[[Messier cisimleri]] |
|||
*[[Astronomi katalogları listesi]] |
|||
*[[NGC cisimleri dizini]] |
|||
== Kaynakça == |
|||
{{Kaynakça|refs= |
|||
<ref name="luft">{{Web kaynağı |url=http://www.klima-luft.de/steinicke/ngcic/rev2000/NI2019.zip |başlık=RNGC/IC 2019 |erişimtarihi=25 Haziran 2023 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20220407195535/http://www.klima-luft.de/steinicke/ngcic/rev2000/NI2019.zip |arşivtarihi=7 Nisan 2022 |ölüurl=hayır }}</ref> |
|||
<ref name="Dreyer"> |
|||
{{Akademik dergi kaynağı |
|||
|soyadı=Dreyer |ad=J. L. E. |
|||
|tarih=1878 |
|||
|başlık=A Supplement to Sir John Herschel's "General Catalogue of Nebulae and Clusters of Stars" |
|||
|url=https://archive.org/details/supplementtosirj00dreyrich |
|||
|dergi=Transactions of the Royal Irish Academy |
|||
|cilt=26 |sayfalar=391-426|bibcode=1878RIATr..26..381D |
|||
|jstor=30079091 |
|||
}}</ref> |
|||
<ref name="HaleBradt"> |
|||
{{Kitap kaynağı |
|||
|soyadı=Bradt |ad=H. |
|||
|tarih=2004 |
|||
|başlık=Astronomy Methods: A Physical Approach to Astronomical Observations |
|||
|url=https://archive.org/details/astronomymethods0000brad |sayfalar=[https://archive.org/details/astronomymethods0000brad/page/52 52]|yayıncı=Cambridge University Press |
|||
| isbn=978-0-521-53551-9 |
|||
}}</ref> |
|||
<ref name="Dryer1888"> |
|||
{{Akademik dergi kaynağı |
|||
|soyadı=Dreyer |ad=J. L. E. |
|||
|tarih=1888 |
|||
|başlık=A New General Catalogue of Nebulae and Clusters of Stars, being the Catalogue of the late Sir John F.W. Herschel, Bart., revised, corrected, and enlarged |
|||
|url=https://archive.org/download/newgeneralcatalo00dreyrich/newgeneralcatalo00dreyrich.pdf |
|||
|dergi=Memoirs of the Royal Astronomical Society |
|||
|cilt=49 |sayfalar=1-237|bibcode=1888MmRAS..49....1D |
|||
}}</ref> |
|||
<ref name="history">{{Web kaynağı |
|||
|soyadı=Corwin |
|||
|ad=H.G. Jr. |
|||
|tarih=12 Ekim 1999 |
|||
|başlık=The NGC/IC Project: An Historical Perspective |
|||
|url=http://www.ngcicproject.org/history.htm |
|||
|yayıncı=The NGC/IC Project |
|||
|erişimtarihi=22 Nisan 2012 |
|||
|arşivurl=https://web.archive.org/web/20120510214957/http://www.ngcicproject.org/history.htm |
|||
|arşivtarihi=10 Mayıs 2012 |
|||
|ölüurl=evet}}</ref> |
|||
<ref name="Dreyer1895"> |
|||
{{Akademik dergi kaynağı |
|||
|soyadı=Dreyer |ad=J. L. E. |
|||
|tarih=1895 |
|||
|başlık=Index Catalogue of Nebulae found in the years 1888 to 1894, with Notes and Corrections to the New General Catalogue |
|||
|dergi=Memoirs of the Royal Astronomical Society |
|||
|cilt=51 |sayfalar=185-228|bibcode=1895MmRAS..51..185D |
|||
}}</ref> |
|||
<ref name="Dreyer1908"> |
|||
{{Akademik dergi kaynağı |
|||
|soyadı=Dreyer |ad=J. L. E. |
|||
|tarih=1910 |
|||
|başlık=Second Index Catalogue of Nebulae and Clusters of Stars; containing objects found in the years 1895 to 1907, with Notes and Corrections to the New General Catalogue and to the Index Catalogue for 1888–94 |
