Харбин
Харбин | |
кыт. 哈尔滨 | |
Нигезләнү датасы | 1898 |
---|---|
Рәсми исем | 哈尔滨市 һәм ᡥᠠᡵᠪᡳᠨ |
Демоним | Harbinite |
Нигезләүче | Свиягин, Николай Сергеевич[d] |
Дәүләт |
![]() |
Нәрсәнең башкаласы | Хейлуңҗаң һәм Биньцзян[d] |
Башкала | Сунбэй[d] |
Административ-территориаль берәмлек | Хейлуңҗаң |
Сәгать поясы | UTC+08:00 |
Фирка сәркәтибе | Ван Чжаоли[d] |
Хөкүмәт башлыгы | Сунь Чжэ[d] |
Канунбирү органы | Q106967276?[1] |
Әгъзалык | Бөтендөнья туристик шәһәрләр федерациясе[d][2] |
Халык саны | 10 009 854 (2020)[3] |
Административ бүленеше | Даоли[d], Наньган[d], Даовай[d], Пинфан[d], Сунбэй[d], Сянфан[d], Хулань[d], Ачэн[d], Илань[d], Фанчжэн[d], Биньсянь[d], Баянь[d], Мулань[d], Тунхэ[d], Яньшоу[d], Шуанчэн[d], Шанчжи[d] һәм Учан[d] |
Диңгез дәрәҗәсе өстендә биеклек | 150 ± 1 метр |
Кардәш шәһәр | Пучон, Гиватаим[d], Магдебург, Миннеаполис, Краснодар[4], Винер-Нойштадт, Витебск, Эдмонтон, Чиаңмай[5][6], Плоешт, Әңкориҗ, Якутск, Варшау, Хабаровск, Орһус, Ниигата, Асахикава, Гриффит[d], Ньиредьһаза, Гомель, Даугавпилс[7][8], Красноярск, Мурманск[9], Ужитсе[10], Ндола[d], Владивосток[11][12] һәм Сумы[13][14] |
Моның хуҗасы | Line 3[d], Line 1[d] һәм Line 2[d] |
Мәйдан | 53 076,48 км² |
Почта индексы | 150000 |
Рәсми веб-сайт | harbin.gov.cn |
Нинди веб-биттә тасвирланган | baike.sogou.com/v68695.htm |
Һәштәге | Harbin |
![]() | |
Көппенның климат классификациясе | dry-winter continental climate[d] |
Беренче язма телгә алу | 1898 |
Җирле телефон коды | 0451 |
Номер тамгасы коды |
|
Монда җирләнгәннәр төркеме | [d] |
Объектның күренешләре өчен төркем | [d] |
![]() |
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f3/Harbin_montage.png/270px-Harbin_montage.png)
Харби́н (哈爾
Тарихи белешмә
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Кытай-Көнчыгыш тимер юлын төзегән вакытта нигез салынган Харбин шәһәре кайчандыр Россиянең Кытай территориясендәге бер өлеше була. ХХ йөз башларында Ерак Көнчыгышта сәүдә белән шөгыльләнгән татарларның үз эшләрен юлга куя алуларын ишеткән яшьләрнең кайберләре авылларын ташлап Ерак Көнчыгышка киләләр һәм шулай итеп, анда татар районнары барлыкка килә башлый. Манчжуриянең мәдәният һәм сәүдә үзәге булган Харбин шәһәрендә дә бер татар районы корыла һәм анда мәчет, мәктәп төзелә, әдәби түгәрәк тә корыла. Бу эшләрне оештыруда күп хезмәтләр куйган кеше Гыйнаятулла мелла булган. Татар мәхәлләсе елдан-ел үсә, көчәя барган, чөнки 1917 елгы Октябрь инкыйлабыннан соң килгән качаклар да шушында урнашып калырга тырышканнар. Шулай итеп, Харбин шәһәре илләреннән аерылган татарларның мәркәзенә әверелгән.
1949 елда бөтен Ерак Көнчыгыш һәм Харбин коммунистлар кулына күчә. Россиядән күчеп киткән мөһәҗирләрнең дә хәлләре начарлана, чөнки алар арасында кулга алулар, ә кулга алынганнарны Россия төрмәләренә озату башлана. Мөһаҗирләр моннан котылу юлын яки төрле илләргә качу юлларын эзли башлыйлар, чөнки һәр киләчәк көн аларга куркынычлар һәм малларын югалту белән яный иде.
