Oksazinler
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5d/Oxazines.svg/400px-Oxazines.svg.png)
Oksazinler, bir siklohekza-1,4-dien halkasında (çift doymamış altı üyeli bir halka) bir oksijen ve bir azot atomu içeren heterosiklik organik bileşiklerdir. İzomerler, heteroatomların konumuna ve çift bağların konumuna bağlı olarak bulunur.
Ek olarak türevlerine oksazinler de denir; örnekler arasında ifosfamid ve morfolin (tetrahidro-1,4-oksazin) yer alır. Ticari olarak temin edilebilen bir dihidro-1,3-oksazin, aldehitlerin Meyers sentezinde kullanılan bir reaktiftir. Nil kırmızısı ve Nil mavisi gibi floresan boyalar aromatik bileşik benzofenoksazine dayanmaktadır. Sinnabarin ve sinnabarik asit, triptofanın biyolojik parçalanmasından türetilen, doğal olarak oluşan iki dioksazindir.[2]
Dioksazinler
[değiştir | kaynağı değiştir]Dioksazinler, iki oksazin alt biriminden oluşan pentasiklik (5 halkalı) bileşiklerdir. Ticari açıdan önemli bir örnek, menekşe pigmenti 23'tür.[3]
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a9/DioxazineFrChloranil.png/220px-DioxazineFrChloranil.png)
Benzoksazinler
[değiştir | kaynağı değiştir]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/63/Benzoxazine_resins.jpg/220px-Benzoxazine_resins.jpg)
Benzoksazinler, bir benzen halkasının bir oksazin ile halka füzyonu ile oluşan bisiklik (2 halkalı) bileşiklerdir. Polibenzoksazinler, fenoller, formaldehit ve birincil aminlerin ~200 °C'ye ısıtılmasıyla reaksiyonundan oluşan bir polimer sınıfıdır.[5] Ortaya çıkan yüksek moleküler ağırlıklı termoset polimer matris kompozitleri, epoksi ve fenolik reçinelere kıyasla gelişmiş mekanik performansın, alev ve yangına dayanıklılığın gerekli olduğu yerlerde kullanılır.[6]
Fiziki özellikleri
[değiştir | kaynağı değiştir]Oksazin boyaları solvatokromizm sergiler.[7]
Örnekler
[değiştir | kaynağı değiştir]-
Pigment menekşesi 23,ticari olarak faydalı bir pigmenttir.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ The Chemistry of Heterocycles: Structures, Reactions, Synthesis, and Applications. 3rd. Wiley Inc. March 2013. s. 442. ISBN 978-3-527-66987-5. OCLC 836864122. 5 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Temmuz 2024.
- ^ "An expanding range of targets for kynurenine metabolites of tryptophan" (PDF). Trends in Pharmacological Sciences. 34 (2): 136-43. February 2013. doi:10.1016/j.tips.2012.09.006. PMID 23123095. 3 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 22 Temmuz 2024.
- ^ "Dioxazine violet pigments". High Performance Pigments. John Wiley & Sons. 2002. ss. 185-194. doi:10.1002/3527600493.ch12. ISBN 978-3-527-30204-8.
- ^ "Reactive Dyes". Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry. Weinheim: Wiley-VCH. 2000. doi:10.1002/14356007.a22_651. ISBN 3527306730.
- ^ "Benzoxazine chemistry: a new material to meet fire retardant challenges of aerospace interiors applications" (PDF). Engineering. 2008. 5 Temmuz 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 22 Temmuz 2024.
- ^ "Advanced benzoxazine chemistries provide improved performance in a broad range of applications". Handbook of Benzoxazine Resins. Elsevier B.V. 2011. ss. 595-604. doi:10.1016/B978-0-444-53790-4.00079-5. ISBN 978-0-444-53790-4.
- ^ "Predicting the UV-vis spectra of oxazine dyes". Beilstein Journal of Organic Chemistry. 7: 432-441. 15 Nisan 2011. doi:10.3762/bjoc.7.56. PMC 3107493 $2. PMID 21647257.