|||
|url=https://archive.org/download/secondindexcatal00dreyrich/secondindexcatal00dreyrich.pdf |
|||
|dergi=Memoirs of the Royal Astronomical Society |
|||
|cilt=59 |sayfalar=105-198|bibcode=1910MmRAS..59..105D |
|||
}}</ref> |
|||
<ref name="Dreyer1912"> |
|||
{{Akademik dergi kaynağı |
|||
|soyadı=Dreyer |ad=J. L. E. |
|||
|tarih=1912 |
|||
|başlık=Corrections to the New General Catalogue resulting from the revision of Sir William Herschel's Three Catalogues of Nebulae |
|||
|dergi=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |
|||
|cilt=73 |sayfalar=37-40|bibcode=1912MNRAS..73...37D |
|||
|doi=10.1093/mnras/73.1.37 |
|||
}}</ref> |
|||
<ref name="Sulentic"> |
|||
{{Kitap kaynağı |
|||
|soyadı=Sulentic |
|||
|ad=J. W. |
|||
|soyadı2=Tifft |
|||
|ad2=W. G. |
|||
|tarih=1973 |
|||
|başlık=The Revised New Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects |
|||
|yayıncı=University of Arizona Press |
|||
|isbn=978-0-8165-0421-3 |
|||
|bibcode=1973rncn.book.....S |
|||
|url=https://archive.org/details/revisednewgenera0000sule |
|||
}}</ref> |
|||
<ref name="Steinicke2010">{{Web kaynağı |soyadı= Steinicke |ad= W. |tarih= 17 Ocak 2012 |başlık= Revised New General Catalogue and Index Catalogue | url = http://www.klima-luft.de/steinicke/ngcic/rev2000/Explan.htm |erişimtarihi= 22 Nisan 2012 | arşivurl = https://web.archive.org/web/20010124012900/http://www.klima-luft.de/steinicke/ngcic/rev2000/Explan.htm | arşivtarihi = 24 Ocak 2001}}</ref> |
|||
<ref name="webbdeepsky">{{Web kaynağı |başlık= Monograph No. 1 - The "Non-Existent" Star Clusters of the RNGC | url = http://www.webbdeepsky.com/nebulae-clusters/mono1 | website = Webb Deep-Sky Society |erişimtarihi= 29 Mayıs 2017 | arşivurl = https://web.archive.org/web/20141214021318/http://www.webbdeepsky.com/nebulae-clusters/mono1 | arşivtarihi = 14 Aralık 2014}}</ref> |
|||
<ref name="Allison">{{Kitap kaynağı|soyadı1=Allison|ad1=Mark|başlık=Star Clusters and How to Observe Them|tarih=4 Nisan 2006|yayıncı=Springer Science & Business Media|sayfalar=62-63|url=https://books.google.com/books?id=AgkCl1L1G2cC&pg=PA62|erişimtarihi=29 Mayıs 2017|isbn=9781846281983}}</ref> |
|||
<ref name="OMeara">{{Kitap kaynağı|soyadı1=O'Meara|ad1=Stephen James|başlık=Deep Sky Companions: Hidden Treasures|tarih=12 Nisan 2007|yayıncı=Cambridge University Press|sayfalar=175-176|url=https://books.google.com/books?id=a6VY0Q1zsJoC&pg=PA176|erişimtarihi=30 Mayıs 2017|isbn=9781139463737}}</ref> |
|||
<ref name="Steinicke">{{Kitap kaynağı |soyadı=Steinicke |ad=W. |başlık=Observing and Cataloguing Nebulae and Star Clusters: From Herschel to Dreyer's New General Catalogue |url=https://archive.org/details/observingcatalog0000stei |tarih=2010 |yayıncı=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-19267-5}}</ref> |
