Jacques Bertrand
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/15/Bertrand_Jacques_rimetou_e_coleur.jpg/220px-Bertrand_Jacques_rimetou_e_coleur.jpg)
Jacques Bertrand (riwalnijhåve Djåke Bietrand), c' esteut on scrijheu d' tchansons k' a skepyî li 18 di nôvimbe 1817 et k' a morou li 30 di djulete 1884.
Di s' mestî, il esteut patron d' ene fabrike di tcheyires.
Il est rprins dins l' grosse Antolodjeye da Piron.
Mwaissès dnêyes
[candjî | candjî l’ côde wiki]I shonne k' il åye bråmint stî aidî dins ses scrijhaedjes pa s' cuzén, Albert Thibaud.
I tchantéve voltî li payis d' Tchålerwè. Åresse, c' est l' prumî k' a-st eplaidî des scrijhaedjes e walon dins cisse coine la del Walonreye.
I dmeure conoxhou long et lådje pa ene tchanson e francès "Pays de Charleroi" k' a divnou l' ime nåcionå carolo. Mins il a scrît purade e walon. Inte di des ôtès tchansons : Lolote.
Rilomêye
[candjî | candjî l’ côde wiki]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3a/Jacques_Bertrand.jpg/220px-Jacques_Bertrand.jpg)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/53/Charleroi_-_taverne_Jacques_Bertrand_-_01.jpg/220px-Charleroi_-_taverne_Jacques_Bertrand_-_01.jpg)
Jacques Bertrand fourit raddimint rwaitî come l' ero nåcionå do Payis d' Tchålerwè. E 1924, on havta ene plake di rsovnance sol måjhon la k' il a skepyî, al rowe Guståve Nålene a Tchålerwè.
Dispu 1984, li befrwè d' Tchålerwè soune totes les eures "Pays de Charleroi"; å cwårt après l' eure; c'est «Racoulotans nos» ; al dimeye eure : «Sintoz come èm cour bate», eyet å cwårt po l' eure: «El cwénzinne å Mambor».
I fourit fotografyî pa Prosper Bévierre diviè 1867. Ci portrait la divna foirt rilomé. On ndè fjha ene plake havtêye so s' måjhon d' nexhance e 1924.
Si veye est ses tchansons ont stî studieyes pa Jules Lemoine, adonpwis pa Jules Vandereuse.
Des tchanteus come Bob Dechamps tchantént voltî les tchansons d' Jacques Bertrand.
Ene djournêye di rindaedje-bon-dvwer a stî adjinçnêye e 2018. Les pretchaedjes ont stî eplaidîs dins l' coleccion Memwere walone (lº 22).
Les tinmes då Djåke Bietrand
[candjî | candjî l’ côde wiki]C' est bråmint des tchansons ki racontèt les djoyes des ptitès djins k' on a rtnou di l' ouve da Jacques Bertrand.
Portant, aveut oyou eto tchanter les ouves da Beranger, et si a-t i scrît des tchansons la k' i critike li guere, et vanter li liberté, li påye eyet l' ovraedje. Mins ces tchansons la ont stî metowes sol costé.
Sacwantès rlomêyès tchanson da Djåke Bietrand
[candjî | candjî l’ côde wiki]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/64/Tecse_Dj%C3%A5ke_Bietrand_Tch%C3%A5lerw%C3%A8_2022_Fiesses_Walonreye_Lolote.jpg/220px-Tecse_Dj%C3%A5ke_Bietrand_Tch%C3%A5lerw%C3%A8_2022_Fiesses_Walonreye_Lolote.jpg)
- Lolote (on l' lome eto "Sintoz come èm cour bate")
- Li cwénzinne å Mambor
- Racoulotans nos.
- Li dicåce do Bos.
- El crås boyea Dôna.
- Payis d' Tchålerwè (sicrîte e francès, ratournêye e walon so Wikipedia e 2019)
Rilomêye
[candjî | candjî l’ côde wiki]I va divni li pus rlomé waloneu do Payis d' Tchålerwè.
Djôr Fayi va scrire ene pîce di teyåte sor lu, Djâques Bèrtrand.
Ezès fiesses di Walonreye (e 2022, todi), gn a des bokets d' ses tchansons ki sont håynés pattavå Tchålerwè.
-
Resploe del cwénzinne å Mambor
-
3inme fråze do prumî coplet di Lolote
Biyografeye
[candjî | candjî l’ côde wiki]Ces studias la sont tertos e francès, mins avou ses scrijhaedjes e walon, tchaeke côp rimetous sorlon ene metowe sicole ortografike.
- Jules Lemoine Horace Piérard, avec une étude sur Jacques Bertrand et Albert Thibaut, A. Fournier, Tchålerwè, 1912, 3inme edicion.
- Studia da Emile Vandereuse
- Hommage à Jacques Bertrand (Rindans bon dvwer a Djåke Bietrand), Coleccion Memwere walone, l° 22, SLLW, Lidje 2019, ISBN 978-2-930505-27-5.
Hårdêyes difoûtrinnes
[candjî | candjî l’ côde wiki]- Ene pådje avou ses scrijhaedjes (so l' Aberteke)
- Dipus d' racsegnes sol vicåreye da Djåke Bietrand (e francès) (so l' Aberteke)
- On studia so Djåke Bertrand, da Emile Vandereuse
- Tecse de "Pays de Charleroi" (so "Wikisourdants")