Люксембург теле
Люксембург теле | |
Үзисем: |
Lëtzebuergesch ['lətsəbuərjəʃ] |
---|---|
Илләр: | |
Күзәтүдә тора: | |
Сөйләшүчеләр саны: |
400 000 |
Классификация | |
Төркем: | |
Язу: | |
Тел кодлары | |
ГОСТ 7.75–97: |
люк 409 |
ISO 639-1: | |
ISO 639-2: | |
ISO 639-3: |
Люксембург теле (Lëtzebuergesch) — Алман диалектологиясендә Көнбатыш Герман, урта Герман диалект буларак төркемләнә. Люксембург теле 1984 елның 24 февралендә "милли тел" дип игълан ителгән һәм француз һәм югары немец теле белән беррәттән Люксембургның өч рәсми телләрнең берсе булып тора.
Бу канун кабул ителү вакытында Люксембург теле аерым тел буларак каралган.
Географик таралышы
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Люксембург телендә Люксембургта гына түгел, ә Германиядә, Бельгиядә һәм Франциядә сөйләшкәннәр. Шулай ук АКШ-та таралган. Массакүләм чараларында куллану сәбәпле (радио һәм телевидение) диалекталь үзенчәлекләр кими тора һәм "стандарт лингвистика"га таба бара (Койне лингвистикасы).
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/06/Moien.jpg/220px-Moien.jpg)
Өстәмә укырга мөмкин
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Инглиз телендә
- NEWTON, Gerald (ed.), Luxembourg and Lëtzebuergesch: Language and Communication at the Crossroads of Europe, Oxford, 1996, ISBN 0-19-824016-3
- Tamura Kenichi, The Wiltz Dialect in a Luxembourgish Drama for Children: Analysis of the Script for "Den Zauberer vun Oz" (2005)
Француз телендә
- BRAUN, Josy, et al. (en coll. avec Projet Moien), Grammaire de la langue luxembourgeoise. Luxembourg, Ministère de l'Éducation nationale et de la Formation professionnelle 2005. ISBN 2-495-00025-8
- SCHANEN, François, Parlons Luxembourgeois, Langue et culture linguistique d'un petit pays au coeur de l'Europe. Paris, L'Harmattan 2004, ISBN 2-7475-6289-1
- SCHANEN, François / ZIMMER, Jacqui, 1,2,3 Lëtzebuergesch Grammaire. Band 1: Le groupe verbal. Band 2: Le groupe nominal. Band 3:L'orthographe. Esch-sur-Alzette, éditions Schortgen, 2005 et 2006
- SCHANEN, François / ZIMMER, Jacqui, Lëtzebuergesch Grammaire luxembourgeoise. En un volume. Esch-sur-Alzette, éditions Schortgen, 2012. ISBN 978-2-87953-146-5
Люксембург телендә
- SCHANEN, François, Lëtzebuergesch Sproocherubriken. Esch-sur-Alzette, éditions Schortgen, 2013. ISBN 978-2-87953-174-8
- Meyer, Antoine, E' Schrek ob de' lezeburger Parnassus, Lezeburg (Luxembourg), Lamort, 1829
Алман телендә
- BRUCH, Robert, Grundlegung einer Geschichte des Luxemburgischen, Luxembourg, Publications scientifiques et littéraires du Ministère de l'Éducation nationale, 1953, vol. I; Das Luxemburgische im westfränkischen Kreis, Luxembourg, Publications scientifiques et littéraires du Ministère de l'Éducation nationale, 1954, vol. II
- MOULIN, Claudine and Nübling, Damaris (publisher): Perspektiven einer linguistischen Luxemburgistik. Studien zu Diachronie und Synchronie., Universitätsverlag Winter, Heidelberg, 2006. This book has been published with the support of the Fonds National de la Recherche
- BERG, Guy, Mir wëlle bleiwe wat mir sin: Soziolinguistische und sprachtypologische Betrachtungen zur luxemburgischen Mehrsprachigkeit., Tübingen, 1993 (Reihe Germanistische Linguistik 140). ISBN 3-484-31140-1
- (phrasebook) REMUS, Joscha, Lëtzebuergesch Wort für Wort. Kauderwelsch Band 104. Bielefeld, Reise Know-How Verlag 1997. ISBN 3-89416-310-0
- WELSCHBILLIG Myriam, SCHANEN François, Jérôme Lulling, Luxdico Deutsch: Luxemburgisch ↔ Deutsches Wörterbuch, Luxemburg (Éditions Schortgen) 2008, Luxdico Deutsch 2009 елның 9 февраль көнендә архивланган.
Тышкы сылтамалар
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- Conseil Permanent de la Langue Luxembourgeoise 2020 елның 30 октябрь көнендә архивланган.
- Сүзлекләр һәм язылыш тикшерүче сайтлар
- Spellcheckers for Luxembourgish: Spellchecker.lu, Cortina 2019 елның 30 гыйнвар көнендә архивланган.Калып:Dead link
- Luxdico online dictionary (24.000 words)
- Lëtzebuerger Online Dictionnaire (Luxembourgish Online Dictionary) with German, French and Portuguese translations created by the CPLL
- dico.lu – Dictionnaire Luxembourgeois//Français 2008 елның 13 сентябрь көнендә архивланган.
- Luxembourgish Dictionary 2009 елның 16 декабрь көнендә архивланган. with pronunciation, translation to and from English, French, German, Portuguese, Spanish, Italian
- Luxogramm – Information system for the Luxembourgish grammar (University of Luxembourg, LU) 2021 елның 1 декабрь көнендә архивланган.