|||
<ref name="Duerbeck">{{Akademik dergi kaynağı |soyadı=Duerbeck |ad=H. W. |tarih=2009 |başlık=Book Review: Nebel und Sternhaufen - Geschichte ihrer Entdeckung Beobachtung und Katalogisierung (Steinicke) |dergi=Journal of Astronomical History and Heritage |cilt=12 |sayı=3 |sayfa=255 |bibcode=2009JAHH...12..255D}}</ref> |
|||
<ref name="Duerbeck2">{{Akademik dergi kaynağı |soyadı=Duerbeck |ad=H. W. |tarih=2011 |başlık=Observing and Cataloguing Nebulae and Star Clusters. From Herschel to Dreyer's New General Catalogue (Steinicke) |dergi=Journal of Astronomical History and Heritage |cilt=14 |sayı=1 |sayfa=78 |bibcode=2011JAHH...14Q..78D}}</ref> |
|||
<ref name="gsfc">{{Web kaynağı |
|||
|başlık=NGC2000 - NGC2000.0: Complete New General Catalog and Index Catalog |
|||
|url=http://heasarc.gsfc.nasa.gov/W3Browse/all/ngc2000.html |
|||
|yayıncı=Goddard Space Flight Center |
|||
|erişimtarihi=22 Nisan 2012 |
|||
|arşivurl=https://web.archive.org/web/20121020075827/http://heasarc.gsfc.nasa.gov/W3Browse/all/ngc2000.html |
|||
|arşivtarihi=20 Nisan 2012 |
|||
|ölüurl=evet}}</ref> |
|||
<ref name="Sinnott">{{Kitap kaynağı |
|||
|soyadı=Sinnott |ad=R. W. |
|||
|tarih=1988 |
|||
|başlık=NGC 2000.0: The Complete New General Catalogue and Index Catalogues of Nebulae and Star Clusters |
|||
|url=https://archive.org/details/ngc20000complete0000drey |yayıncı=Sky Publishing |
|||
|isbn=978-0-933346-51-2 |
|||
}}</ref> |
|||
<ref name="ngcicproject">{{Web kaynağı | url = http://ngcicproject.observers.org/ |başlık= The NGC/IC Project |erişimtarihi=7 Haziran 2020| arşivurl = https://web.archive.org/web/20190930170357/http://ngcicproject.observers.org/ | arşivtarihi = 30 Eylül 2019}}</ref> |
|||
}} |
|||
== Dış bağlantılar == |
|||
{{Commons kategori|NGC objects}} |
|||
{{Commons kategori|IC objects}} |
|||
* [http://spider.seds.org/ngc/ngc.html Etkileşimli NGC Çevrimiçi Katalog] {{Webarşiv|url=https://web.archive.org/web/20181021150843/http://spider.seds.org/ngc/ngc.html |tarih=21 Ekim 2018 }} |
|||
* [http://astronomy-mall.com/Adventures.In.Deep.Space Adventures in Deep Space: Challenging Observing Projects for Amateur Astronomers.] {{Webarşiv|url=https://web.archive.org/web/20101129084102/http://www.astronomy-mall.com/Adventures.In.Deep.Space/ |tarih=29 Kasım 2010 }} |
|||
* [http://cdsarc.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR?-meta.foot&-source=VII/1B Gözden Geçirilmiş Yeni Genel Katalog] {{Webarşiv|url=https://web.archive.org/web/20120930171520/http://cdsarc.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR?-meta.foot&-source=VII%2F1B |tarih=30 Eylül 2012 }} |
|||
{{Ngc nesneleri|1}} |
|||
{{Otorite kontrolü}} |
|||
[[Kategori:Astronomi katalogları]] |
|||
[[Kategori:NGC cisimleri| ]] |
|||
[[Kategori:IC cisimleri| ]] |
09.56, 3 Mart 2024 itibarı ile sayfanın şu anki hâli.
