Mitokondrienn
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0c/Mitochondria%2C_mammalian_lung_-_TEM.jpg/300px-Mitochondria%2C_mammalian_lung_-_TEM.jpg)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/11/Animal_Cell.svg/300px-Animal_Cell.svg.png)
Ur vitokondrienn zo un organit, dezhañ holl berzhioù un organeg prokariot, gronnet gant ur groc'henenn doubl graet gant pep a wiskad fosfolipidek doubl, hag a a gaver er pep brasañ eus kelligoù an eukarioted[1]. N'o c'haver ket e-barzh an globulennoù ruz deut d'o ment avat nag e loened arvevat zo evel Henneguya zschokkei). Etre 0,75 ha 3 µm treuz a vez dezhe peurliesañ hag o stumm a c'hall cheñch kalz[2].
Kavout a reer betek 2000 anezhe e pep kellig, ha peurliesañ e vezont e takadoù ar c'helligoù a vevez adenozin trifosfat (ATP). Skoazellañ a reont produadur an ATP, hini meur a genfaktor metabolek (NADH, FADH2) hag ur roll o deus e meur a argerzh e-giz ar c'hehenterezh, an disheñveladur, an apoptoz hag e reoliadur kelc'hiad ar c'helligoù[3]. Liammet eo ar mitokondriennoù ivez gant kleñvedoù zo evel daleoù spered[4], kudennoù ar galon[5] hag ur roll a-bouez o deus ivez en argerzh kozhañ.
Diwelus eo ar mitokondriennoù gant ar mikroskop optek pa ne vezont ket livet gant livadoù bevoniel (rhodamin 123 ha glas Janus B). Evit o studiañ pizh e reer gant ar mikroskop elektronek a zo gwelloc'h e rezolvadur.
Displegan a ra an damkan endosimbiotek[6] bezañs mitokondriennoù e kelligoù an eukarioted dre endokitoz (degemer) un
Etimologiezh
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]Dont ra ar ger mitokondrienn eus an henc'hresianeg μίτος (mitos) a dalvez « neudenn » ha χόνδρος (chondros) a dalvez "granulenn".
Notennoù
[kemmañ | kemmañ ar vammenn]- ↑ Katrin Henzel ha William Martin, "Evolutionary biology: essence of mitochondria", Nature, levrenn 426, Nnn 6963, 13 a viz Du 2003, pp. 127-128.
- ↑ Lyle Wiemerslage ha Daewoo Leeb, "of mitochondrial morphology in neurites of dopaminergic neurons using multiple parameters", Journal of Neuroscience Methods, levrenn 262, 15 a viz Meurzh 2016, pp. 56-65.
- ↑ Heidi M. McBride, Margaret Neuspiel, Sylwia Wasiak, "more than just a powerhouse", Current biology: CB, levrenn 16, Nnn 14, 2006-07-25 pp. 551–560}}.
- ↑ Ann Gardner, Richard Boles, "Is a "Mitochondrial Psychiatry" in the Future? A Review", Psychiatry Reviews, levrenn I, Nnn 3, 2005-10-31 pp. 255–271.
- ↑ Edward J. Lesnefsky, Shadi Moghaddas, Bernard Tandler, Janos Kerner, "Mitochondrial Dysfunction in Cardiac Disease: Ischemia–Reperfusion, Aging, and Heart Failure", Journal of Molecular and Cellular Cardiology, levrenn XXXIII, Nnn 6, miz Even 2001, pp. 1065-1089.
- ↑ Mitokondrienn war al lec'hienn futura-sciences.com