Turka
Turka (shuningdek jezva[1]: turkcha: Cezve, arabcha: جذوة -choʻmich shaklidagi idish boʻlib, turkcha (sharqona) kofe damlash uchun moʻljallangan. Anʼanaviy turka misdan quyilib tayyorlanadi.
Dunyoning koʻplab mamlakatlarida, shu jumladan Amerika Qoʻshma Shtatlarida turka Ibrik (arabcha: دلة, qadimgi. forscha. āpraiča: āp — suv va raiča — quyish) deb ataladi.
Turkada qaynatilgan qahva boy taʼmga va erimaydigan zarrachalarga (quyqa) ega boʻladi. Ichimlik qovurilgan qahva donalaridan tayyorlanganiga qaramay, deyarli barcha moddalarni oʻzida saqlab qoladi.
Turkada qaynatilgan qahva — qahva tayyorlashning eng qadimgi usullaridan biridir. Shuning uchun ham sharqona qahvaning retseptlari juda koʻp: ular qoʻshimcha ingredientlardan foydalanish, tayyorlash texnologiyasi va ichimlikni dasturxonga tortishda farq qilishi mumkin. Eriydigan qahva turkada tayyorlash uchun moʻljallanmagan.
Srjep
[tahrir | manbasini tahrirlash]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/40/Srjep.jpg/250px-Srjep.jpg)
Armanch turka srjep (yoki serchep) (armancha: Սրճեփ) deb ataladi. Srjep — tumshugʻi bukilgan va uzun tutqichli konussimon idish[2].
Srjepni tayyorlash uchun u birinchi navbatda teskari siqib chiqariladi — ogʻzining toraygan qismiga emas, balki keng tomoni bilan. Aylanayotgan mis yoki kupronikel qorishmasi qolipga yaxshi bosim bilan bosiladi, shundan soʻng konus teskari buriladi, u erda hosil boʻlgan pastki qismi tor qismdan kesiladi va alohida tayyorlangan pastki qismga yelimlanadi[2]. Mis yoki kupronikel qutisi qoliplangandan soʻng, unga chekanka qilinadi. Bu faqat qoʻlda amalga oshiriladi.
Chekankadan soʻng, keyin olovda toblanadi. Chekanning zarbalari qahva qaynatgichda oʻziga xos qolipni hosil qiladi. Bu oʻz navbatida idish ichidagi bosimni nazorat qiladi, tasodifiy zarbalardan sochilib ketmasligini taʼminlaydi. Qolip turkani 500-600 ° da qizdirib olib tashlanadi va tez sovutiladi[2]. Inson tanasini zaharli mis birikmalari bilan aloqa qilishini oldini olish uchun mis yoki kupronikelli srjepni ichki qismidan qalaylash kerak[2].
Anʼanaga koʻra, srjep milliy bezaklar bilan qoplanadi[2].
Galereya
[tahrir | manbasini tahrirlash]-
Ibrik
-
Turk qahva idishlari (Kritdan qoʻlda ishlangan). Cezve pastda joylashgan.
-
Payvandlangan taglikli yunon turklari
-
Sirlangan poʻlatdan yasalgan cezve
Yana qarang
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Jebena
- Dallah
- Qahva idishi
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ Ежи Лисовский. „Турка или джезва?“ (ru) (2006-yil 22-mart). 2013-yil 25-mayda asl nusxadan arxivlangan.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Кривич, Ольгин 1982.
Adabiyotlar
[tahrir | manbasini tahrirlash]Turka haqida Vikipediyaning qardosh loyihalarida koʻproq bilib oling | |
![]() |
Maʼno va tarjimalari Vikilugʻatda |
![]() |
Media fayllar Vikiomborda |
![]() |
Taʼlim resurslari Vikiversitetda |
![]() |
Xabarlar Vikiyangiliklarda |
![]() |
Iqtibos, maqol va matallar Vikiiqtibosda |
![]() |
Asarlar matnlari Vikimanbada |
![]() |
Kitob va darsliklar Vikikitobda |
- Krivich M., Olgin O. Kofevarka po-erevanski // Ximiya i jizn : nauchno-populyarniy jurnal Akademii nauk SSSR. — 1982. — № 4. — S. 88—92. Arxivirovano 9 maya 2017 goda.