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/29/NewGeneralCatalogueOriginal_NGC1-33.jpg/220px-NewGeneralCatalogueOriginal_NGC1-33.jpg)
Bulutsular ve Yıldız Kümelerinin Yeni Genel Kataloğu (kısaca: NGC, İngilizce: New General Catalogue of Nebulae and Clusters of Stars), 1888 yılında John Louis Emil Dreyer tarafından derlenen ve derin gökyüzü cisimlerinden oluşan bir astronomi kataloğudur. NGC, gökadalar, yıldız kümeleri ve salma bulutsuları da dahil olmak üzere 7.840 gök cismi içerir. Dreyer NGC'ye, 1895 ve 1908 yıllarında 5.386 gök cismini daha tanımlayan ve Dizin Katalogları (kısaca IC) olarak bilinen iki ek yayınladı. Bu cisimlerin birçoğu halen NGC veya IC numaralarıyla yaygın bir şekilde bilinmektedir.
NGC, William ve Caroline Herschel'in kataloglama çalışmalarını ve John Herschel'in Bulutsular ve Yıldız Kümeleri Genel Kataloğu'nu genişletip birleştirdi. Göksel ekvatorun güneyindeki cisimler daha eksik kataloglanmış olsa da, birçoğu John Herschel veya James Dunlop tarafından yapılan gözlemlere dayanarak dahil edilmiştir.
NGC birçok hata içeriyordu ve bunları düzeltmeye yönelik girişimler; 1973 yılında Jack W. Sulentic ve William G. Tifft tarafından Gözden Geçirilmiş Yeni Genel Katalog (Revised New General Catalogue RNGC), 1988 yılında Roger W. Sinnott tarafından NGC2000.0 ve 1993 yılında NGC/IC Projesi (NGC/IC Project) ile gerçekleştirildi. Wolfgang Steinicke tarafından 2009 yılında Gözden Geçirilmiş Yeni Genel Katalog ve Dizin Kataloğu (Revised New General Catalogue and Index Catalogue RNGC/IC) hazırlandı ve 2019'da 13.957 cisim eklenerek güncellendi.[1]
Orijinal katalog
[değiştir | kaynağı değiştir]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/64/John_Dreyer.gif/170px-John_Dreyer.gif)
Orijinal Yeni Genel Katalog, 1880'lerde John Louis Emil Dreyer tarafından William Herschel, oğlu John ve diğerlerinin gözlemlerini kullanarak derlendi. Dreyer, Herschel'in Bulutsular ve Yıldız Kümeleri Genel Kataloğu'na (GC)[2] yaklaşık 1.000 yeni gök cismini içeren bir ek yayımlamıştı. 1886 yılında Genel Katalog'a ikinci bir ek oluşturma fikrini ortaya atmış, fakat Kraliyet Astronomi Birliği Dreyer'den yeni bir versiyon derlemesini istemişti. Bu, Yeni Genel Katalog'un 1888 yılındaki Memoirs of the Royal Astronomical Society'de yayınlanmasıyla sonuçlanmıştır.[3][4]
NGC'yi bir araya getirmek zorlu bir görevdi çünkü Dreyer, çapları 2 ila 72 inç arasında değişen çeşitli teleskoplarla yapılan birçok çelişkili ve belirsiz raporla uğraşmak zorunda kalmıştı. Bazılarını kendi kontrol etse de cisimlerin sayısı o kadar fazlaydı ki, derleme amacıyla başkaları tarafından yayınlanan verileri olduğu gibi kabul etmek zorunda kaldı. Katalog, çoğunlukla konum ve açıklamalarla ilgili bazı hatalar içeriyordu, fakat Dreyer kataloğunda referanslar vermişti. Bu da, daha sonraki gökbilimcilerin orijinal referansları incelemelerine ve orijinal NGC'de düzeltmeler yayınlamalarına olanak tanıdı.[5]
Dizin Kataloğu
