Judo
Iskevrennad eus | combat sport, Arzoù emgannañ, Olympic sport, budō ![]() |
---|---|
Deiziad krouiñ | 1882 ![]() |
Anv er yezh a orin | ![]() |
Diazezer | Kanō Jigorō ![]() |
Aotrouniezh | International Judo Federation ![]() |
Bro orin | Japan ![]() |
Dizoloer pe ijiner | Kanō Jigorō ![]() |
Mare ma oa dizoloet pe ijinet | 1882 ![]() |
Pleustret gant | judoka ![]() |
A implij | judogi, tatami ![]() |
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c6/050907-M-7747B-002-Judo.jpg/220px-050907-M-7747B-002-Judo.jpg)
Un arz brezel hag ur sport emgannañ eo ar judo, a orin japanat. Krouet eo bet e 1882 gant ar mestr Jigoro Kano, diwar ar ju-jitsu. Kement hag "hent ar gwevnder" e talvez ar ger judo. Pal ar judoka eo lakaat an eneber da gouezhañ war an tapiz emgann, anvet tatami, pe pa vez an daou judoka war an tatami ober a-seurt ma ne c'hallo ket fiñval ken pe ma tilezo diwar dagerezh pe alc'hwezh. Ar sal judo zo anvet dojo. Ur porpant hag ur bragoù a ya d'ober ar judogi, gwiskamant ar judoka - a reer anezhañ kimono alies daoust ma n'eo ket an anv reizh. Serriñ a reer e borpant gant ur gouriz a zo e liv diouzh barregezh ar sportour. Ur sport olimpek zo eus ar judo abaoe C'hoarioù Olimpek München e 1972.
Istor
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0c/Kano_Jigoro.jpg/170px-Kano_Jigoro.jpg)
Diouzh a lavarer, o sellet ouzh ar gwez leun a erc'h hag a dorre o brankoù tev gant ar pouez, pa gouezhe er memes mare an erc'h diwar ar skourroù munut a ouie plegañ e tennas ur manac'h japanat ar gentel da heul : unan gwevn a c'hall trec'hiñ unan kreñv. Diwar se ha teknikoù emgann ar samouraied e savas Jigoro Kano diazezoù ar judo hag e voe roet lañs d'ar Judo Kodokan an hentenn kelenn, e 1882, d'e daou vloaz warn-ugent. Soñjal a rae da Jigoro Kano ne glote ket gant e vare an doareoù ma oa kelennet ar ju-jitsu, o vezañ ma oa teknikoù dañjerus da zeskiñ pe ne oa ket barrek ar gelennerien. Skarzhañ a reas an tekinkoù dañjerus hag e frammas ar re all e stumm kata, da aesaat ar c'helenn. Berzh a reas ar judo kalz pelloc'h evit e Japan ha war ar memes tro e vrudas arzoù brezel ar vro. Eus arz brezel ez eas tamm-ha-tamm da sport. Gant 8 million a dud ez eo ar judo an trede arz brezel embreget ar muiañ er bed goude ar c'harate hag an taekwondo. An hini kentañ eo e Frañs, hag ar pevare sport embreget ar muiañ e oa e 2009.
Gourizoù
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/53/Judo_children.jpg)
Pa groger gant ar judo e wisker ur gouriz a liv gwenn ha cheñch a reer gouriz a-feur ma vestronier teknikoù : goude al liv gwenn e teu al livioù melen, orañjez, gwer, glas, gell, du. Meur a live zo d'ar gouriz du, diouzh derez an dan : eus an dan kentañ d'ar pemvet dan. Gwenn-ha-ruz eo liv ar c'hwec'hvet, seizhvet hag eizhvet dan, al liv ruz zo d'an navet dan. Evit ar vugale peurliesañ, dezhe da cheñch liv alies a-walc'h e c'haller ober gant gourizioù etre evit ar re gentañ : gwenn-ha-melen, melen-hag-orañjez, orañjez-ha-gwer.
Ar poentoù
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]- Ippon
- Waza-ari
- Yuko
Ar c'hastizoù
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]Gounit ur c'hrogad
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]Teknikoù
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]Teknikoù treid
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/29/Judo01NoBack.jpg/220px-Judo01NoBack.jpg)
Teknikoù lakaat difiñv
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/69/Hon_kesa_gatame.jpg/220px-Hon_kesa_gatame.jpg)
Teknikoù tagerezh
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]Klavioù
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5b/Juji.jpg/220px-Juji.jpg)
Kata
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]Un nebeud termenoù
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]- 'Kyu