Административ бүленеш
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Харита | # | Исем | Кытайча Гадиләштерелгән/Гадәти |
Пиньинь | Халык саны (2010-11-01) |
Мәйдан (км²) | ||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Шәһәр районнары | ||||||||||
1 | Даоли районы | Dàolǐ Qū | 923,762 | 479.2 | ||||||
2 | Нәнгаң районы | Nángǎng Qū | 1,343,857 | 182.9 | ||||||
3 | Даувай районы | Dàowài Qū | 906,421 | 618.6 | ||||||
4 | Чаңфаң районы | Xiāngfáng Qū | 916,408 | 339.5 | ||||||
5 | Пиңфаң районы | Píngfáng Qū | 190,253 | 98.0 | ||||||
6 | Суңбей районы | Sōngběi Qū | 236,848 | 736.3 | ||||||
7 | Хулән районы | Hūlán Qū | 764,534 | 2,185.9 | ||||||
8 | Ачың районы | Àchéng Qū | 596,856 | 2,452.1 | ||||||
9 | Шуаңчың районы | Shuāngchéng Qū | 825,634 | 3,112.0 | ||||||
Шәһәр өязләре | ||||||||||
10 | Шаңҗи | Shàngzhì Shì | 585,386 | 8,824.9 | ||||||
11 | Вучаң | Wǔcháng Shì | 881,224 | 7,502.0 | ||||||
Өязләр | ||||||||||
12 | Илан өязе | Yīlán Xiàn | 388,319 | 4,616.0 | ||||||
13 | Фаңҗың өязе | Fāngzhèng Xiàn | 203,853 | 2,968.6 | ||||||
14 | Бин өязе | 宾县/ |
Bīn Xiàn | 551,271 | 3,844.7 | |||||
15 | Баянь өязе | Bāyàn Xiàn | 590,555 | 3,137.7 | ||||||
16 | Мулән өязе | Mùlán Xiàn | 277,685 | 3,600.0 | ||||||
17 | Туңхы өязе | Tōnghé Xiàn | 210,650 | 5,675.5 | ||||||
18 | Яньшу өязе | Yánshòu Xiàn | 242,455 | 3,149.6 |
Икътисад
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]Транспорт төене, аэропорт. Машиналар төзү, нефть һәм химия сәнәгатьләре өчен җиһазлар эшләп чыгару, көймәләр төзү, әсбаплар төзү, станоклар төзү, вагоннар төзү, шарлы подшипникларны җитештерү. Химия, фармацевтика, тукыма, күн, азык-төлек, агач эшкәртү, кәгазь сәнәгатьләре, төзелеш матиалларны җитештерү.
Чыганак
[үзгәртү | вики-текстны үзгәртү]- Әлеге язма 1970 елларда Төркиядә татар эшмәкәре Ә.Мәңгәр булышлыгы белән чыккан “Казан” журналында (1975 ел, 16 сан) басылган. Язманың авторы – профессор Сәгадәт Чагатай. 2016 елның 5 март көнендә архивланган.
- ↑ National Database of Laws and Regulations — 2021.
- ↑ https://cn.wtcf.org.cn/citys/3389-2.html
- ↑ Седьмая национальная перепись населения КНР
- ↑ https://krd.ru/administratsiya/administratsii-krasnodara/upravlenie-kontrolya-i-protokola/mezhdunarodnye-svyazi/goroda-pobratimy/harbin/
- ↑ http://www.chiangmai.go.th/meet_file/sarupCM2556.pdf
- ↑ http://e.my399.com/change/2013-05-30/391.html
- ↑ https://www.daugavpils.lv/en/assets/upload/Daugavpils_majas_lapai_EN_18.pdf
- ↑ https://old.daugavpils.lv/en/46
- ↑ https://www.murman.ru/news/2016/09/09/1313
- ↑ http://www.politika.rs/scc/clanak/417086/Uzice-zbratimljeno-sa-125-puta-brojnijim-kineskim-gradom
- ↑ https://topovl.ru/netcat_files/userfiles/vladivostok-sister-cities/016-Harbin-city.pdf
- ↑ https://topovl.ru/vladivostok-sister-cities/
- ↑ https://finance.smr.gov.ua/posts/novivi/kharbin-kitayska-narodna-respublika
- ↑ https://finance.smr.gov.ua/70-mista-partneri