[değiştir | kaynağı değiştir]NGC'nin ilk büyük güncellemesi, John Louis Emil Dreyer tarafından iki bölüm halinde yayınlanan Bulutsular ve Yıldız Kümeleri Dizin Kataloğu'dur (kısaca IC). İlk bölümü olan IC I,[6] 1895 yılında yayınlandı ve 1.520 gök cismini içerir. İkinci bölümü olan IC II[7] ise 1908 yılında yayınlandı ve 3.866 gök cismini içerir. Bu katalog NGC'ye bir ek olarak hizmet verir ve toplamda IC cisimleri olarak bilinen ilave 5.386 cisim içerir. IC, 1888 ile 1907 yılları arasında çoğu fotoğrafçılık sayesinde mümkün olan gökada, küme ve bulutsu keşiflerini özetler. IC'de yapılan düzeltmelerin bir listesi 1912 yılında yayınlandı.[8]
Gözden Geçirilmiş Yeni Genel Katalog
[değiştir | kaynağı değiştir]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0d/NGC_6543_7662_7009_6826.jpg/260px-NGC_6543_7662_7009_6826.jpg)
Gözden Geçirilmiş Yeni Yıldız Olmayan Gök Cisimleri Kataloğu (kısaca RNGC, İngilizce: Revised New Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects), 1970'lerin başlarında Sulentic ve Tifft tarafından derlenmiş ve 1973 yılında NGC'nin bir güncellemesi olarak yayınlanmıştır.[9] Bu çalışma, NGC verilerinde daha önce yayınlanmış olan bazı düzeltmeleri (Dreyer tarafından yayınlanan düzeltmeler dahil) içermemekte ve yeni hatalar eklemektedir. Örneğin, Aslan takımyıldızında bulunan ve iyi bilinen bir yoğun gökada grubu olan Copeland Yedilisi RNGC'de yokmuş gibi görünmektedir.[5][10]
RNGC'de yaklaşık 800 cisim "var olmayan" olarak listelenmiştir. Bu tanımlama, mükerrer katalog girişi olan cisimlere, sonraki gözlemlerde tespit edilmeyenlere ve sonraki çalışmalarda tesadüfi gruplamalar olarak kabul edilip yıldız kümesi olarak kataloglanan birkaç cisme uygulanır. 1993 tarihli bir monograf, RNGC'de "var olmayan" olarak adlandırılan 229 yıldız kümesini incelemiştir. Bunların "yanlış tanımlanmış veya 18. ve 19. yüzyıllarda keşfedilmelerinden bu yana bulunamamış" olduğu ortaya çıkmıştır.[11] Araştırma, 229 gök cisminden biri olan NGC 1498'in gerçekte var olmadığını bulmuştur. Beş tanesi başka girişlerin kopyalarıydı, 99'u "bir şekilde mevcuttu" ve diğer 124'ünün çözümlenmesi için ek araştırmaya ihtiyaç vardı.[12]
Başka bir örnekte, Avcı takımyıldızında bulunan bir yansıma bulutsusu olan NGC 2163, Dreyer tarafından yapılan bir transkripsiyon hatası nedeniyle "var olmayan" olarak sınıflandırılmıştır. Dreyer, kendi hatasını Dizin Kataloglarında düzeltmiş olsa da, RNGC orijinal hatayı korumuş ve ek olarak yükselim işaretini ters çevirerek NGC 2163'ü "var olmayan" olarak sınıflandırmıştır.[13]
Gözden Geçirilmiş Yeni Genel Katalog ve Dizin Kataloğu
[değiştir | kaynağı değiştir]Gözden Geçirilmiş Yeni Genel Katalog ve Dizin Kataloğu (kısaca: RNGC/IC, İngilizce: Revised New General Catalogue and Index Catalogue), Wolfgang Steinicke tarafından 2009 yılında hazırlanmış bir derlemedir.[10][14] NGC ve IC kataloglarının kapsamlı ve güvenilir bir değerlendirmesidir.[15][16]
NGC 2000.0
[değiştir | kaynağı değiştir]NGC 2000.0 (Bulutsular ve Yıldız Kümelerinin Tam Yeni Genel Kataloğu ve Dizin Kataloğu olarak da bilinir), Roger W. Sinnott tarafından 1988 yılında J2000.0 koordinatları kullanılarak yapılan NGC ve IC'nin bir derlemesidir.[17][18] Gökbilimciler tarafından yıllar boyunca yapılan birçok düzeltmeyi ve yazım hatalarını içerir.[5]
