Teofrasto
Etoso
Theophrastus Θεόφραστος (372 a. K. - 287 a. K.) La patro de la botaniko | ||
---|---|---|
![]() "Historio de la plantoj", verko de Teofrasto, eldonita en 1549 de la itala kuracisto Michel Angelo Biondo (25.09.1500-1565).
| ||
Persona informo | ||
Θεόφραστος Ἐρέσιος | ||
Naskiĝo | 372 a. K. en Eresos, Lesbo, Grekio | |
Morto | 287 a. K. en Ateno, Grekio | |
Etno | grekoj vd | |
Lingvoj | antikva greka vd | |
Ŝtataneco | Antikva Ateno ![]() | |
Alma mater | Peripatetisma skolo ![]() | |
Profesio | ||
Okupo | botanikisto filozofo fizikisto verkisto ![]() | |
Laborkampo | Plantoscienco ![]() | |
Verkado | ||
Verkoj | History of Plants ❦ On the causes of plants ❦ Characters ❦ De sensu ❦ Metaphysics vd | |
vd | Fonto: Vikidatumoj | |
Teofrasto (ĉ. -372 – ĉirkaŭ -287) estis helena filozofo, naskiĝinta en Eresos ĉe la insulo Lesbo. Li estas ofte konsiderata kaj la "patro de la botaniko". Li sekvis Aristotelon en la estrado de la Liceo. Ĉirkaŭ 320 komencis siajn studojn pri Botaniko.
Li skribis du gravajn verkojn:
Π ε ρ ὶ Φυτῶν Ιστορίας (Perii Fitoon Historias = Pri la Historio de Plantoj), enhavanta priskribojn kaj klasadon de pli ol 500 plantoj;Π ε ρ ὶ Φυτῶν Α ἰτ ι ῶν (Perii Fitoon Aitioon = Pri la Kaŭzoj de Plantoj), temanta pri naskado kaj kreskado de plantoj.
Li skribis ankaŭ pri fiziko, pri geologio, pri filozofio ktp. Tiuj verkoj, tamen, estas malpli famaj.
Verkaro
[redakti | redakti fonton]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9a/Theophrastus_%28cropped%29.jpg/195px-Theophrastus_%28cropped%29.jpg)
- Characteres (Χαρακτῆρες) ("Karakteroj")
- Historia plantarum ("Historiae plantarum") libri IX (
Π ε ρ ὶ φυτῶν ἱστορία) (Pri la historio de la plantoj, libro 9") - De causis plantarum libri VI (
Π ε ρ ὶ φυτῶν α ἰτ ι ῶν ) (Pri la afero de la plantoj, libro 6") - Metaphysica (
Τ ὰ μετὰτ ὰ φυσικά) — ĉi tiu broŝuro de Ross kaj Fobes (1929) verŝajne estas ne fragmento sed tuta verko de kleraj viroj
Eltiraĵoj kaj fragmentoj de perditaj skribaĵoj
[redakti | redakti fonton]- De sensu et sensibilibus (
Π ε ρ ὶα ἰσθήσεωςκ α ὶα ἰσθητῶν ) - De lapidibus (
Π ε ρ ὶ λίθων) - De igne (
Π ε ρ ὶ πυρός) - De odoribus (
Π ε ρ ὶ ὀσ μ ῶν ) ("Pri la odoroj") - De ventis (
Π ε ρ ὶ ἀνέμων) ("Pri la vento") - De signis tempestum (
Π ε ρ ὶ σημείων ὑδάτωνκ α ὶ πνευμάτωνκ α ὶ χειμώνωνκ α ὶε ὐδ ι ῶν ), ( De signis pluviarum, ventorum, tempestatis et serenitatis) ("Pri la signoj de tempestoj") - Da lassitudine (
Π ε ρ ὶ κόπων) ("Pri la laceco") - De vertigine (
Π ε ρ ὶ ἰλίγγων) ("Pri kapturno") - De sudore (
Π ε ρ ὶ ἱδρώτων) ("Pri la ŝvito") - De animi defectione (
Π ε ρ ι λειποψυχίας) ("Pri mensa fiasko") - De nervorum resolutione (
Π ε ρ ὶ παραλύσεως) ("Pri la nervaj resolucioj") - De piscibus in sicco degentibus (
Π ε ρ ὶ ἰχθύωντ ῶν ἐν τ ῷ ξηρῷ διαμενόντων) ("Pri la fiŝoj kiuj enloĝas en seka tero") - Fragmenta minora ("Etaj fragmentoj")
Verkoj perditaj
[redakti | redakti fonton]- Callisthenes sive de dolore (Καλλισθένης ἢ Περὶ πένθους) ("Kalisteno aŭ Pri la doloro")
- De animalibus mordentibus seu pungentibus ("Pri bestoj kiuj mordas aŭ pikas")