Đại tư mã
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8f/Huo_guang.jpg/200px-Huo_guang.jpg)
Đại tư mã (Phồn thể:
Theo pháp độ triều Hán, Đại tư mã luôn phải kèm theo chức Tướng quân xem như một dạng gia quan tước xưng, gồm Đại tướng quân, Phiêu Kị tướng quân, Xa Kị tướng quân và Vệ tướng quân.
Khái quát
[sửa | sửa mã nguồn]Thời kỳ Hán Vũ Đế, năm Kiến Nguyên thứ 2 (139 TCN), Vũ Đế phế Thái úy, sang năm Nguyên Thú thứ 4 (119 TCN) thiết đặt chức Đại tư mã, thay quyền Thái úy mà điều khiển quân binh trong nước, cũng như Thái úy mà được hưởng 「Kim ấn Tử thụ;
Về sau, do uy quyền của Thừa tướng quá lớn, Vũ Đế đã lấy Đại tướng quân quản lý Thượng thư (
Tây Hán hậu kỳ dứt khoát phế bỏ Thừa tướng, sửa lại Đại tư mã, Đại tư đồ cùng Đại tư không[3]. Vào lúc này, Đại tư mã thường kèm thêm chức "Tướng quân" nào đó, như Đổng Hiền là Vệ tướng quân. Quyền uy Đại tư mã sang thời Hán Thành Đế đã rất lớn, cũng tạo tiền đề gia phong Tướng quân cho ngoại thích của nhà Hán, anh của Hoàng thái hậu Vương Chính Quân là Vương Phượng khi ấy làm Đại tư mã Đại tướng quân, phụ chính mà quyền khuynh thiên hạ[4].
Thời Đông Hán, Hán Quang Vũ Đế từng phong Ngô Hán làm Đại tư mã, sau khi Ngô Hán chết thì Quang Vũ Đế muốn làm suy yếu thế lực của Tam công, đem Đại tư mã sửa thành Thái úy. Cuối thời Đông Hán, Đại tư mã lại được đem về song song với Tam công, quyền ở trên Tam công, như thời Hán Hiến Đế có đại thần Lưu Ngu và quyền thần là Xa Kị tướng quân Lý Thôi[5]. Từ đời Hán về sau, Đại tư mã dần không còn được thiết đặt làm chức quan cao cấp nữa.
Xem thêm
[sửa | sửa mã nguồn]Tham khảo
[sửa | sửa mã nguồn]- ^ 《
漢書 ·卷 十 九 上 ·百官 公卿 表 ·第 七 上 》:太 尉 ,秦 官 ,金 印 紫綬 ,掌 武事 。武 帝 建 元 二 年 省 。元 狩 四 年初 置 大 司馬 ,以冠將軍 之 號 。 - ^ Kim ấn Tử thụ là bộ Ấn thụ, gồm một cái ấn hình lập phương và một dây thao trên đỉnh ấn, tức là Thụ
- ^ 《
資 治 通 鑒·卷 第 三 十 五 》:五月 ,甲子 ,正 三 公 官 分 職 。大 司馬 、衛 將軍 董 賢 為 大 司馬 ;丞相 孔 光 為 大 司 徒 ;彭宣為 大 司 空 ,封 長平 侯 。 - ^ 《
漢書 ·卷 九 十 七 下 ·外戚 傳 ·第 六 十 七 下 》: 及成帝 立 ,復 以元舅 陽平 侯 王 鳳 為 大 司馬 大將軍 ,與 嘉 並 。。。是 時 大將軍 鳳 用事 ,威 權 尤 盛 。 - ^ 《资治
通 鉴》卷 第 六 十 一 :(兴平)二 年 (乙 亥 、公 元 一 九 五 年 )。辛 巳 ,以车骑将军李傕为大 司 马,在 三 公 之 右 。
- Hán thư
- Tư trị thông giám
- Lịch đại chức quan biểu - (
歷代 職 官 表 )