NGC/IC Projesi
[değiştir | kaynağı değiştir]NGC/IC Projesi, profesyonel ve amatör gökbilimciler arasında 1993 yılında gerçekleştirilmiş bir işbirliğidir. 2017 yılında tamamlanan proje, tüm NGC ve IC cisimlerini tanımlamayı, hataları düzeltmeyi, görüntüleri ve temel astronomik verileri toplamayı amaçlıyordu. Başlıca ekip üyeleri Harold G. Corwin Jr., Steve Gottlieb, Malcolm Thomson, Robert E. Erdmann ve Jeffrey Corder idi.[19]
Cisim | İsim, diğer belirtme | Kaşif | Tarihsel çizim | Modern fotoğraf | NGC'deki açıklama |
---|---|---|---|---|---|
NGC 5194 | Girdap gökadası, M51 | Charles Messier | ![]() Lord Rosse |
![]() |
"!!! Great spiral neb" (!!!=a magnificent or otherwise significant object) |
NGC 1952 | Yengeç Bulutsusu, M1 | John Bevis | ![]() Lord Rosse |
![]() |
"vF, vS" (very faint, very small) |
NGC 1976 | Orion Bulutsusu, M42 | N.-C. F. de Peiresc | ![]() John Herschel |
![]() |
"!!!!Theta'Orionis and the great neb" |
NGC 6618 | Omega Bulutsusu, M17 | J.-P. de Chéseaux | ![]() John Herschel |
![]() |
"!!!,B, eL, eiF, 2 hooked" (bright, extremely large, extremly irregular faint) |
NGC 1365 | James Dunlop | ![]() John Herschel |
![]() |
"!!vB, vL, mE, rN" (very bright, very large, much extended, resolvable nucleus) | |
NGC 5128 | Centaurus A | James Dunlop | ![]() John Herschel |
![]() |
"!!, vB, vL, vmE 122°5 bifid" (very bright, very large, very much extended) |
Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "RNGC/IC 2019". 7 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Haziran 2023.
- ^ Dreyer, J. L. E. (1878). "A Supplement to Sir John Herschel's "General Catalogue of Nebulae and Clusters of Stars"". Transactions of the Royal Irish Academy. 26: 391-426. Bibcode:1878RIATr..26..381D. JSTOR 30079091.
- ^ Bradt, H. (2004). Astronomy Methods: A Physical Approach to Astronomical Observations. Cambridge University Press. ss. 52. ISBN 978-0-521-53551-9.
- ^ Dreyer, J. L. E. (1888). "A New General Catalogue of Nebulae and Clusters of Stars, being the Catalogue of the late Sir John F.W. Herschel, Bart., revised, corrected, and enlarged" (PDF). Memoirs of the Royal Astronomical Society. 49: 1-237. Bibcode:1888MmRAS..49....1D.
- ^ a b c Corwin, H.G. Jr. (12 Ekim 1999). "The NGC/IC Project: An Historical Perspective". The NGC/IC Project. 10 Mayıs 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2012.
- ^ Dreyer, J. L. E. (1895). "Index Catalogue of Nebulae found in the years 1888 to 1894, with Notes and Corrections to the New General Catalogue". Memoirs of the Royal Astronomical Society. 51: 185-228. Bibcode:1895MmRAS..51..185D.
- ^ Dreyer, J. L. E. (1910). "Second Index Catalogue of Nebulae and Clusters of Stars; containing objects found in the years 1895 to 1907, with Notes and Corrections to the New General Catalogue and to the Index Catalogue for 1888–94" (PDF). Memoirs of the Royal Astronomical Society. 59: 105-198. Bibcode:1910MmRAS..59..105D.
