Fjallafura
Fjallafura | ||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
![]() Fjallafura, P. mugo ssp. mugo
| ||||||||||||||||
Ástand stofns | ||||||||||||||||
Vísindaleg flokkun | ||||||||||||||||
| ||||||||||||||||
Tvínefni | ||||||||||||||||
Pinus mugo Turra | ||||||||||||||||
![]() |
Fjallafura (fræðiheiti Pinus mugo) er furutegund sem vex í hátt til fjalla í Evrópu og finnst í Pýreneafjöllum, Ölpunum, Erzgebirge, Karpatafjöllum, norður Apennínafjöllum og fjöllum á Balkanskaga í 1000 m til 2200 m hæð en sums staðar í 200 m hæð í Þýskalandi og Póllandi og upp í allt að 2700 m í suðurhluta Búlgaríu og í Pýrenaafjöllum.
Það eru tvær undirtegundir:
- Fjallafura, Pinus mugo subsp. mugo, sem er 3 - 6 m hár margstofna runni.
- Bergfura, Pinus mugo subsp. uncinata eða Pinus uncinata, er stærri og venjulega með einum stofni og verður allt að 20 m. hátt tré. Hliðargreinar eru miklar og sverar og leita upp á við með aðalstofninum.
Fjallafura/bergfura er mjög vindþolin, ljóselsk og hægvaxta[1]. Bergfura er mikið notuð í görðum, sérstaklega lágvaxna afbrigðið subsp. mugo.
Hún myndar blendinginn P. × rhaetica með skógarfuru þar sem þær vaxa saman. P. mugo er talið til ágengrar tegundar á hálendi Nýja Sjálands.
Á Íslandi
[breyta | breyta frumkóða]Bergfura/fjallafura hefur verið ræktuð á Íslandi síðan í kringum 1900. En á árunum 1899-1913 var hún gróðursett í reiti á Þingvöllum og á Grund í Eyjafirði [2]. Bergfura verður allt að 10-15 metra há hérlendis.[3] Hún vex víða um land, kelur sjaldan en getur verið viðkvæm fyrir sveppasjúkdómnum (furubikar). [4]
Svipmyndir
[breyta | breyta frumkóða]-
Pinus mugo subsp. uncinata í 2200 m hæð í fjalllendi Frakklands.
-
Köngull bergfuru.
-
Bergfurur.
-
Bergfura í Öskjuhlíð.
-
Bergfura í Hellisgerði.
Tenglar
[breyta | breyta frumkóða]- Fjallafura; grein í Morgunblaðinu 1980
- „Hvernig þekkir maður í sundur stafafuru og bergfuru?“. Vísindavefurinn.
Tilvísanir
[breyta | breyta frumkóða]- ↑ Furutegundir Geymt 29 apríl 2016 í Wayback Machine Skógrækt ríkisins. Skoðað 4. febrúar, 2016.
- ↑ Bergfura[óvirkur tengill] Skógargátt, Skoðað 5. des. 2017.
- ↑ Skógræktin. „Bergfura“. Skógræktin. Sótt 9. maí 2020.
- ↑ Furutegundir Geymt 29 apríl 2016 í Wayback Machine Skógræktin. Skoðað 5. des. 2017.
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bd/Wiktionary-logo-is.png/35px-Wiktionary-logo-is.png)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/30px-Commons-logo.svg.png)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/df/Wikispecies-logo.svg/34px-Wikispecies-logo.svg.png)