Hanfu
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fe/Traditional_chinese_wedding2.jpg/220px-Traditional_chinese_wedding2.jpg)
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/71/Assaulting_the_Jujube_Tree.jpg/220px-Assaulting_the_Jujube_Tree.jpg)
Hanfu (kinesisk
Klede ein har forbunde med Kina i nyare tid, som hårpisk og strammare, tettknappa drakter som qipao, har opphav i mandsjuiske kledeskikkar og blei innførte under Qing. Under det tidlege kommuniststyret i landet blei begge typar tradisjonelle drakter forbodne. Dei har i dag gått ut av dagleg bruk blant kinesarar bortsett frå blant nokre geistlege. Ein finn òg døme på bruk av klede med gamle røter i ein del landlege område, men desse draktene er ikkje nødvendigvis rekna som hanfu.
I dag er hanfu mest å sjå i drama som historiske filmar og tv-seriar og kinesisk opera, eller i andre samanhengar som kostyme. Det er også blitt gjort forsøk på å innføra hanfu som nasjonaldrakt i staden for qipao eller vestlege klede, eller som folkedrakt for han-kinesarar. Det blir både rekonstruert historiske drakter og dei blir brukt som inspirasjon for moderne mote.
Soge
[endre | endre wikiteksten]![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/42/Tanghanfu.jpg/220px-Tanghanfu.jpg)
Mytologisk blir hanfu knytt til Den gule keisaren, slik også materialet silke, som dei finare draktene stort sett blei laga av, er knytt til kona hans Leizu, som skal ha oppdaga det.
Historisk sett kan ein knyta hanfu til Shang-dynastiet (ca.1600-1000 f.Kr). Deira drakter var sette saman av ein knelang yi med smale erme, festa med tøybelte, og eit smalt, ankelsidt skjørt, chang, og eit stoffstykke, bixi, som nådde knea. Det blei gjerne brukt fargesterke primærfargar.
Under det påfølgjande dynastiet, Vestlege Zhou, blei kleda lausare og ermene vidare, og ein byrja henga jadestykke frå tøybeltet. I dette strengt hierarkiske samfunnet blei klede brukte til å markera status, som ermevidde, skjørtelengde, og dekorasjon.
Under Austlege Zhou blei shenyi, ei drakt der over- og underdel var sydde saman, innført. Festedelen av drakta blei forma som eit hjørne som kunne festast ved høgresida av brystet.
Skildring
[endre | endre wikiteksten]Enkle drakter kan ha to eller tre lag: Eit innerplagg og eit plagg utanpå dette som ein lukker som ei kåpe. Utanpå kan ein så ha endå eit ytterplagg, gjerne ulukka. Ein kan bruka mange fleire plagg og dermed oppnå ulike grader av formalitet.
Dei ulike delane som kan setjast saman til ei heil drakt blir kalla:
- Yi (
衣 ): Eit jakke- eller kåpeaktig plagg brukt av begge kjønn. Ein lukker det ved å legga eine tøystykket over det andre slik at ein får eit y-mønster ved halsen. - Pao (
袍 ): Eit heildekkjande plagg utan opning framme, berre brukt av menn - Ru (襦): Skjorte med kryssande opning
- Shan (衫): Skjorte eller jakke med kryssande opning brukt over yi
- Qun (裙) eller chang (
裳 ): Skjørt for begge kjønn - Ku (褲): Bukser
Drakttypar
[endre | endre wikiteksten]Visse drakter fekk faste namn og bruksområde:
Bilde | Namn | Skildring og bruk | Snitt |
---|---|---|---|
![]() |
Banbi ( banxiu ( |
Korterma kappe brukt som alminnelege ytterklede av begge kjønn | |
![]() |
Beizi (褙子) | Kappe med lange erme (vide eller smale) brukt av begge kjønn | |
![]() |
Chang-ao ( |
Formelle klede for kvinner, utvikla frå zhiduo. | |
![]() |
Daopao ( xingyi ( |
Formelle klede for menn | |
Diyi (翟衣), huiyu (褘衣), miaofu (庙服) | Seremonielle klede for kvinner av keisarleg stand med broderi av blomar og fuglar[1] | ||
![]() |
Daxiushan ( |
Formelle klede for kvinner av kongeleg stand | |
![]() |
Lanshan (襴衫) | Formelle klede for lærde og studentar som tok keisarleg eksamen | ![]() |
![]() |
Mianfu (冕服) | Seremonielle klede for keisarar | |
![]() |
Ruqun (襦裙) | Alminneleg todelt drakt for kvinner | ![]() |
![]() |
Shangfu ( |
Alminnelege keisarlege hoffklede | |
![]() |
Shenyi ( |
Formelle klede for menn | ![]() |
![]() |
Yuanlingshan ( |
Formelle klede for sivile, embetsmenn og adelege | ![]() |
![]() |
Zhiduo ( |
Vanleg drakt for menn[2][3] |
Biletdøme
[endre | endre wikiteksten]Kjelder
[endre | endre wikiteksten]- Denne artikkelen inneheld stoff frå «Han Chinese clothing» frå Wikipedia på engelsk, den 10. mars 2011.
- Denne artikkelen inneheld stoff frå «List of Han Chinese clothing» frå Wikipedia på engelsk, den 10. mars 2011.
- Lin, Christine (Oct 17, 2010), «Kimono and Hanbok, Meet the Hanfu», The Epoch Times, arkivert frå originalen 16. april 2011, henta 10. mars 2011
- «Beautiful traditional Hanfu clothes», China Daily USA, 24. februar 2011
- Fotnotar
- ↑ 历代
皇后 最 典型 的 翟衣 Arkivert 2011-07-16 ved Wayback Machine., XICI.net, henta 2009-12-08 - ↑
周 锡保 (Oct 1986), 《中国 古代 服 饰史》 (PDF) (på kinesisk) (2nd utg.),中国 戏剧出版 社 , s. 263, henta May 17, 2009 - ↑
朱 和平 (July 2001), 《中国 服 饰史稿 》 (PDF) (på kinesisk) (1st utg.),中州 古 籍 出版 社 , s. 222–223, henta May 20, 2009