- ^ Dreyer, J. L. E. (1912). "Corrections to the New General Catalogue resulting from the revision of Sir William Herschel's Three Catalogues of Nebulae". Monthly Notices of the Royal Astronomical Society. 73: 37-40. Bibcode:1912MNRAS..73...37D. doi:10.1093/mnras/73.1.37.
- ^ Sulentic, J. W.; Tifft, W. G. (1973). The Revised New Catalogue of Nonstellar Astronomical Objects. University of Arizona Press. Bibcode:1973rncn.book.....S. ISBN 978-0-8165-0421-3.
- ^ a b Steinicke, W. (17 Ocak 2012). "Revised New General Catalogue and Index Catalogue". 24 Ocak 2001 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2012.
- ^ "Monograph No. 1 - The "Non-Existent" Star Clusters of the RNGC". Webb Deep-Sky Society. 14 Aralık 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mayıs 2017.
- ^ Allison, Mark (4 Nisan 2006). Star Clusters and How to Observe Them. Springer Science & Business Media. ss. 62-63. ISBN 9781846281983. Erişim tarihi: 29 Mayıs 2017.
- ^ O'Meara, Stephen James (12 Nisan 2007). Deep Sky Companions: Hidden Treasures. Cambridge University Press. ss. 175-176. ISBN 9781139463737. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2017.
- ^ Steinicke, W. (2010). Observing and Cataloguing Nebulae and Star Clusters: From Herschel to Dreyer's New General Catalogue. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-19267-5.
- ^ Duerbeck, H. W. (2009). "Book Review: Nebel und Sternhaufen - Geschichte ihrer Entdeckung Beobachtung und Katalogisierung (Steinicke)". Journal of Astronomical History and Heritage. 12 (3): 255. Bibcode:2009JAHH...12..255D.
- ^ Duerbeck, H. W. (2011). "Observing and Cataloguing Nebulae and Star Clusters. From Herschel to Dreyer's New General Catalogue (Steinicke)". Journal of Astronomical History and Heritage. 14 (1): 78. Bibcode:2011JAHH...14Q..78D.
- ^ "NGC2000 - NGC2000.0: Complete New General Catalog and Index Catalog". Goddard Space Flight Center. 20 Nisan 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Nisan 2012.
- ^ Sinnott, R. W. (1988). NGC 2000.0: The Complete New General Catalogue and Index Catalogues of Nebulae and Star Clusters. Sky Publishing. ISBN 978-0-933346-51-2.
- ^ "The NGC/IC Project". 30 Eylül 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Haziran 2020.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/30px-Commons-logo.svg.png)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/30px-Commons-logo.svg.png)
- Etkileşimli NGC Çevrimiçi Katalog 21 Ekim 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- Adventures in Deep Space: Challenging Observing Projects for Amateur Astronomers. 29 Kasım 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- Gözden Geçirilmiş Yeni Genel Katalog 30 Eylül 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
NGC 7817 | NGC 7818 | NGC 7819 | NGC 7820 | NGC 7821 | NGC 7822 | NGC 7823 | NGC 7824 | NGC 7825 | NGC 7826 | NGC 7827 | NGC 7828 | NGC 7829 | NGC 7830 | NGC 7831 | NGC 7832 | NGC 7833 | NGC 7834 | NGC 7835 | NGC 7836 | NGC 7837 | NGC 7838 | NGC 7839 | NGC 7840 | NGC 1 | NGC 2 | NGC 3 | NGC 4 | NGC 5 | NGC 6 | NGC 7 | NGC 8 | NGC 9 | NGC 10 | NGC 11 | NGC 12 | NGC 13 | NGC 14 | NGC 15 | NGC 16 | NGC 17 | NGC 18 | NGC 19 | NGC 20 | NGC 21 | NGC 22 | NGC 23 | NGC 24 | NGC 25 | NGC 26