Ano bizesto
![Cheło che te ghè schcià el rimanda a sta voxe, parché el xe on so sinònemo o el vien esplegà cuà drento.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/00/DAB_list.svg/20px-DAB_list.svg.png)
El Ano bixesto el xe un sistema doparà inte el calendario giulian e inte el calendario gregorian par mantegner in sincronia l'ano çiviłe col ciclo de łe stajon. Se dixe che a inventarlo sia stà Sosigene de Alessandria, che el ga elaborà el calendario giulian su incarico de Gaio Giulio Cesare inte el 46 a.C..
Łe stajon łe se ripete na volta ogni ano tròpico (el tenpo che pasa tra du equinòsi o sostisi del steso tipo). Sto periodo el xe de 365,2422 dì (overosipia 365 dì, 5 ore, 48 minuti e 46 secondi), par cui un calendario fiso de 365 dì, sicome l'è pi curto, el provocarìa un slitamento de łe stajon: ogni 4 ani se cumularìa un dì in pì de ritardo. Par sistemar sto slitamento, a i ani "normałi" de 365 dì se ghe intercała ani "bixesti" de 366: el dì in pì el vien inserìo inte el mexe de febraro, che inte i ani bixesti el conta 29 dì inveçe de 28. In sta maniera se pol verghe na durata media del ano pari a un nùmaro no intiero de dì.
Inte el calendario giulian xe bixesto un ano ogni 4 (quei ła cui numerasion ła se pol divìdar par 4): ła durata mèdia del ano ła deventa cusita de 365,25 dì (365 dì e 6 ore) e ła difarensa rispeto al ano tropico ła se reduxe da 5,8128 ore in difeto a 'pena 11 minuti e 14 secondi in pì. El calendario gregorian el reduxe ncora de pì sta aprosimasion cavando 3 ani bixesti ogni 400 ani de calendario rispeto al calendario giulian: in sto modo ła durata mèdia del ano la deventa de 365,2425 dì (365 + 97/400), reduxendo ła difarenza a sołi 26 secondi in pì. Sti 26 secondi i vien coreti col fato che se ga stabiłìo che no sarà mia bixesti i ani divixìbiłi par 4000 (4000, 8000, 12000).
Ła regoła del calendario gregorian ła xe sta chi:
- Un ano el xe bixesto se el so numero se pol divìdarlo par 4, a meno che no se posa dividarlo par 100 (ma el xe inveze bixesto se se pol dividarlo par 400). Parò no i sarà mia bixesti i ani 4000, 8000 e 12000.
Wikimedia Commons el detien imàjini o altri file so Ano bixesto
Controło de autorità | GND (DE) 4125672-4 |
---|