Szamszir
![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6d/Sabel%2C_shamshir_-_Livrustkammaren_-_39622.tif/lossy-page1-240px-Sabel%2C_shamshir_-_Livrustkammaren_-_39622.tif.jpg)
Szamszir (شمشیر) – szabla pochodzenia perskiego o charakterystycznej bardzo mocno zakrzywionej głowni (z racji swego kształtu zwanej ogonem lwa, per. szamszir).
Budowa
[edytuj | edytuj kod]Charakteryzowała się wąską głownią, na ogół niewyposażoną w pióro, silnie wygiętą od połowy długości. Wykonana zazwyczaj z wysokiej jakości stali damasceńskiej. Jelec z miękkiej stali lub żelaza, rękojeść otwarta, z okładzinami z rogu lub cenniejszych materiałów, jak kość słoniowa, zazwyczaj stosunkowo krótka, dostosowana do drobnej ręki[1].
Historia
[edytuj | edytuj kod]Szabla rozpowszechniła się w Persji po najeździe mongolskim w XIII wieku. Od szabel tureckich i indyjskich różni się skromnymi zdobieniami, zazwyczaj nie była zdobiona złotem, srebrem i kamieniami szlachetnymi; dość częste były inskrypcje, nierzadko specjalnie dostosowane do konkretnej broni. Jelce były także niedekorowane lub wycinane w proste, geometryczne wzory, z rzadka zdobione szlachetnymi metalami lub emalią. Do szabel tych używano pochew z drewnianych listewek, obłożonych skórą, z ryfkami do rapci i trzewikiem[1].
W XVI i XVII wieku broń ta była także spotykana na terenach Rzeczypospolitej, zwłaszcza na kresach wschodnich, gdzie docierała za pośrednictwem tureckim.
W Polsce szamszir o nietypowym, rozwidlonym sztychu, wzorowanym na legendarnym mieczu Mahometa, Zulfikarze, posiada w swojej kolekcji Muzeum Narodowe w Krakowie[1].
Galeria
[edytuj | edytuj kod]-
Szamszir z początku XVIII wieku, Hallwylska museet
-
Bardzo bogato zdobiony szamszir z Metropolitan Museum of Art
-
Szabla szaha Safiego z inskrypcjami
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c Zdzisław Żygulski: Broń wschodnia. Warszawa: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1986, s. 78–80. ISBN 83-03-01484-6.